I SA/Gd 1676/14

Dnia 9 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia braku formalnego skargi. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę G. G. na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 października 2014 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 31 grudnia 2014 r. strona skarżąca została wezwana do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a.") przez adwokata R. B., z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia pisma skutkować będzie odrzuceniem skargi. Odpis ww. zarządzenia wysłano za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres wskazany przez pełnomocnika skarżącego. Jak wynika z akt sprawy, przesyłkę listowną pierwszy raz awizowano w dniu 7 stycznia 2015 r. Zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki pozostawiono w skrzynce do doręczenia korespondencji. Następnie przesyłka była powtórnie awizowana w dniu 15 stycznia 2015 r. Czternastodniowy okres, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., upłynął zatem w dniu 21 stycznia 2015 r. i z upływem tego dnia, stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie należy uznać za dokonane. Zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał w dniu 28 stycznia 2015 r. Strona skarżąca uzupełniła ww. brak formalny skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego w dniu 29 stycznia 2015 r. (data nadania) a zatem z jednodniowym uchybieniem terminu. Ww. postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 lutego 2015 r. Pismem z dnia 26 lutego 2015 r. (data nadania) skarżący złożył wniosek o przywrócenie termin do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wskazał, że uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nastąpiło bez jego winy. Autor wniosku wyjaśnił, że kancelaria pełnomocnika raz w tygodniu, w poniedziałki odbiera osobiście w placówce pocztowej nr [...] korespondencję. W okresie, o który chodzi w sprawie były to dni 12, 19 i 26 stycznia 2015 r. W sprawie pismo Sądu powinno być wręczone pracownikowi kancelarii w dniu 12 lub 19 stycznia 2015 r. Zatem w zaistniałej sytuacji jej nieprzekazanie było ewidentnie błędem pracownika poczty. W ocenie strony prawdopodobnie po pierwszej adnotacji o awizowaniu pismo zostało położone omyłkowo do przegródki z korespondencją innego odbiorcy. Pomyłka musiała zostać ujawniona dopiero w dniu 23 stycznia 2015 r. (po postawieniu stempla), wówczas pracownik poczty musiał się zorientować w pomyłce i zatrzymał pismo zamiast je zwrócić do nadawcy. Końcowo wnioskodawca wskazał, że uchybienie terminu z jego strony jest wielce problematyczne. Skarżący zastanawia się bowiem czy początkiem terminu do wykonania wezwania WSA nie powinien być dzień doręczenia, skoro nieprawidłowości w doręczeniu nie tkwiły ani po stronie Sądu ani po stronie pełnomocnika a wyłącznie po stronie operatora pocztowego. Do wniosku dołączono: - 3 kserokopie książki nadawczej na okoliczność, że w dniach 12, 19 i 26 stycznia 2015 r. pracownik kancelarii nadawał pisma w placówce nr [...], - 2 kserokopie kopert od pism odebranych w placówce nr [...] na okoliczność, że skoro te pisma zostały odebrane, odebrane zostałyby i inne, gdyby zostały wręczone, - kserokopię obu stron koperty pisma WSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a sąd może na wniosek strony przywrócić uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W ocenie Sądu, mimo wątpliwości skarżącego w tym zakresie, w sprawie ewidentnie doszło uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Jak wynika bowiem z akt sprawy, przesyłkę listowną zawierającą odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi, pierwszy raz awizowano w dniu 7 stycznia 2015 r. Zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki pozostawiono w skrzynce do doręczenia korespondencji. Następnie przesyłka była powtórnie awizowana w dniu 15 stycznia 2015 r. Czternastodniowy okres, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., upłynął zatem w dniu 21 stycznia 2015 r. i z upływem tego dnia, stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie należy uznać za dokonane. Zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał w dniu 28 stycznia 2015 r. Strona skarżąca uzupełniła ww. terminu brak formalny skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego w dniu 29 stycznia 2015 r. (data nadania) a zatem z jednodniowym uchybieniem terminu. Nie jest natomiast kwestią sporną fakt, że wobec powzięcia wiadomości o uchybieniu ww. w dniu 23 lutego 2015 r. (data doręczenia postanowienia Sądu z dnia 11 lutego 2015 r. o odrzuceniu skargi) skarżący w przepisanym terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braku formalnego skargi. W związku z powyższym rozstrzygnięcia wymaga, czy w sprawie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia ww. braku. Zarówno orzecznictwo, jak i piśmiennictwo są zgodne, że uprawdopodobnienie istnienia przesłanki braku winy jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2002 r., II SA/Kr 1977/00, niepubl.). W piśmiennictwie pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do: postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Z tego powodu poszczególni autorzy określają uprawdopodobnienie jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastkę dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, "Nowe Prawo" 1980, nr 3, s. 75). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Natomiast do Sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło czy nie. Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania Sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu powołane przez pełnomocnika strony skarżącej przyczyny uchybienia terminu uprawdopodabniają brak winy w przekroczeniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W świetle tych okoliczności nie można uznać działań podejmowanych przez pełnomocnika strony skarżącej za zawinione. Okolicznością bezsporną jest, że pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej miało miejsce w dniu 7 stycznia 2015 r., drugie w dniu 15 stycznia 2014 r., zaś odebranie przesyłki nastąpiło w placówce pocztowej 26 stycznia 2015 r. W ocenie Sądu w sprawie Poczta Polska dopuściła się zatem błędu, gdyż naruszyła przepis art. 73 p.p.s.a. i inne właściwe przepisy pocztowe poprzez przechowanie przesyłki przez okres dłuższy niż czternaście dni licząc od pierwszego zawiadomienia. Wyraźnie wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki znajdującego się w aktach sprawy. Rozpatrując niniejszy wniosek Sąd miał na względzie wskazany wyżej błąd tego pośrednika oceniając, czy w tym zakresie strona zawiniła, uchybiając terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi. W ocenie Sądu przedłożone do wniosku dowody (kserokopie książki nadawczej i kopert odebranych pism), uprawdopodobniają również fakt, że wezwanie winno być doręczone stronie skarżącej w placówce pocztowej w dniu 12 lub 19 stycznia 2015 r., co jednak z niewiadomych przyczyn nie nastąpiło. W świetle powyższego Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącego odbierając przesyłkę dnia 26 stycznia 2015 r. mógł być przekonany, że termin do uzupełnienia braku formalnego skargi należy liczyć od tego momentu. O ile bowiem błąd pracownika urzędu pocztowego przy wyszukiwaniu przesyłki czy też nieuprawnionym przechowywaniu jej po upływie 14 dni od pierwszego awizo, nie mógł zmienić biegu ustawowego terminu do odbioru przesyłki, o tyle mógł on mieć istotny wpływ na ocenę zaistniałej sytuacji i zachowanie pełnomocnika w świetle przesłanki braku winy z art. 86 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że pełnomocnik powinien w tym zakresie sam ustalać takie okoliczności jak termin pierwszego zawiadomienia i upływ 14 dni licząc od tego momentu, należy to bowiem do profesjonalnych organów, w tym do Poczty Polskiej. Niewywiązanie się z tego obowiązku i wprowadzenie w błąd nie może obciążać strony konsekwencjami. Stronie nie można zarzucić, że przyczyniła się w jakikolwiek sposób do powstania tego błędu zatem nie ze swojej winy uchybiła terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi. W powyższym zakresie Sąd podziela poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. I FSK 132/12 oraz z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1407/12, które co prawda zapadły na gruncie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jednakże z uwagi na podobne brzmienie przepisów o doręczeniach i przywróceniu terminu na gruncie p.p.s.a., zachowują aktualność w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.