I SA/Gd 181/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. A. S. we wniosku dołączonym do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że zamieszkuje ona w nabytym w drodze spadku mieszkaniu o powierzchni 39,19 m2, jedynym jej dochodem jest przyznane przez uczelnię stypendium naukowe w kwocie 100 zł miesięcznie. Z uwagi na niski dochód koszty związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawczyni ponoszą jej rodzice. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 24 marca 2010 r. (doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 29 marca 2010 r.) skarżąca zobowiązana została do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: (1) odpisów zeznań podatkowych rodziców za rok 2009, (2) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez nią i jej rodziców rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia oświadczenia w tym przedmiocie, (3) dokumentu potwierdzającego wysokość osiąganego miesięcznego dochodu z tytułu stypendium naukowego, (4) oświadczenia w przedmiocie majątku rodziców, w szczególności posiadanych przez nich nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, wysokości zasobów pieniężnych (oszczędności i papierów wartościowych) oraz wskazania źródeł i wysokości osiąganych przez nich dochodów wraz z dowodami potwierdzającymi ich wysokość w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz aktualnie, (5) dokumentów obrazujących wysokość miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, odpłatne leczenie, inne), (6) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię, jej rodziców pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Jednocześnie poinformowano skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała: odpis decyzji wydziałowej komisji stypendialnej z dnia 2 grudnia 2009 r. o przyznaniu stypendium naukowego w kwocie 150 zł za okres od 1 października do 30 listopada 2009 r. i w kwocie 100 zł za okres od 1 grudnia 2009 r. do czerwca 2010 r., wyciąg z własnego rachunku bankowego za okres od 1 stycznia do 12 kwietnia 2010 r., którego saldo końcowe wynosiło 484,39 zł, wyciągi z dwóch rachunków bankowych rodziców za okres od stycznia do kwietnia 2010 r., których salda końcowe wynosiły 24.539,73 zł i 15.014,71 zł, zeznanie podatkowe rodziców za rok 2009 (PIT-36), zaświadczenie pracodawcy matki skarżącej z dnia 15 kwietnia 2010 r. w przedmiocie okresu zatrudnienia i zajmowanego stanowiska, zaświadczenie wójta gminy z dnia 14 kwietnia 2010 r., z którego wynika, że rodzice skarżącej są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 21.9600 ha i za rok 2008 osiągnęli z tego tytułu dochód w wysokości 5.020,75 zł. Przedłożyła także dodatkowe oświadczenia z dnia 15 kwietnia 2010 r. złożone przez matkę, z których treści wynika, że na utrzymaniu małżonków pozostaje czworo uczących się dzieci, małżonkowie posiadają dom oraz zabudowania gospodarskie, są producentami trzody chlewnej, środki zgromadzone na rachunku bankowym o numerze [...] przeznaczane są na pokrycie bieżącej działalności gospodarstwa rolnego (zakup pasz i paliw, wykonywanie remontów, uiszczanie opłat), natomiast środki znajdujące się na rachunku o numerze [...] przeznaczone zostaną na pokrycie kosztów związanych z planowanym na 25 września 2010 r. weselem jednej z córek. Przedstawione dokumenty nie potwierdzają jednak trudnej sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziców, na których utrzymaniu pozostaje. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wpływ na dokonaną ocenę możliwości płatniczych wnioskodawczyni ma wysokość wpisu od skargi, która w niniejszej sprawie związana jest z wartością przedmiotu zaskarżenia (organ podatkowy określił zobowiązanie podatkowe w wysokości 8.500 zł). Przepis § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) stanowi, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi do 10.000 – 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł. Analiza transakcji dokonanych na rachunku bankowym wnioskodawczyni pozwala przyjąć, że po zakończeniu postępowania podatkowego decyzją ostateczną, która została doręczona w dniu 5 stycznia 2010 r. (dowód: k. 48 akt administracyjnych) dysponowała ona środkami finansowymi w wysokości wielokrotnie przewyższającej kwotę należnego wpisu od skargi. W okresie od 4 do 25 stycznia 2010 r. posiadała ona bowiem oszczędności w kwocie od 5.178,71 zł do 4.535,04 zł. Tym samym miała ona realne możliwości zabezpieczenia środków na pokrycie kosztów procesu, w tym wpisu od skargi. Nie bez znaczenia jest również sytuacja finansowa rodziców wnioskodawczyni, na których wyłącznym utrzymaniu pozostaje. Jak wynika z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych rodzice wnioskodawczyni na koniec okresu rozliczeniowego, tj. 14 kwietnia 2010 r. dysponowali środkami w łącznej kwocie 39.554,44 zł. Mając na uwadze wysokość zgromadzonych oszczędności za pozostające bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie uznać należy złożone przez matkę wnioskodawczyni wyjaśnienia o zamiarze ich przeznaczenia w pierwszej kolejności na wesele córki oraz na bieżącą działalność gospodarstwa rolnego. Zauważyć przy tym należy, że ze środków, z których według oświadczenia mają zostać pokryte koszty planowanego wesela córki uiszczona została w dniu 2 lutego 2010 r. opłata za czesne w wysokości 3.420 zł. Natomiast na rachunku, który prowadzony jest w związku z wykonywaną przez małżonków działalnością rolniczą, pomimo dokonywania bieżących wydatków również pozostaje znaczna kwota oszczędności. W związku z powyższym uznano, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.