I SA/Gd 176/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2010 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. D. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2010 r. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że za jego zasadnością przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wyjaśnił, że mam na utrzymaniu żonę. Jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę z firmy "A", które średnio wynosi netto 2365, 22 zł (za ostatnie 3 miesiące). Po zaksięgowaniu tej kwoty, bank automatycznie przelewa środki do Naczelnika Urzędu Skarbowego, pozostawiając mu na życie 1300 zł. Skarżący dodał, że ma lokatę oszczędnościową na kwotę 10.000 zł. Oszczędności te jednak po zakończeniu lokaty w związku z natychmiastową wykonalnością decyzji zostaną automatycznie przekazane przez bank do Urzędu Skarbowego. Skarżący podkreślił, że konsekwencje dalszej egzekucji mogą być trudne do odwrócenia. Egzekucja zaległego podatku pozbawia go bowiem płynności finansowej i uniemożliwia pokrywanie bieżących niezbędnych wydatków. Ponadto brak środków finansowych uniemożliwia mu zatrudnienie pełnomocnika, który zająłby się jego obroną w sprawie domniemanego niezapłaconego podatku. Taka sytuacja, zdaniem skarżącego, może doprowadzić do niemożności skutecznej obrony, co będzie stanowiło skutek trudny do odwrócenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Z konstrukcji wyżej wymienionej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Co ważne, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie, bowiem samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2012 r. II FZ 781/12 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przesłanki uwzględnienia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Ustalając pojęcie "znacznej szkody" w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl. i postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08). Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 37/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zatem twierdzenia strony skarżącej winny być poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących jej sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie przychylenie się do zgłoszonego żądania. Na tle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wniosek strony skarżącej, w ocenie Sądu, powyższych wymogów nie spełnia. Skarżący, formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazał, że przemawia za tym niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnił, że ma na utrzymaniu żonę, jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę, które średnio wynosi netto 2365, 22 zł. Skarżący podał, że po zaksięgowaniu tej kwoty bank automatycznie przelewa środki do organu egzekucyjnego, pozostawiając mu na życie 1300 zł. Skarżący dodał, że ma lokatę oszczędnościową na kwotę 10.000 zł. Oszczędności te jednak po zakończeniu lokaty w związku z natychmiastową wykonalnością decyzji zostaną automatycznie zajęte przez organ egzekucyjny. Skarżący podkreślił, że konsekwencje dalszej egzekucji mogą być trudne do odwrócenia. Egzekucja zaległego podatku pozbawia go bowiem płynności finansowej i uniemożliwia pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków. Ponadto brak środków finansowych uniemożliwia mu zatrudnienie pełnomocnika, który zająłby się jego obroną w sprawie domniemanego niezapłaconego podatku. Taka sytuacja, zdaniem skarżącego, może doprowadzić do niemożności skutecznej obrony, co będzie stanowiło skutek trudny do odwrócenia. Wyjaśnić należy, że użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne - zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Jednakże skarżący nie przedstawił żadnych argumentów ani dokumentacji, mogących stanowić potwierdzenie dla podniesionych przez niego w tym zakresie okoliczności. Jest bezspornym, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, czy ponoszonych wydatkach (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 322/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podnieść także należy, że nawet trudna sytuacja finansowa strony, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy. W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 599), wprowadzone zostały ograniczenia w prowadzeniu egzekucji (por. art. 8 – 10). Ograniczenia te gwarantują zachowanie zobowiązanemu i jego rodzinie warunków wystarczających, według ustawodawcy do humanitarnej egzystencji - choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pogorszenie jednak warunków egzystencji wnioskodawcy nie stanowi jeszcze powodu, aby wstrzymywać wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. postanowienie NSA z dnia 24 października 2005 roku, II GZ 111/05, postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11). Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nawet opiewającej na znaczną kwotę nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty zaległego podatku i związane z tym uszczuplenie majątku wnioskodawcy są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji zaległości grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tego jednak skarżący nie wykazał. Podkreślić należy, że przedmiot świadczenia w niniejszej sprawie stanowi zaległość podatkowa, czyli świadczenie pieniężne. Nie jest to zatem przedmiot, który wskutek swych właściwości nie może być następnie zastąpiony innym przedmiotem. Nie istnieje więc ryzyko bezpowrotnej utraty przedmiotu świadczenia w przypadku wykonania decyzji. Dodać również należy, że przekonanie strony skarżącej o zasadności skargi nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. (sygn. akt FZ 358/04, niepubl.), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, stanowisko skarżącego, że zaskarżone orzeczenie jest bezzasadne, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania skarżonego aktu na podstawie art. 61 p.p.s.a. Katalog przyczyn uzasadniających takie rozstrzygnięcie sądu, zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. ma charakter zamknięty i nie mieści się w nim możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu ze względu na subiektywne przekonanie strony o wadliwości zaskarżonej decyzji. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku sąd nie bada bowiem zasadności skargi, bada jedynie wystąpienie przytoczonych powyżej przesłanek, od których zaistnienia ustawa uzależnia możliwość wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji. Konkludując, w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.