I SA/Gd 1692/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Sławomir Kozik /spr./ Sędziowie : NSA: Ewa Kwarcińska NSA: Zbigniew Romała Protokolant: Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 03 lipca 2000 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2000 rok I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta z dnia 2 czerwca 2000 r. Nr [...] II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 15,20- zł (piętnaście złotych i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu. Decyzją z dnia 2 czerwca 2000 r. Burmistrz Gminy i Miasta umorzył wobec E. P. zaległość w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 1999 oraz orzekł o nie umorzeniu II raty podatku rolnego i od nieruchomości za rok 2000 łącznie w kwocie 274,30- zł. Całość uzasadnienia powyższej decyzji sprowadzała się jedynie do stwierdzenia, że z uwagi na trudną sytuację finansową przychylono się częściowo do wniosku strony. B. i E. P. w odwołaniu od tej decyzji wskazali na swoją ciężką sytuację materialną i życiową wskazując na to, że obydwoje chorują na cukrzycę, B. P. jest niewidoma, a ich syn zamieszkujący z nimi, jest chory na epilepsję. odwołujący wskazali ponadto, iż padła im locha wraz z jedenastoma prosiętami, a ponadto musieli zaorać dwa hektary rzepaku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 lipca 2000 r. utrzymało w mocy w/w decyzję Burmistrza Gminy i Miasta. W uzasadnieniu swojej decyzji SKO wskazało, że przepis art. 67 § 1 ordynacji podatkowej skonstruowany został na zasadzie uznania administracyjnego i zgodnie z nim organ podatkowy ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny i na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe. Oznacza to zdaniem organu brak obligatoryjności udzielania ulg, pozostawiając organowi swobodę w zakresie przyznawania ulg. Organ II instancji wskazał, że ulga jako wyjątek od zasady powszechności płacenia podatków powinna być przyznawana jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy zapłata należności nie jest możliwa z przyczyn niezależnych od podatnika. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie organ I instancji dopełnił czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. B. i E. P. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lipca 2000 r. wskazali, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ susza wyrządziła im wiele szkód, ponadto padły im trzy maciory, z czego jedna z prosiętami. Ponowili swoje argumenty zawarte w odwołaniu dotyczące ich stanu zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga B. i E. P. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 67 § 1 ordynacji podatkowej, w takim zakresie, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że umorzenie jest instytucją prawną o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników od tego obowiązku. Jednakże organy podatkowe orzekając zgodnie z art. 67 § 1 ordynacji podatkowej w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej czy też odsetek od takiej zaległości powinny mieć na względzie, że ustawodawca ustalając przesłanki umorzenia, użył w tym przepisie zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", co można uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do systemu ocen pozaprawnych. Ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 ordynacji podatkowej), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122). Ponadto wskazać należy, iż dokonanie takiej oceny przez organ musi szczegółowo być przedstawione w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 210 § 4 ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej z jednozdaniowego uzasadnienia stanowiska organu I instancji nie wynika by zaskarżona decyzja wydana została po wcześniejszym ustaleniu i wszechstronnym rozważeniu tych okoliczności i kryteriów, które ustawodawca wskazał w przepisie stanowiącym podstawę dla rozpatrzenia wniosku. Dokonując analizy zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze i odnosząc je do argumentów przytoczonych przez organy podatkowe, można organom zarzucić, że organy te niezbyt wnikliwie rozważyły wszystkie okoliczności sprawy. Mieć bowiem należy na względzie, że wskazywane przez skarżących okoliczności negatywnie ich dotykające, jak również stan ich zdrowia oraz ich syna winny być szczegółowo rozważone w uzasadnieniu decyzji w kontekście ich interesu i czy można go zakwalifikować jako spełnienie warunku istnienia ważnego interesu podatnika w umorzeniu przedmiotowej zaległości podatkowej, tego że wysokość tej zaległości podatkowej może spowodować daleko idące dolegliwości dla podatników. Sąd wprawdzie nie może oceniać zasadności argumentów strony, jednakże wskazuje, że organy podatkowe nie odniosły się w sposób wystarczający do argumentacji podatników, a z uzasadnienia organu I instancji wynika sprzeczność z sentencją tej decyzji, gdyż z jednej strony organ uznaje istnienie nie tylko trudnej, ale wręcz jak wskazuje sam organ "bardzo trudnej" sytuacji finansowej strony i jednocześnie orzeka jedynie o częściowym umorzeniu zaległości podatkowej. Zdaniem Sądu zaskarżone decyzje podjęte w ramach uznania administracyjnego nie zostały wydane po przeanalizowaniu wszystkich istotnych okoliczności występujących w sprawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy celowym będzie rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z normą wynikająca z art. 122 w zw. z art. 187 ordynacji podatkowej poprzez dokonanie szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i podanie go ocenie czy w sprawie występują okoliczności, o których mowa w art. 67 § 1 ordynacji podatkowej (ważny interes podatnika lub interes publiczny), oraz danie temu wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 210 § 4 ordynacji podatkowej. Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia dyspozycja art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.