I SA/Gd 1763/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-05-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych jest prawidłowe, jeśli skarżący nie przedstawił dokładnych danych o swoim stanie majątkowym, dochodach i rodzinnym?Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest prawidłowe, jeśli skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku, w tym nie przedstawił dokładnych danych o stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym, zgodnie z wymogami art. 252 § 1 P.p.s.a. Wniesienie sprzeciwu od takiego zarządzenia nie zwalnia skarżącego z obowiązku prawidłowego wypełnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jednak skarżący nie uczynił tego w wyznaczonym terminie. W konsekwencji referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw od tego zarządzenia, twierdząc, że przedstawił swoją sytuację. Sąd rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 25 marca 2016 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu sprzeciwu M.K. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 25 marca 2016 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lipca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 i 2014 rok postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 25 marca 2016r.
Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2015 r. złożonym na druku PPF w dniu 30 grudnia 2015 r., skarżący M.K. zwrócił się o przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych przedmiotowego wniosku przez prawidłowe wypełnienie rubryk 6, 7.1,7.3,10,11 w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
Przedmiotowe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 22 stycznia 2016 r. Termin wyznaczony stronie do usunięcia braków formalnych wniosku upłynął bezskutecznie z dniem 29 stycznia 2016 r.
Zarządzeniem z dnia 25 marca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku.
Skarżący złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia, w którym podniósł, że przedstawił Sądowi swoją sytuację w złożonym oświadczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 258 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo.
Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Natomiast § 2 tego artykułu stanowi, iż wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Prawidłowe wypełnienie ww. formularza ma na celu przedstawienie Sądowi, w sposób ujednolicony dla wszystkich skarżących, sytuacji majątkowej wnioskodawcy, aby było możliwe podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy.
Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący nie uczynił zadość wymaganiom stawianym w tym zakresie przez ustawodawcę, bowiem w złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy nieprawidłowo wypełnił rubryki: 6, 7.1, 7.3, 10, 11.
Skarżący w rubryce 6. Stan rodzinny, w której zobowiązany był wskazać nazwisko i imię, datę urodzenia oraz stopień pokrewieństwa osób, które pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym podał, że "stan rodzinny to cztery osoby w tym troje dzieci"; w rubryce 7.1. wskazał jedynie, że posiada dom, mieszkanie i działkę (nieruchomość rolną) wraz z warsztatem usługowym, pomijając wszelkie dane dotyczące tych nieruchomości, a w rubryce 7.3., że posiada niezbędny sprzęt, maszyny, narzędzia oraz środki transportu do prowadzenia działalności gospodarczej, chociaż winien był wskazać typ, rodzaj, marki, rocznik posiadanych samochodów, maszyn i urządzeń; w rubryce 10. Dochody, w której winien był podać odpowiednio dochody własne i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym poprzez wskazanie nazwiska i imienia tych osób, tytułu (źródła) z jakiego uzyskują dochody oraz wysokość dochodu miesięcznego netto podał jedynie, że są to dochody z prowadzonej działalności usługowej, zaś w rubryce 11. Zobowiązania i stałe wydatki wskazał "koszty ponoszone na prowadzenie działalności usługowej oraz koszty utrzymania mieszkania", nie wyszczególniając ani rodzaju ani też wysokości stałych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i ponoszonych w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą.
Złożony wniosek nie zawierał dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach skarżącego, jak również o jego stanie rodzinnym, a tym samym nie spełniał wymogów określonych w art. 252 § 1 p.p.s.a.
Sąd wskazuje ponadto, że skarżący na etapie złożonego sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego również nie przedłożył prawidłowo wypełnionego formularza PPF.
Zauważyć należy, że prawidłowe wypełnienie formularza PPF uruchomiłoby procedurę o przyznanie prawa pomocy, której efektem mogłoby być zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Jednakże, aby tak się stało, wniosek o przyznanie prawa pomocy musi przybrać formę określoną przepisami i zostać wypełniony w prawidłowy sposób, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Skoro zatem skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnił wszystkich braków formalnych wniosku do usunięcia których został zobowiązany, to wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania na mocy art. 257 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło