I SA/Gd 1760/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 23 listopada 2017 r. "A" S.A. z siedzibą w G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 marca 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014r. W skardze spółka sformułowała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek, spółka podniosła, że pełnomocnik, działający w jej imieniu, w dniu 20 listopada 2017 r. w siedzibie organu odwoławczego zapoznał się z aktami sprawy i uzyskał wiedzę co do tego, że w dniu 20 marca 2017 r. zapadły decyzje tego organu w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., za 2013 r. oraz 2014 r. Skarżąca wyjaśniła, że z akt sprawy wynika, że decyzje wysłano w jednej przesyłce o sygn. akt [...], zaadresowanej następująco: r.pr. S. O. "B Sp. Partnerska Radców Prawnych ul. M. [...], [...]- [...] K.". Wskazanie adresata na przesyłce było prawidłowe i zgodne z oznaczeniem wskazanym przez pełnomocnika w treści odwołań. W ocenie skarżącej, przesyłka nie została jednak prawidłowo doręczona do adresata. Treść zwrotnego potwierdzenia odbioru wskazuje na to, że przesyłka została odebrana przez "A" S.A. Oddział w K. w dniu 10 lipca 2017 r. przez A. P. Skarżąca podniosła, że przesyłka nie trafiła w miejsce wskazane w treści odwołania oraz widniejące na przesyłce, tj. do Kancelarii "B Sp. Partnerska Radców Prawnych", mieszczącej się w tamtym czasie rzeczywiście pod tym samym adresem, co "A" S.A. Oddział w K. Skarżąca wskazała, że A. P. nie była pracownikiem kancelarii uprawnionym do odbioru korespondencji- jest ona pracownikiem spółki. Skarżąca podkreśliła, że cała korespondencja w sprawie miała być doręczona pełnomocnikowi skarżącej, nie zaś spółce. Wolą skarżącej było, aby cała korespondencja trafiała bezpośrednio do zawodowego pełnomocnika ustanowionego w sprawie i doręczana mu na adres kancelarii. Ponadto zdaniem skarżącej, o nieprawidłowości doręczenia korespondencji w niniejszej sprawie świadczy również fakt, że organ II instancji w sposób nieuprawniony umieścił wszystkie decyzje w jednej przesyłce, pomimo że każda decyzja tego organu zwieńczała odrębne pod kątem prawnym postępowanie podatkowe. Skarżąca zaznaczyła, że standardem jest, że korespondencja sądowa jest przygotowywana w odniesieniu do konkretnej sprawy, nie zaś jest umieszczana w jednej przesyłce nawet w przypadku rozstrzygnięć, dotyczących większej ilości odrębnych postępowań. Temu standardowi w sposób niewątpliwy organ II instancji uchybił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie jest zasadny. W rozpoznawanej sprawie rozpoznanie wniosku skarżącej uzależnione jest od skuteczności doręczenia zaskarżonej decyzji. Ustalenie bowiem, że decyzja nie została doręczona powoduje, że skarżącej nie biegłby termin do wniesienia skargi, a tym samym wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia byłby przedwczesny. W przypadku ustalenia przeciwnego zachodzi konieczność rozpoznania tego wniosku w odniesieniu do przesłanek, wynikających z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Wskazać należy, że zgodnie z art.145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) w skrócie O.p., jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Wymaga odnotowania, że z akt sprawy wynika, że prokurenci spółki- W. W. oraz M. B. udzielili pełnomocnictwa r.pr. S. O. do reprezentowania mocodawcy w postępowaniu podatkowym, dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. wszczętym na skutek decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 29 listopada 2016 r. W rubryce "adres do doręczeń w kraju" podano następujący adres: [...]- [...] K., ul. M. [...]. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze doręczyło kwestionowaną decyzję na wskazany przez pełnomocnika adres. Powyższe wskazuje, że organ odwoławczy prawidłowo skierował decyzję do pełnomocnika spółki na ww. adres. Co ważne, pełnomocnik wnosząc skargę do tut. Sądu, wskazał adres do doręczeń: "A" S.A. w G. Oddział w K., [...]-[...] K., ul. M. [...]. Zatem, wszelkie zarzuty dotyczące odebrania decyzji, kierowanej do pełnomocnika, przez osobę nieuprawnioną, tj. A. P.- pracownika spółki, pozostają bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego ustalenia, w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Zgodnie z art. 87 § 3 P.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wobec faktu, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie i wraz z nim strona złożyła skargę, zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy polegającej, najogólniej mówiąc, na przejawianiu należytej staranności w dbałości o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy nawet przy dochowaniu należytej staranności, nie można było usunąć przeszkody do dokonania czynności. Inaczej mówiąc, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. E. Iserzon, J. Starościak "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. IV, W-wa 1980, str. 136). W literaturze dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocenie Sądu podlega zatem, czy skarżący dołożył wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niego oczekiwać. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 345). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy, a przy tym wykazane zostanie, iż niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Należy przy tym dodać, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat, radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie, Sąd stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W szczególności nie może być uznany za wystarczający argument, że przesyłka, zawierająca decyzję, nie została prawidłowo doręczona do adresata, tj. do pełnomocnika spółki. Skarżąca wskazała, że treść zwrotnego potwierdzenia odbioru wskazuje na to, że przesyłka została odebrana przez A. P.- pracownika "A" S.A. Oddział w K. Skarżąca podniosła, że A. P. nie była pracownikiem kancelarii uprawnionym do odbioru korespondencji. Wyjaśniła, że Kancelaria "B Sp. Partnerska Radców Prawnych" w tamtym czasie rzeczywiście mieściła się pod tym samym adresem co "A" S.A. Oddział w K. Zdaniem Sądu, skoro pełnomocnik spółki wskazał adres do korespondencji: ul. M. [...], [...]- [...] K., to uznać należało, że wziął on na siebie pełną odpowiedzialność za działania osób, które pod tym adresem przebywają. Tym samym zaniedbania tych osób, polegające na nieprzekazaniu odebranej korespondencji, czy też niepoinformowaniu go o tym fakcie, należy oceniać jedynie w granicach ryzyka podjętego przez pełnomocnika w zakresie organizacji obiegu korespondencji i przepływu informacji. Zawodowy charakter działalności radcy prawnego powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje również działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Ponadto dodać należy, że trudno też oczekiwać, aby doręczyciel korespondencji analizował dokumenty wewnętrzne strony, jakimi jest instrukcja kancelaryjna, czy schemat organizacyjny danej spółki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2008 r., I SA/Kr 1145/08, LEX nr 1102785). Należy również zwrócić uwagę na sprzeczność tkwiącą w argumentacji strony, na której opierało się uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu. Strona argumentowała, że decyzję doręczono pracownikowi spółki, a nie pełnomocnikowi, czyli kwestionowała skuteczność doręczenia. Powtórzyć trzeba, że doręczenie, które nie jest skuteczne, nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu. Zatem nawet gdyby uznać ten argument za trafny, to strona nie dostrzega, że wówczas termin do wniesienia skargi w ogóle nie rozpocząłby biegu, a więc wniosek o jego przywrócenie należałoby ocenić jako przedwczesny. Ponadto skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że sporna decyzja podatkowa nie została doręczona w sposób nieprawidłowy. Zdaniem bowiem skarżącej, umieszczenie w jednej kopercie trzech decyzji, adresowanych do pełnomocnika, stanowiło naruszenie standardów zasad doręczania korespondencji. Skarżąca podkreśliła, że każda decyzja organu zwieńczała odrębne pod kątem prawnym postępowanie podatkowe. Stwierdzić należy, że również te okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. W tym zakresie podnieść należy, że O.p. nie przewiduje konieczności odrębnego doręczenia stronie każdej z kilku decyzji wydanych w różnych postępowaniach podatkowych. Organ podatkowy może więc doręczyć wiele decyzji w jednej kopercie. W ocenie Sądu, przyjęty w niniejszej sprawie sposób doręczania korespondencji (kilka pism w jednej kopercie) nie tylko nie narusza przepisów O.p., ale również koresponduje z zasadą ekonomiki i szybkości postępowania. Taka praktyka w istotny sposób zmniejsza koszty prowadzonych postępowań, nie wpływając przy tym w negatywny sposób na prawa stron postępowania, wynikających z przepisów O.p. Podsumowując, podniesione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Fakt, że pełnomocnik wniósł skargę z uchybieniem terminu jest co najmniej następstwem niedbalstwa, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Fachowy pełnomocnik jest zobowiązany w taki sposób zorganizować pracę, aby reprezentowane przez niego strony nie poniosły szkody związanej z uchybieniem terminu do dokonania czynności procesowych. Jednocześnie należy powtórzyć, że wszelkie zaniedbania pełnomocnika w postępowaniu dotykają bezpośrednio strony przez niego reprezentowanej. Zaakcentować trzeba, że podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, iż przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd, czy niedopatrzenie. To na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.