I SA/Gd 171/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska, Sławomir Kozik (spr.), Protokolant Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. L. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 28 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia płatnika z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. S. L. w dniu 7 grudnia 1999 r. złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek o zwolnienie płatnika - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów otrzymywanych z tytułu renty. Urząd Skarbowy decyzją z dnia 21 czerwca 2000 r. odmówił zwolnienia płatnika - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Od powyższej decyzji S. L. wniósł odwołanie kwestionując jej zasadność i wnosząc o uwzględnienie jego wniosku. Izba Skarbowa rozpoznając odwołanie S. L. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 21 czerwca 2000 r. w sprawie odmowy zwolnienia płatnika - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., decyzją z dnia 11 stycznia 2001 r. umorzyła postępowanie odwoławcze. Izba Skarbowa w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, że nie znalazła przesłanek dla uwzględnienia roszczeń odwołującego. Organ ten wskazał, że zgodnie z art. 22 § 2 pkt 2 lit.a) ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku poboru podatku, gdy pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji. Organ podatkowy I instancji w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego zbadał sytuację materialno-bytową odwołującego. Przedłożone przez S. L. dokumenty, jak również informacja Ośrodka Pomocy Społecznej w W. nie dały podstaw do stwierdzenia, że pobranie podatku mogłoby zagrażać egzystencji odwołującego. Organ II instancji stwierdził, że podziela pogląd wyrażony w decyzji organu I instancji, jednakże wskazał, że zwolnienie płatnika z obowiązku poboru zaliczek na poczet podatku dochodowego mogło nastąpić jedynie do końca danego roku podatkowego. W przedmiotowej sprawie byt prawny zaliczek skończył się z upływem roku 2000. Wobec faktu, iż wniosek S. L. o zwolnienie płatnika z obowiązku poboru podatku, jak i wydana na powyższe decyzja Urzędu Skarbowego dotyczyły roku podatkowego 2000, który upłynął, bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie. S. L. w skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zakwestionował jej prawidłowość i zarzucił, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga S. L. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zakres uchybień popełnionych przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej jest tego rodzaju, iż uznać należy, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób rażący, w szczególności art. 208 i art. 233 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkować musi stwierdzeniem nieważności tej decyzji, gdyż zachodzą przyczyny określone w art. 247 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu w swojej decyzji Izba Skarbowa w sprawie niniejszej nieprawidłowo przyjęła, że w wypadku gdy zachodzić może bezprzedmiotowość postępowania co do meritum, to dopuszczalne jest umorzenie postępowania odwoławczego. Wskazać należy, iż umorzenie postępowania odwoławczego dopuszczalne jest wtedy i tylko wtedy, gdy zachodzi bezprzedmiotowość samego tylko postępowania odwoławczego (np. wskutek cofnięcia odwołania), nie zaś gdy organ stwierdza, że bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone co do istoty w danej sprawie. W sprawie zaniechania poboru podatku lub zaliczek na podatek, gdy zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na zakończenie roku podatkowego, w trakcie którego pobierane były przedmiotowe zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, należy zastosować normę wynikającą z przepisu art. 208 § 1 ordynacji podatkowej. Z uwagi na powyższe na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji wyroku.