I SA/Gd 169/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, październik, listopad i grudzień 1999 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPPr, którego braki usunięto w dniu 18 marca 2008 r. (data stempla pocztowego), Syndyk [...] zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku dołączono odpis zawiadomienia o wysokości salda rachunku bankowego oraz odpis dowodu zapłaty opłaty sądowej w kwocie 13.551 zł. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ww. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zgodnie ze złożonym przez syndyka oświadczeniem o majątku i dochodach spółka nie uzyskuje dochodów, okres od 11 sierpnia do 31 grudnia 2006 r. (po ogłoszeniu upadłości) zamknęła stratą w kwocie 43.304,35 zł, strata liczona narastająco za ubiegłe lata wyniosła 19.364.177,37 zł, w skład masy upadłości wchodzą środki pieniężne ulokowane na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 1.984.292,00 zł (w tym kwota 1.950.000,00 zł to środki na plan podziału dla wierzycieli zabezpieczonych hipotecznie – ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w 2007 r. – a kwota 34.292,00 zł to środki na koszty postępowania upadłościowego). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że majątek upadłego został znacznie ograniczony przez wieloletnie prowadzenie egzekucji, a w konsekwencji spółka nie była w stanie poczynić oszczędności w celu zapewnienia środków na pokrycie kosztów sądowych, która to okoliczność została uwzględniona w postępowaniach toczących się przed tut. Sądem, w których zwolniono upadłą spółkę od kosztów sądowych. Nadto syndyk podniósł, że zmuszony jest do dochodzenia należności od dłużników masy upadłości, z czym związane są wydatki na opłaty sądowe (w ostatnim czasie syndyk uiścił kwotę 13.551 zł tytułem opłaty sądowej, od której nie został zwolniony przez sąd). Jednocześnie syndyk podkreślił, że ze względu na przewlekłość postępowań sądowych i egzekucyjnych nie jest w stanie szybko i skutecznie odzyskać należnych masie upadłości kwot od jej dłużników, co powoduje, że przy wysokich kosztach dochodzenia należności, nie jest możliwe uiszczanie opłat sądowych we wszystkich sprawach jednocześnie. W uzasadnieniu wniosku wskazano też, że syndyk nie prowadzi typowej działalności gospodarczej, wobec czego należy w takiej sytuacji stosować szczególne kryteria przyznania zwolnienia od kosztów, inne niż przy ocenie typowego podmiotu gospodarczego. Powyższe okoliczności faktyczne nie pozwalają przyjąć, iż w masie upadłości nie ma dostatecznych środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż sam fakt ogłoszenia upadłości w stosunku do spółki nie jest tożsamy z obowiązkiem przyznania jej prawa pomocy, chociażby z tego względu, że istnieje majątek, który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenie kosztów z tym związanych oraz spłatę zobowiązań. Ponadto wskazać należy, iż powoływanie się na fakt zwolnienia spółki od kosztów w innych sprawach nie przesądza o wystąpieniu przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, gdyż na ocenę możliwości płatniczych ubiegającego się o to prawo ma wpływ zarówno wysokość tych kosztów (inna dla każdej sprawy), jak również sytuacja finansowa wnioskodawcy aktualna w chwili orzekania w tym przedmiocie. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z oświadczeniem syndyka w skład masy upadłości wchodzą zdeponowane na rachunkach bankowych środki pieniężne, wielokrotnie przewyższające wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi, pobieranego w tego rodzaju sprawach na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Należy wreszcie wskazać, iż upadła spółka posiada także wierzytelności, dochodzone obecnie przez syndyka na drodze sądowej, których wysokość – nie została podana we wniosku o przyznanie prawa pomocy – choć ma wpływ na ocenę jej sytuacji majątkowej. Mając na uwadze powyższe, uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.