I SA/Gd 1702/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. C. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2015 r., nr [....] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1702/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę strony na ww. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2015 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego, z uwagi na nieuiszczenie w terminie wpisu od skargi. Pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r. (data nadania) skarżący wystąpił o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, jednocześnie uiszczając wpis w dniu 20 kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu zostało odebrane w dniu 16 grudnia 2015 r. przez p. Z. S., osobę odpowiedzialną za przyjmowanie i odbiór korespondencji firm mających siedzibę w lokalu przy ul. [...]. Przedmiotowe wezwanie nie zostało doręczone do adresata, gdyż p. S. w wyniku roztargnienia zagubiła je, nie informując o tym fakcie skarżącego. Również postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi, odebrała ww. osoba i z obawy przed utratą pracy zataiła ten fakt przed skarżącym. Do wniosku dołączono oświadczenie p. Z. S. potwierdzające wskazane wyżej okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a.") oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu. Podstawowy problem w sprawie sprowadza się do oceny: czy okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. We wniosku o przywrócenie terminu strona skarżąca podniosła, że z uwagi na uchybienie pracownika kancelarii (zagubienie i nieprzekazanie korespondencji – wezwania Sądu), nie zaś samej strony uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. uzależnia przywrócenie terminu od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W takim przypadku dokonana przez nią z uchybieniem terminu czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, LEX nr 50702; postanowienie NSA z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7804/98, nie publ.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu podanych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, tj. uchybienia pracownika odpowiedzialnego za odbiór korespondencji – zagubienie i nieprzekazanie wezwania do uiszczenia wpisu - nie można zaliczyć do tych, które warunkują przywrócenie terminu. Nie są to okoliczności obiektywne, lecz uzależnione od strony, a więc subiektywne. Należy przy tym podkreślić, że subiektywność wynika także zarówno z zaniedbań personelu administracyjnego strony względnie jej pełnomocnika procesowego, bądź też posłużenia się przez tego pełnomocnika inną osobą. Zachowania takie nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu, skoro w świetle powyższych rozważań nie podlegają wartościowaniu. Chodzi wówczas o zachowanie świadome lub nieświadome, staranność zawinioną lub niezawinioną. Jeśli pełnomocnik posługuje się inną osobą, to są to okoliczności od niego uzależnione. Oznacza, że zleca wykonanie czynności. Stanowi to wówczas ryzyko obciążające pełnomocnika. Podobnie jak dobór personelu administracyjnego obsługującego podmiot będący stroną postępowania. Poglądy powyższe zostały zaaprobowane zarówno przez orzecznictwo Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładem jest postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1970 r. (II CR 184/70, Biul. Inf. SN 1970 r., nr 11, poz. 201; wyrok NSA z 7 lutego 1996 r., SA/Rz 771/95, niepublikowany oraz postanowienie NSA z dnia 16 maja 2005 r., II GZ 37/05). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ugruntowane w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (czy jej pełnomocnik) obciążają ją samą (pełnomocnika), a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2000 r., sygn. akt II CKN 554/00, LEX nr 51986; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999, sygn. akt I PKN 76/99, publ. OSNP 2000/11/431; postanowienie sądu apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 1999 r., sygn. akt I ACa 17/99, publ. Apel.-Lub. 1999/2/5). Skarżący nie może ekskulpować się tym, że winę ponosi jego pracownik, skoro jest odpowiedzialny za działania osób, które zatrudnia (por. postanowienie sądu apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 1994 r., sygn. akt I ACr 796/94, publ. Wokanda 1995/2/45). Strona ponosi bowiem ryzyko zaniedbań personelu kancelaryjnego oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu kancelarii w tym odbioru i przekazywania korespondencji. W oparciu o powyższe - mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją zostanie uprawdopodobniony brak winy w jego uchybieniu - należy stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu przesłanka warunkująca przywrócenie terminu z art. 87 § 2 p.p.s.a. nie została spełniona. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.