I SA/Gd 1727/16

Dnia 20 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika W.L. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2017 r. w sprawie ze skargi W.L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia odmówić uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku Postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej W.L. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 6 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ogłosił wyrok oddalający skargę W.L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 października 2016 r., w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Pismem złożonym w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 7 czerwca 2017 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o uzupełnienie wyroku poprzez przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – dalej p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów (§ 3). Z przywołanego przepisu art. 157 § 1 p.p.s.a. wynika, że wniosek o uzupełnienie wyroku może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy przepis ustawy nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia z urzędu dodatkowego orzeczenia, a nie zostało to uczynione w chwili wyrokowania. A contrario, jeżeli przepis prawa jedynie dopuszcza możliwość zamieszczenia przez sąd określonego rozstrzygnięcia, nie stanowiąc przy tym, że jest to obowiązkiem sądu, wówczas brak jest podstaw do uwzględniania wniosku zgodnie z dyspozycją art. 157 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, wniosek o uzupełnienie wyroku należy rozpoznać odmownie w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku ma być orzeczenie o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wydawanie postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków należy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, wykonywanych przez referendarza sądowego na posiedzeniu niejawnym. Wykonywanie czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które obejmuje m.in. przyznawanie wynagrodzenia pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, jest podstawowym zadaniem referendarzy sądowych. Zmiany w art. 258 p.p.s.a., polegające na nadaniu nowego brzmienia § 1, 2 pkt 7, § 4 oraz uchyleniu § 3 (wprowadzone na podstawie art. 1 pkt 72 noweli z kwietnia 2015 r., które obowiązują od 15 sierpnia 2015 r.) miały na celu poszerzenie kompetencji referendarzy sądowych i odciążenie sędziów od załatwiania spraw z zakresu ochrony prawnej. Dlatego, poprzez nadanie nowego brzmienia § 1 i 4 w komentowanym artykule, przyjęto jako zasadę, że czynności z zakresu prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Natomiast wyjątkiem od tej zasady jest podejmowanie takich czynności przez sąd, co dopuszczalne jest jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach (§ 4). Wydanie przez sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia o wynagrodzeniu, które należne jest pełnomocnikowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, ma zatem charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny. Tymczasem uzupełnienie wyroku może nastąpić wówczas, gdy sąd ma obowiązek, a nie jedynie możliwość, zamieszczenia z urzędu określonego rozstrzygnięcia. Brak jest zatem podstaw, aby uwzględnić złożony przez pełnomocnika wniosek. Rozstrzygnięcie w przedmiocie należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia należy do uprawnień referendarza sądowego; sąd ma jedynie możliwość orzekania w tej kwestii, a do tego może to czynić tylko w sytuacjach wyjątkowych. Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 157 § 1 p.p.s.a. a contrario orzekł jak w sentencji postanowienia.