I SA/Gd 1762/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Dorota Kotlarek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 15 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2012-2014 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lipca 2015 r. Samorządowe Kolegium (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 8 kwietnia 2015 r. odmawiającą H.K. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2012-2014 w wysokości 12.934 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że wnioskiem z dnia 31 grudnia 2014 roku H.K. zwróciła się do Burmistrza B. o umorzenie zaległości występujących na dzień 31 grudnia 2014 r. wraz z odsetkami i kosztami ubocznymi. Jednocześnie wniosła o zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku. Wskazała, że wniosek o przyznanie ulgi uzasadni w toku postępowania, podkreśliła jednak, że na jej sytuację miało wpływ zachowanie urzędników Gminy. W toku postępowania wnioskodawczyni wyjaśniła, że ustanowiła pełnomocnika w osobie swojego męża. Decyzją z dnia 15 lipca 2015 r. Burmistrz B. odmówił umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2012-2014 w wysokości 12.934 zł wraz z odsetkami. Organ podatkowy wyjaśnił ustawowe przesłanki dla zastosowania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych oraz wskazał, że podatniczka posiada majątek w postaci nieruchomości położnych w B.przy ul. [...] oraz przy ul. [...]. Pomimo wezwania, podatniczka nie uzasadniła swojego wniosku i nie przedstawiła żadnego materiału dowodowego, w związku z czym organ musiał opierać się wyłącznie na informacjach znanych mu z urzędu. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na okoliczność, że roszczenie nie istnieje i nie może być dochodzone. Zarzuciła, że to na organie spoczywa obowiązek zbadania sprawy oraz kwestii pełnomocnictwa. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. SKO przedstawiło zasady i tryb umarzania zaległości podatkowych wynikające z art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), zwanej dalej O.p. Zgodnie z § 1 pkt 3 tego artykułu, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, na wniosek podatnika, organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Użyte w tym uregulowaniu określenie "może umorzyć" wskazuje, że decyzje wydawane w oparciu o ten artykuł są decyzjami uznaniowymi. SKO wskazało, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej precyzyjnie wyjaśnił na jakich przesłankach oparł swoje rozstrzygnięcie. Opisał znaną z urzędu sytuację majątkową podatniczki, wskazał także, że nie złożyła ona żadnych dokumentów, na podstawie których możliwe byłoby dokonanie oceny jej sytuacji majątkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze interpretację pojęcia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego zawartą w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji uznało za prawidłową. Obowiązek podatkowy ma charakter powszechny wobec podlegających mu podmiotów i wszelkiego rodzaju ulgi powinny mieć charakter wyjątkowy. Kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wątpliwości strony w zakresie złożonego pełnomocnictwa, organ wskazał, powołując się na art. 137 § 3 O.p., że pełnomocnik ma obowiązek dołączyć do akt sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. H.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję SKO wskazując, że jest ona krzywdząca, a postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego jak i mogących mieć wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., stanowiący, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Ocena, czy w danym przypadku ważny interes podatnika mógłby uzasadniać zastosowanie ulgi wymaga ustalenia faktycznej sytuacji wnioskodawcy i zbadania, czy ma on realne możliwości uregulowania zaległości i pokonania trudnej sytuacji w której się znalazł. Przy wykładni pojęcia "interesu publicznego" należy uwzględnić respektowanie wartości służących ogółowi, wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej (patrz: Bogusław Dauter, Komentarz Lex do art. 67a op; wyrok NSA z 1 września 2015 r., sygn. akt I FSK 43/14). W przypadku obu tych przesłanek ciężar wykazania okoliczności mających stanowić o ich wystąpieniu spoczywa przede wszystkim na wnioskodawcy, albowiem postępowanie o zastosowanie ulg określonych w art. 67a § 1 O.p. wszczynane jest na wniosek. Ciężar dowodu spoczywa generalnie na podmiocie, który wywodzi z tego skutki prawne. Tak jest w szczególności w sytuacji gdy podatnik ubiega się o ulgę podatkową (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Ka 2730/95, CBOSA). To wnioskodawca zatem winien wykazać okoliczności uzasadniające wniosek, a organ powinien te okoliczności ocenić. W niniejszej sprawie skarżąca okoliczności tych nie wykazała. Organ pismami z dnia 7 stycznia 2015 r. i 12 lutego 2015 r. wezwał skarżącą do wypełnienia oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania oraz do dołączenia innych dokumentów, które zdaniem wnioskodawczyni mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie przez organ podatkowy, wezwania te jednak pozostały bez odpowiedzi. Skarżąca ani nie wypełniła oświadczenia, ani nie nadesłała żadnych dokumentów. Z informacji zaś posiadanych przez organ z urzędu wynika jedynie, że skarżąca posiada dwie nieruchomości. W tej sytuacji Sąd uznał za prawidłowe stanowisko orzekających w sprawie organów o braku podstaw do przyznania wnioskowanej ulgi z uwagi na niespełnienie przez skarżącą przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Powtórzyć należy, że ciężar wykazania okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego spoczywał przede wszystkimi na skarżącej, jako podmiocie zainteresowanym, na którego wniosek zostało wszczęte postępowanie o zastosowanie ulg określonych w art. 67a § 1 O.p. Całkowity brak współpracy skarżącej w wyjaśnianiu tych okoliczności powoduje, że organ nie miał innej możliwości, niż orzec na podstawie materiału dowodowego, który udało mu się zgromadzić z urzędu. Obowiązek wynikający art. 187 § 1 O.p. wprawdzie zobowiązuje organy do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednak nie oznacza to, że na organach ciąży nieograniczony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia strony do skorzystania z ulgi w postaci umorzenia całej zaległości. Skarżąca nie przedstawiła sytuacji, w jakiej się obecnie znajduje, stąd też brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzą nadzwyczajne okoliczności uzasadniające odstąpienie od egzekwowania zaległości podatkowych poprzez zastosowanie ulgi w tak szerokim zakresie jak ich umorzenie. Zgodnie z wolą skarżącej, wyrażoną w piśmie z dnia 4 lutego 2014 r., organ procedował z udziałem jej pełnomocnika. W piśmie tym skarżąca wskazała, że złożyła w urzędzie miasta pełnomocnictwo dla swojego męża i wniosła o zwracanie się w toku dalszego postępowania do niego jako jej pełnomocnika. W tej sytuacji organ prawidłowo dołączył do akt oryginał pełnomocnictwa z dnia 16 kwietnia 2014 r., znajdujący się w aktach innej sprawy. Wymóg taki wynika z art. 137 § 3 O.p., w myśl którego pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W kwestii podniesionego w odwołaniu żądania uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania z uwagi na to, że "roszczenie nie istnieje", należy zauważyć, że twierdzenia tego skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła, stąd też ani organ ani Sąd nie mają możliwości szerszego odniesienia się do tej kwestii. Ponadto treść odwołania jest sprzeczna, z jednej bowiem strony skarżąca twierdzi, że jej żądanie nie może być rozpatrywane z uwagi na nieistnienie roszczenia, z drugiej zaś zarzuca, że na organie spoczywa obowiązek zbadania sprawy. Sprzeczność ta, jak i brak wyraźnego wyrażenia woli cofnięcia żądania wszczęcia postępowania powodują, że organ prawidłowo uznał, iż brak jest podstaw do umorzenia postępowania i zdecydował o merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.