I SA/Gd 169/08

Dnia 9 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Irena Wesołowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości Firmy A w upadłości w o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. , [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, październik, listopad i grudzień 1999 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi Wnioskiem złożonym na formularzu, którego braki usunięto w dniu 18 marca 2008 r. (data stempla pocztowego), Syndyk Masy Upadłości "A" S.A. w upadłości w Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku dołączono odpis zawiadomienia o wysokości salda rachunku bankowego oraz odpis dowodu zapłaty opłaty sądowej w kwocie 13.551 zł. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia Syndyk Masy Upadłości "A" S.A. w upadłości w ustawowym terminie złożył sprzeciw podnosząc, iż z uwagi na szczególną sytuację podmiotu upadłego, nie jest on w pełni uprawniony do swobodnego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku bankowym. Dodatkowo z uwagi na wieloletnią egzekucję, majątek upadłej spółki został znacznie ograniczony, co nie pozwalało na poczynienie stosownych oszczędności na należne koszty sądowe. Jednocześnie z uwagi na przewlekłość sądowych postępowań upadła spółka nie jest w stanie w sposób szybki i skuteczny odzyskać kwot należnych jej od dłużników. W związku z powyższą sytuacją upadłej spółki wnioskodawca uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych jest w pełni uzasadnione, a ponadto takie rozstrzygnięcie stanowić będzie przejaw realizacji zasady prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując ponownie wniosek Syndyk Masy Upadłości "A" S.A. w upadłości o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie takiego prawa. W myśl art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Warto również wskazać, że przytoczone powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem w każdej sprawie rzeczą wnioskodawcy, jako osoby zainteresowanej, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Tym samym to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż należny w przedmiotowej sprawie wpis to kwota 12.064 zł. ustalony na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193). Jak wynika z oświadczenia złożonego przez Syndyka, upadła spółka dysponuje środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych w łącznej kwocie [...] zł. Nie może budzić wątpliwości, że kwota ta przekracza wielokrotnie należny w sprawie wpis. Należy jednakże zwrócić uwagę na fakt, iż jest to suma, którą upadła spółka nie może w istocie swobodnie dysponować. Kwota [...] zł. przeznaczona jest bowiem na zaspokojenie wierzytelności zabezpieczonych hipoteką, natomiast kwota [...] zł. przeznaczona została na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Zgromadzone na rachunkach bankowych środki mają więc służyć zaspakajaniu określonych wierzytelności czy kosztów, a tym samym ich uszczuplenie na potrzeby pokrycia należnego w sprawie wpisu nie jest możliwe. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.