I SA/Gd 1726/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska (spr.) NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o wyłączenie sędziego sędziego WSA Ewy Wojtynowskiej w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia oddalić wniosek. W piśmie z dnia 20 maja 2018 r. skarżący zawarł żalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 maja 2018 r. w przedmiocie utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 3 kwietnia 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy oraz złożył wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego WSA Ewy Wojtynowskiej. W ocenie skarżącego wskazany sędzia, wydając postanowienie z dnia 9 maja 2018 r., zamyka stronie prawo do sądu, blokuje to prawo i je ogranicza a także narusza standardy bezstronności wynikające z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 czerwca 2005 r. i 15 grudnia 2005 r., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw i Wolności Obywatelskich i Politycznych i art. 6 Konwencji oraz art. 18 i 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję dla realizacji zasady bezstronności sądu. Stosownie do treści art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – określanej dalej jako "p.p.s.a." - sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: • w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; • swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; • osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; • w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; • w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; • w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; • dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; • w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Podkreślenia wymaga, że treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że zawarte w nim wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na enumeratywny charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt GZ 4/04, ONSAiWSA 1/2004, poz. 7). Zgodnie zaś z art. 19 p.p.s.a., niezależnie od sytuacji, w których sędzia wyłączony jest z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z ugruntowanym w literaturze i orzecznictwie poglądem wyłączenie sędziego na podstawie tego przepisu ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego (por. postanowienie NSA z 15 września 2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907, postanowienie WSA w Białymstoku z 13 września 2011 r., sygn. akt II SO/Bk 15/11). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy wniosek. W aktach niniejszej sprawy znajduje się oświadczenie sędziego WSA Ewy Wojtynowskiej, z którego jednoznacznie wynika, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w niniejszej sprawie. Podnoszone przez skarżącego w złożonym wniosku argumenty nie mogą prowadzić do uznania jego skuteczności. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku, to wyłącznie przyczyny wynikające z przepisu art. 18 i 19 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że nie będzie chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sąd od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność spośród przewidzianych ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał Sądowi przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 p.p.s.a., a także nie wskazał okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie art. 19 p.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 22 § 1 i § 2 wskazanej ustawy, orzekł jak w postanowieniu.