I SA/Gd 18/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółka jawna z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Spółka jawna "A" z siedzibą [...] wnioskiem z dnia 1 lutego 2010 r. (data stempla pocztowego) zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 2.000 zł. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. W postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 2033/09 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wyrażono pogląd, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Na podstawie złożonego przez spółkę oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2011 r. (odpisu: złożonych przez wspólników zeznań podatkowych PIT-36L za 2009 r. wraz z załącznikami PIT-B, sprawozdania finansowego sporządzonego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r. – bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej, deklaracji VAT-7 za listopad i grudzień 2010 r. oraz za styczeń 2011 r., zestawienia przychodów ze sprzedaży, kosztów zakupu i pozostałych za okres od listopada 2010 r. do stycznia 2011 r., wyciągu z rachunku bankowego sporządzonego za okres od 1 października do 31 grudnia 2010 r., tabeli amortyzacyjnej środków trwałych), ustalono, że wartość kapitału własnego spółki (podstawowego i zapasowego) na dzień 31 grudnia 2009 r. wynosiła 1.164.153,07 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy – 6.375.231,58 zł, zysk netto według rachunku zysków i strat sporządzonego za 2009 r. wyniósł 35.184,52 zł, za rok podatkowy 2009 wspólnicy spółki zadeklarowali dochód spółki w wysokości 38.838,52 zł (wykazując przychód w kwocie 5.467.078,21 zł oraz koszty jego uzyskania w kwocie 5.428.239,69 zł), za miesiące od listopada 2010 r. do stycznia 2011 r. spółka z tytułu sprzedaży towarów i usług zadeklarowała kwotę 1.089.114 zł (przed zaokrągleniem 1.089.113,57 zł), jednocześnie oświadczyła, że koszty zakupu oraz pozostałe wyniosły w ww. okresie 1.093.976,43 zł, tym samym poniosła stratę w wysokości 4.862,86 zł, nie posiada środków na rachunku bankowym prowadzonym przez [...] (saldo początkowe i końcowo było ujemne i wynosiło odpowiednio 446,57 zł i 463,65 zł). W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że trudności finansowe spółki spowodowane są spadkiem pogłowia żywca będącego podstawą produkcji oraz koniecznością dokonywania zakupów żywca za gotówkę, co uniemożliwia rozliczenia z tego tytułu w dłuższych terminach. Skarżąca oświadczyła także, że rok 2010 zakończyła stratą, przy czym nie przedstawiła na tę okoliczność jakichkolwiek dokumentów (np. zapisów z ksiąg rachunkowych). W niniejszej sprawie uznano, że strona skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim wskazać należy, że zarówno kapitał własny spółki (1.164.153,07 zł), jak i posiadane przez nią środki trwałe (6.375.231,58 zł) oraz uzyskiwane przychody ze sprzedaży (5.387.238,10 zł) świadczą o znacznych rozmiarach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, co pozwala przyjąć, że ma ona realne możliwości zabezpieczenia odpowiedniej kwoty na poczet kosztów sądowych. Nadto, ze złożonego przez spółkę oświadczenia wynika, że – po uwzględnieniu kosztów zakupów – ze sprzedaży uzyskuje ona aktualnie średnie miesięczne przychody w wysokości 117.751,49 zł. W tym miejscu podkreślić trzeba, że podnoszona przez skarżącą strata wynikać może z odpisów amortyzacyjnych, a więc zapisów księgowych. Spółka nie wyjaśniła, jakiego rodzaju koszty zakwalifikowała do kosztów pozostałych. Tym samym nie można przyjąć, że wykazane koszty w wysokości przewyższającej osiągane przychody to wyłącznie wydatki faktycznie ponoszone przez skarżącą w związku z prowadzoną przez nią działalnością produkcyjno-handlową. Dodatkowo z przedstawionego przez spółkę wyciągu z dokonanych na rachunku bankowym operacji wynika, że nie jest on wykorzystywany do rozliczeń związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jedyną bowiem operacją jest naliczanie przez bank odsetek od salda ujemnego. W konsekwencji uznać należało, że skarżąca nie przedstawiła wszystkich posiadanych rachunków bankowych. Tym samym uniemożliwiła weryfikację złożonego oświadczenia o braku zasobów pieniężnych. W tym miejscu podkreślić trzeba, że wprawdzie przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) nie nakładają na przedsiębiorcę obowiązku posiadania rachunku bankowego związanego z wykonywaną działalnością gospodarczą, to jednak rachunek bankowy jest potrzebny przedsiębiorcy m. in. z następujących powodów: (1) zapłata podatków przez podatników i płatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów następuje w formie bankowych rozliczeń bezgotówkowych (przelewem), (2) składki ZUS powinny być odprowadzane w drodze obciążenia rachunku bankowego płatnika składek (przelewem), (3) zwrot podatku VAT można otrzymać wyłącznie na rachunek bankowy, (4) niektóre inne płatności muszą być dokonywane w formie bezgotówkowej, bowiem na podstawie art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy stroną transakcji, z której wynika płatność jest inny przedsiębiorca oraz jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji. Z przedstawionych przez spółkę dokumentów wynika jednoznacznie, że dokonuje ona rozliczeń z tytułu należnych podatków, zaś zatrudniając pracowników jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.