I SA/Gd 175/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-03-19
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje administracyjne dotyczące zwrotu nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu, wydane po 1 stycznia 2010 r., powinny być rozpatrywane na podstawie przepisów dotychczasowych, czy też przepisów ustawy o finansach publicznych i Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, ponieważ zostały one wydane bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu nie stanowi odrębnej sprawy administracyjnej i nie powinien być rozstrzygany w drodze decyzji administracyjnej, a odmowa zwrotu nadpłaty powinna nastąpić w formie aktu lub czynności, a nie decyzji. Ponadto, w przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2010 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, a nie przepisy ustawy o finansach publicznych.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu nienależnie pobranych opłat za wydanie kart pojazdów, powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości UE. Starosta stwierdził nadpłatę, ale odmówił zwrotu pełnej kwoty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty, uznając, że zwrotowi podlega jedynie kwota 425 zł za kartę, a pozostała część opłaty powinna zostać rozpoznana na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących stosowania prawa w czasie oraz naruszenie prawa UE.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Kwidzyńskiego. 2. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. R. i B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2013 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Kwidzyńskiego z dnia 30 października 2013 r. o numerze [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 744 (siedemset czterdzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. i A.R., utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 30 października 2012 r. w sprawie nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2012 r. B. i A.R. zwrócili się do Starosty o zapłatę kwoty 19.000 zł tytułem nienależnie pobranych opłat za wydanie kart pojazdów. Wnioskodawcy powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. U 6/04, uznający Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137 poz. 1310) za niezgodne z Konstytucją, a także wyrok Trybunału Sprawiedliwości stwierdzający niezgodność wspomnianego Rozporządzenia z art. 90 Traktatu Ustanawiającego UE.
Decyzją z dnia 30 października 2012 r. Starosta stwierdził nadpłatę w wysokości 15.725.00 zł. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r., na wniosek strony, organ I instancji uzupełnił decyzję w przedmiocie oprocentowania nadpłaty oraz odmówił zmiany kwoty nadpłaty.
Wnioskodawcy złożyli odwołanie od powyższej decyzji, w którym zakwestionowali ustaloną przez organ pierwszej instancji wysokość nadpłaty wskazując, że decyzja ta narusza Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Ordynację podatkową oraz Kodeks postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia 12 grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że opłata za wydanie karty pojazdu pobierana jest na podstawie art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej jako p.r.d. Opłatę tę ponosi się w związku z pierwszą rejestracją pojazdu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, poza pojazdami wprowadzonymi do obrotu handlowego przez producentów i importerów pojazdów.
Zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310) przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. U 6/04, stwierdził niezgodność § 1 ust. 1 wspomnianego wyżej Rozporządzenia z Konstytucją oraz p.r.d.
Rozporządzeniem z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2006 r. nr 59 poz. 421) Minister Transportu i Budownictwa określił wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę 75 zł. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r.
W niniejszej sprawie odwołujący się w latach 2004 - 2006 uiścili opłaty za wydanie kart 37 pojazdów w łącznej kwocie 18.500 zł. W ich ocenie kwota ta powinna zostać im zwrócona w całości wraz z odsetkami.
Kolegium wyjaśniło, że opłata za wydanie karty pojazdu powinna być uznana za dochód budżetu jednostki samorządu terytorialnego, o jakim mowa w art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 157 poz. 1240 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. Zgodnie z art. 67 powołanej ustawy, do spraw dotyczących należności, o jakich mowa w art. 60 nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy Działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 115 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 157 poz. 1241 ze zm.) przepisy dotychczasowe stosuje się tylko do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o jakich mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy. W związku z tym przyjąć należy, że wniosek o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu złożony po dniu 1 stycznia 2010 r., powinien być rozpoznany w oparciu o przepisy Rozdziału 9 Działu III Ordynacji podatkowej, w którym uregulowano instytucję nadpłaty podatku i jej zwrotu.
Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze zacytowało przepisy art. 72 § 1 pkt 1 i art. 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej dotyczące instytucji nadpłaty i wskazało, że w niniejszej sprawie wniosek skarżących skierowany do Starosty winien być potraktowany jako wniosek o zwrot nadpłaty. Kwestią sporną jest jednak wysokość nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu. W związku z tym zachodzi konieczność określenia wysokości nadpłaty w decyzji.
Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do tego, aby dokonać zwrotu na rzecz wnioskodawców całości uiszczonych opłat za wydanie kart pojazdów, tj. w kwocie 500 zł za kartę, ponieważ nie jest to czynność całkowicie nieodpłatna. Skoro zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu wynosi od dnia 15 kwietnia 2006 r. 75 zł, to zwrotowi podlega kwota 425 zł za kartę.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzją B. i A. R. wnieśli o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 157 poz. 1241 ze zm.) w związku z art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 74 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) poprzez uznanie, że przepisy te znajdują zastosowanie w sprawie, podczas gdy sprawa ta powinna zostać rozstrzygnięta na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2010 r., w formie aktu lub czynności niebędącej ani decyzją, ani postanowieniem, a podlegającej zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Ponadto strona zarzuciła organowi naruszenie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 110 akapit pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE z 30 marca 2010 r., C 83/13, dalej: TFUE), a z ostrożności procesowej także art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 110 akapit pierwszy TFUE poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że kwota przewyższająca 425 zł względem każdego z trzydziestu siedmiu pojazdów, w związku z uiszczeniem opłaty za wydanie kart pojazdu w wysokości 500 zł każda, nie jest świadczeniem nienależnie uiszczonym, co skutkowało odmową jej zwrotu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu powodującym konieczność stwierdzenia jej nieważności, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. Przepis ten stanowi, że przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przesłanka braku podstawy prawnej jest z kolei spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej. W orzecznictwie wskazuje się, że przesłanka ta ma zastosowania m.in. w sytuacji wydania decyzji w sprawie, w której uprawnienie lub obowiązek wynikał wprost z ustawy (por. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 7 września 1982 r.,SA/Wr 313/82, ONSA 1982, nr 2, poz. 81). W wyroku z dnia 10 czerwca 1983 r., sygn. akt I SA 217/83, (opublik. ONSA 1983, nr 1, poz. 41) NSA w Warszawie stwierdził, że: "Podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 k.p.a., jest to, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy prawa, to znaczy ustawy i wydawane na podstawie ustaw i w celu ich wykonania przepisy wykonawcze, decydują w szczególności o tym, kiedy organ administracji państwowej wydaje decyzję administracyjną. Wydanie decyzji w sprawie, co do której przepis prawa przewiduje jej załatwienie w inny sposób niż przez wydanie decyzji, oznacza, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej".
Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty wydaną w przedmiocie nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu. Z uwagi na tak określony przedmiot zaskarżenia w pierwszej kolejności rozważenia wymaga charakter opłaty za kartę pojazdu oraz dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego aktów wydanych w związku z odmową zwrotu nadpłaty z tego tytułu, jak również forma (decyzja czy inny akt lub czynność) w jakiej powinien wypowiedzieć się organ administracji publicznej.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., w sprawie I OPS 3/07, (publ. ONSAiWSA 2008/2/21), wyrażony został pogląd, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wydanie karty pojazdu, tak jak i wydanie dowodu rejestracyjnego, jest nierozerwalnie związane z wydaniem decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu i nie stanowi odrębnej sprawy. Z tego względu, również obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu i o jego istnieniu rozstrzyga organ w toku jej załatwiania. Ma on charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Do uiszczania opłaty w toku zarejestrowania pojazdu nie mają zastosowania przepisy ustawy o opłacie skarbowej ani ustawy Ordynacja podatkowa. Opłata ta, co do jej istoty nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu, a w razie jej nieuiszczenia, sankcją jest zwrot podania (wniosku) o zarejestrowanie pojazdu w trybie art. 261 § 2 k.p.a., a nie egzekwowanie uiszczenia tej opłaty. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ ustosunkowuje się do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego. Przy czym odmowę zwrotu nadpłaty w opłacie za wydanie karty pojazdu należy w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie uznać za inny niż decyzja bądź postanowienie akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a nie za czynność z zakresu administracji publicznej przewidzianą w tym samym przepisie, albowiem akt ten zawiera w sobie element orzeczenia w przedmiocie obowiązku obciążającego stronę, a więc sui generis władczego rozstrzygnięcia organu administracji dotyczącego praw obywatela.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 60 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240). Przepis art. 60 pkt 7 ww. ustawy określa dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw jako niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Z przepisem tym wiąże się art. 61 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, który przewiduje kompetencje wójtów, burmistrzów i prezydentów do wydawania decyzji w odniesieniu do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Kolejny przepis art. 67 ustawy zawiera odesłanie w tych sprawach do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisów Działu III Ordynacji podatkowej w zakresie nieuregulowanym ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Przepisy te jednak nie miały zastosowania w tej sprawie, o czym przesądza treść art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.). Zawiera on normę intertemporalną stanowiąc, że do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Jeżeli uwzględnić, że obowiązek wniesienia opłaty za wydanie karty pojazdu nie stanowi odrębnej sprawy, gdyż nie może być egzekwowany poza sprawą o zarejestrowanie pojazdu, a rejestracja dokonywana jest w drodze decyzji administracyjnej, to przepis art. 115 ust. 1 (a zatem również przepisy art. 60 pkt 7 i 67 ustawy o finansach publicznych) nie może odnosić się do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, w której zarówno czynność wniesienia opłaty ewidencyjnej jak i wydanie decyzji o rejestracji zostały podjęte przed dniem 1 stycznia 2010 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 czerwca 2012 r., III CZP 24/12 (biul. SN 2012, nr 6, poz. 8), stwierdzając, że omawiany przepis przejściowy nie może odnosić się do spraw zakończonych decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 2010 r. Jednocześnie Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (wymienione w uzasadnieniu uchwały) stwierdził, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego jakie przepisy należy stosować do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów nie oznacza istnienia luki prawnej, a regułą nie może być automatyczne stosowanie nowej ustawy do zdarzeń prawnych mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Sprzeciwia się temu zasada niedziałania prawa wstecz, mająca umocowanie w art. 2 Konstytucji, a kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, albo zasadzie bezpośredniego działania nowej ustawy, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, co wymaga również uwzględnienia skutków przyjęcia jednej lub drugiej zasady.
Należy przeto uwzględnić, że opłaty za wydanie karty pojazdu od dnia 1 stycznia 2010 r., stanowiące, w myśl art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, niepodatkowe należności budżetowe, ustalane w drodze decyzji administracyjnej (art. 61 ust. 1 pkt 2), do których mają zastosowanie przepisy k.p.a. (art. 67 ustawy), dotyczą tylko tych opłat, które zostały pobrane po dniu 1 stycznia 2010 r. Zatem przepisy te nie mogą być stosowane w odniesieniu do opłat nienależnie pobranych i podlegających zwrotowi, jako pobrane na podstawie niekonstytucyjnego rozporządzenia. Oznacza to, że nie będą miały zastosowania do tych spraw przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 – Ordynacja podatkowa, jak błędnie wywodzi się w decyzji, lecz przepisy dotychczasowe. Stosując zatem art. 60 i art. 67 ustawy o finansach publicznych oraz art. 72 § 1 pkt 1 i art. 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej do stanu faktycznego niniejszej sprawy, organy naruszyły te przepisy jak również art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.). Naruszenie to miało przy tym charakter rażący, skutkujący stwierdzeniem nieważności obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Ponadto obie wydane wprawie decyzje administracyjne wydane zostały bez podstawy prawnej, co także skutkuje ich nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy w drodze decyzji, stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wyroki NSA: z 7.1.1981 r., SA 751/80 (ONSA 1981, Nr 1, poz. 3), z 23.2.1981 r., SA 109/81 (GAP 1987, Nr 8, poz. 45) i z 27.4.1981 r., SA 767/81 (ONSA 1981, Nr 1, poz. 36); WSA z 4.10.2005 r., II SA/Po 1609/03 (ONSAiWSA 2006, Nr 3, poz. 83). W niniejszej sprawie nie istnieje norma prawna, która obligowałaby organ do rozstrzygnięcia wniosku skarżących w formie decyzji administracyjnej, jak już bowiem wskazano, odmowa zwrotu nadpłaty w opłacie za kartę pojazdu następuje w formie aktu z zakresu administracji publicznej.
Zauważyć należy, że konsekwencją uznania, iż zwrot nadpłaty za wydanie kart pojazdu stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., jest to, iż po pierwsze, stronie nie przysługuje odwołanie, po drugie, stronie nie przysługuje wniosek o uzupełnienie decyzji, po trzecie, wniesienie skargi do sądu poprzedzone musi zostać wezwaniem na piśmie właściwego organu, w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Nawet gdyby potraktować decyzję organu pierwszej instancji wydaną w tej sprawie jako akt, błędnie nazwany decyzją, to nie został wyczerpany odpowiedni tryb warunkujący możliwość wniesienia na ten akt skargi do sądu administracyjnego. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 5 listopada 2012 r., należałoby zatem uznać, że w tej dacie strona dowiedziała się o podjęciu aktu i od tej daty należałoby liczyć termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Upływałby on wówczas w dniu 19 listopada 2012 r., stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. Odwołanie jednak wniesione zostało przez stronę dopiero w dniu 13 grudnia 2012 r., ponieważ wcześniej strona skorzystała z możliwości złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji, który został uwzględniony postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r., doręczonym w dniu 23 listopada 2012 r. Z akt sprawy nie wynika zatem, aby możliwe było potraktowanie przez sąd podjętych tak przez organ, jak i przez stronę, czynności, jako odpowiadających wymogom wynikającym z art. 3 § 2 pkt 4 i art. 52 § 3 p.p.s.a.
W sytuacji stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały bez podstawy prawnej, za bezprzedmiotowe uznać należało wypowiadanie się przez sąd co do zarzutów skargi dotyczących treści zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpatrując sprawę organy zobowiązane są uwzględnić powyższe rozważania Sądu co do mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa i trybu rozpatrzenia wniosku strony o zwrot nadpłaty w opłacie za wydanie kart pojazdu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) stwierdził nieważność obu wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
W trzecim punkcie wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 wrześnie 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 490) zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Na zasądzone koszty postępowania sądowego składają się kwoty: 111 zł tytułem uiszczonego należnego wpisu od skargi (§ 1 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2006r., Nr 45, poz. 322, ze zm.); 600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz 34 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło