I SA/Gd 1709/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-02-27

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada znaczący majątek (nieruchomości, oszczędności) i dochody z emerytury, ale jednocześnie ponosi wysokie koszty utrzymania (remont domu, spłata kredytu, leki) i ma zaległości w opłatach, może zostać zwolniony od kosztów postępowania sądowego w całości lub części?
Ratio decidendi
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ koszty zastępstwa procesowego mogłyby spowodować skutki finansowe uniemożliwiające skarżącemu utrzymanie się. Natomiast odmówiono zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, gdyż skarżący posiada oszczędności przekraczające dziesięciokrotnie ten koszt, a jego dochody pozwalają na pokrycie bieżących wydatków, co oznacza, że może partycypować w kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący W. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na wezwanie Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarga została odrzucona. Skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada majątek (dom, pasieka) i oszczędności, a jego dochody pochodzą z emerytury. Ponosi jednak znaczne wydatki związane z utrzymaniem domu, leczeniem i spłatą kredytu.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na wezwanie Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2017 r., wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę W. R. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 17 stycznia 2017 r., którego braki formalne zostały uzupełnione w dniu 27 stycznia 2017 r., skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy należy mieć na uwadze, że orzeczenie w tej kwestii winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że na tym etapie sprawy koszty niniejszego postępowania kształtuje ewentualny wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz ewentualne wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata). Z oświadczenia skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów do niego dołączonych, wynika, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. Majątek skarżącego stanowi dom w zabudowie szeregowej o powierzchni 138 m2, którego wartość oszacował na kwotę 200.000 zł, gdyż wymaga on przeprowadzenia kapitalnego remontu oraz nieruchomość rolna (pasieka i uprawy rolne na jej rzecz) o powierzchni 0,5 ha i wartości około 60.000 zł. Skarżący posiada także oszczędności w kwocie około 1.300 zł (z treści wniosku wynika, że są one gromadzone na remont domu) Skarżący utrzymuje się z emerytury w kwocie 2.961,88 zł netto, z której kwotę około 548 zł przeznacza na opłaty za media, ubezpieczenie, koszty związane z eksploatacją samochodu oraz zakup koniecznych leków (ze względu na przewlekłe schorzenia krążenia, jelit i kręgosłupa jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym). Skarżący posiada zadłużenie z tytułu kredytu zaciągniętego na kwotę 120.000-130.000 zł przez jego zmarłą żoną (przy czym nie podał wysokości jego miesięcznej spłaty) oraz zaległości z tytułu opłat za odpady komunalne za okres od kwietnia 2014 r. do stycznia 2015 r., które na dzień 15 listopada 2016 r. wynosiły 559,60 zł (bez odsetek). W tak ustalonym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że poniesienie przez skarżącego kosztów zastępstwa procesowego z wyboru może spowodować skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Jednocześnie – zdaniem orzekającego – skarżący ma realne możliwości finansowe, aby partycypować w kosztach postępowania kasacyjnego, uiszczając kwotę 100 zł tytułem ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej. Zauważyć należy, że skarżący posiada oszczędności w kwocie ponad dziesięciokrotnie przekraczającej koszty sądowe należne w postępowaniu kasacyjnym. Biorąc pod uwagę wysokość zadeklarowanych przez skarżącego dochodów oraz ponoszonych przez niego stałych wydatków, należało przyjąć, że koszty swojego utrzymania skarżący pokrywa z bieżących dochodów – nie przeznacza na ten cel zgromadzonych oszczędności. Oszczędności te skarżący ma zamiar wydatkować na remont domu. W ocenie referendarza sądowego skarżący może ich część przeznaczyć na uiszczenie ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej. Z tego względu orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło