I SA/Gd 1770/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski /spr./ Ewa Wojtynowska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 3 lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 135,20 (sto trzydzieści pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 1770/02 UZASADNIENIE Izba Skarbowa decyzją z dnia 3 lipca 2002r. pozostawiła bez rozpatrzenia odwołanie Spółki z o.o. "A", z siedzibą w K., od decyzji Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2000r. Urząd Skarbowy w dniu 20 listopada 2001r. wydał decyzję Nr [...], w której określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za miesiąc czerwiec 2000r. w kwocie [...]zł. oraz decyzję Nr [...] określającą za miesiąc lipiec 2000r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie [...]zł., zaległość podatkową w podatku od towarów i usług w wysokości [...]zł., należne odsetki za zwłokę od zaległości naliczone na dzień wydania decyzji w wysokości [...]zł. oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku tj. [...]zł. Decyzje organu pierwszej instancji zostały odebrane w dniu 26 listopada 2001r. zaś w dniu 6 grudnia 2001r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo, w którym Spółka wnosi o uchylenie i zmianę decyzji organu pierwszej instancji o nr [...] i [...] w sprawie "materiału dotyczącego rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2000r., dotyczącej zaległości podatkowej za lipiec 2000r. oraz naliczonych odsetek i zobowiązania podatkowego". Strona zarzuciła przedmiotowym decyzjom uchybienia przepisów prawa materialnego, a mianowicie naruszenie art. 73 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W odwołaniu strona stwierdziła: "wydając decyzję nr [...] organ pierwszej instancji określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości [...]zł., a według deklaracji nadwyżka do zwrotu wynosiła [...]zł., co stanowi nadpłatę w kwocie [...]zł. art. 73 § 1 i art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej. Wydając decyzję [...] organ pierwszej instancji określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości [...]zł. a według deklaracji nadwyżka do zwrotu wynosiła [...]zł., co stanowi zaległość podatkową w kwocie [...]zł. Do powyższego ma zastosowanie art. 75 § 1 i art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej". Zdaniem Izby Skarbowej, odwołanie strony nie odpowiadało wymogom określonym w art. 222 ustawy-Ordynacja podatkowa. W związku z tym pismem z dnia 14 maja 2002r. wezwano stronę do usunięcia braków w odwołaniu od decyzji, poprzez sformułowanie zarzutów wobec decyzji oraz wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie. Jednocześnie poinformowano stronę, że nie dopełnienie w/w wymogów w ciągu 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania spowoduje, stosownie do postanowień art. 169 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało odebrane przez stronę w dniu 22 maja 2002r., jednak strona nie dopełniła w wyznaczonym terminie wymogów określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym Izba Skarbowa decyzją z dnia 3 lipca 2002r. pozostawiła bez rozpatrzenia odwołanie strony od decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy wskazał, że odwołanie w postępowaniu podatkowym nie może być prostym wyrazem niezadowolenia, ale musi zawierać zarzuty przeciwko decyzji urzędu skarbowego, określać zakres i rodzaj zmian, które powinny być wprowadzone do tej decyzji oraz uzasadnić zarzuty i żądania przez powołanie dowodów. Zdaniem organu odwołanie strony tych wymogów nie spełniało, a skoro strona pomimo wezwania wad tych nie usunęła, to uzasadnione było pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Na powyższą decyzję, spółka "A", w związku z mylnym pouczeniem, złożyła odwołanie do Ministra Finansów. Izba Skarbowa postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2002r sprostowała pouczenie i przekazała odwołanie strony do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W piśmie tym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej spółki w złożonym odwołaniu od decyzji wymiarowych, przedstawiła dowody uzasadniające odwołanie, a zatem spełnione zostały wymogi art. 222 Ordynacji podatkowej. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie organu odwoławczego z dnia 14 maja 2002r. ze względu na otrzymanie pisma od tego organu z dnia 15 maja 2002r. informującego, że odwołanie wniesione przez skarżącą nie zostało rozpatrzone w przewidywanym terminie, a termin ten został ustalony na dzień 10 lipca 2002r. W związku z powyższym, zdaniem strony, Izba Skarbowa naruszyła przepisy Ordynacji podatkowej, a zastosowanie powinien mieć przepis art. 247 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – właściwy do rozpoznania sprawy w oparciu o art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem. W wyniku takiej kontroli orzeczenie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak pojmując rolę sądu, należy uznać, że w niniejszej sprawie skarga jest uzasadniona. Stan faktyczny w sprawie nie jest sporny. Organ odwoławczy, uznając że odwołanie strony nie spełnia wymogów określonych w art. 222 Ordynacja podatkowa, wezwał ją do usunięcia braków formalnych, a wobec braku reakcji strony, pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z cytowanym art. 222 Ordynacji podatkowej, odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Jak wynika z powyższego przepisu odwołanie w postępowaniu podatkowym ma kwalifikowany charakter, co oznacza że nie może być prostym wyrazem niezadowolenia strony z decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 21 września 1998r., I SA/Ka 107/97). Powinno zatem zawierać elementy wskazane w powołanym art. 222 Ordynacji podatkowej. Analizując treść złożonego przez stronę odwołania należy stwierdzić, że zawiera ono zarzuty przeciw decyzjom organu pierwszej instancji – wskazuje na naruszenie konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej, określa istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania – poprzez wniosek o uchylenie i zmianę decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz wskazanie, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 75 i 77 Ordynacji podatkowej, wskazuje także na dowody uzasadniające to żądanie – poprzez wskazanie na dane wynikające ze złożonej deklaracji w podatku od towarów i usług. Niewątpliwie z treści złożonego przez stronę odwołania wynika, że jest niezadowolona z podjętych przez organ pierwszej instancji decyzji, złożyła odwołanie w przepisanym terminie, oznaczyła decyzje z którymi się nie zgadza oraz przedstawiła argumenty uzasadniające swoje stanowisko. Zarzuty strony mogły wydawać się dla organu odwoławczego nie związane z treścią skarżonych decyzji, bądź też niezrozumiałe, jednak nie uprawniało to organu do wzywania podatnika do usunięcia braków pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Pozostawienie odwołania bez rozpoznania stanowi formę rozstrzygnięcia, które powoduje że ograniczeniu ulega jedna z podstawowych zasad postępowania podatkowego, zasada dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z art. 127 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Jest to jedna z podstawowych zasad, która wyraża prawo podatnika do dwukrotnego, merytorycznego rozstrzygnięcia jego sprawy. W związku z powyższym stosowanie art. 169 Ordynacji podatkowej, w przypadku odwołań, musi być poprzedzone dogłębną analizą odwołania i określenia w sposób zobiektywizowany, że nie spełnia ono wymogów wskazanych w art. 222 Ordynacji podatkowej. Subiektywne przeświadczenie organu o braku elementów wymienionych w art. 222 Ordynacji podatkowej, poprzez to że zawiera ono zarzuty nie związane z treścią podjętego rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy do uznania, że odwołanie nie spełnia wymogów określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej, nie upoważnia tym samym do podjęcia rozstrzygnięcia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia w trybie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Jak wskazano powyżej, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, odwołanie skarżącej spółki spełnia rygory określone w art. 222 Ordynacji podatkowej, stąd wydanie zaskarżonej decyzji pozbawione było podstaw prawnych. Organ odwoławczy powinien merytorycznie rozpatrzyć odwołanie i w wydanej decyzji ustosunkować się do zarzutów strony. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję Zgodnie z dyspozycją art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.