I SA/Gd 181/10

Dnia 15 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia 29 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji ustalającą A.S. wysokość podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po H.T. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A.S. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając złożony wniosek skarżąca wskazała, że jedynym jej dochodem jest uzyskiwane stypendium naukowe, a poza tym utrzymuje się dzięki pomocy rodziców. Na posiadany przez nią majątek składa się otrzymane w drodze dziedziczenia mieszkanie. Mieszkanie to nie przynosi żadnego dochodu, albowiem jego wynajęcie naraziłoby skarżącą na utratę ulgi o jakiej mowa w art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wskazała jednocześnie, że mieszkanie to stanowi jedyny majątek, z którego możliwa byłaby egzekucja należności fiskalnych, a przeprowadzenie takiej egzekucji narażałoby skarżącą na powstanie kosztów niewspółmiernych do wysokości zobowiązania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej p.p.s.a, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że przepis art. 61 p. p. s. a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2005 roku wydanym w sprawie sygn. akt II OZ 201/2005 wskazał, iż wnioskująca musi dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wnioskodawczyni jedynie w sposób ogólnikowy wskazała bowiem, że za takim rozstrzygnięciem przemawia brak środków finansowych na pokrycie kwoty należności fiskalnych oraz fakt, że przeprowadzenie egzekucji z jedynego posiadanego przez nią składnika majątkowego naraziłoby skarżącą na powstanie kosztów niewspółmiernych do wysokości zobowiązania podatkowego. Sąd będąc jednakże zobligowanym do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu (zgodnie z tezą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, wydanego w sprawie II OZ 155/2005), poddał w tym kierunku analizie pozostały materiał zgromadzony w aktach sprawy. Mając na uwadze treść dokumentów załączonych przez skarżącą do wniosku o udzielenie prawa pomocy Sąd doszedł do przekonania, że obecna sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie pozwala przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji odbyłoby się z uszczerbkiem dla jej majątku. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że skarżąca w chwili obecnej nadal pozostaje na utrzymaniu rodziców. Tym samym przeznaczenie całości uzyskiwanych przez nią dochodów na zaspokojenie zobowiązania podatkowego nie odbędzie się z uszczerbkiem dla utrzymania skarżącej, zaspakajania jej bieżących potrzeb, a zatem nie doprowadzi do powstania szkody. Co jednak istotniejsze, przeciwko wstrzymaniu wykonania decyzji przemawia dysponowanie majątkiem w postaci odziedziczonego mieszkania. Jakkolwiek egzekucja z nieruchomości może w istocie prowadzić do powstania kosztów niewspółmiernych do wysokości zaległości podatkowej, to jednak stan taki nie prowadziłby do sytuacji, w której niemożliwe byłoby odtworzenie pierwotnego stanu majątkowego wnioskodawczyni. Z uwagi na wysokość kwoty zobowiązania podatkowego nie może budzić wątpliwości, że nawet po wyegzekwowaniu świadczenia pozostałaby kwota umożliwiająca przywrócenie naruszonej substancji majątkowej poprzez zakup nowego mieszkania. Należy przy tym podkreślić, że egzekucja z nieruchomości nie musi być jedynym sposobem umożliwiającym zaspokojenie należności fiskalnych. Posiadana nieruchomość może bowiem jako przedmiot ograniczonego prawa rzeczowego stanowić zabezpieczenie spłaty kredytu lub pożyczki udzielonych skarżącej na poczet spłaty zobowiązania podatkowego. W ocenie Sądu, mając na względzie wysokość zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją, dysponowanie tymi wartościami majątkowymi nie stawia podatniczki w sytuacji, w której wyegzekwowanie należności fiskalnych powodowałoby w majątku wnioskodawczyni tego typu skutki, że przywrócenie naruszonej substancji majątkowej wiązałby się z koniecznością ponoszenia przez podatniczkę znacznych nakładów sił i środków, dodatkowo w długim okresie czasu. Wykonanie zaskarżonego aktu nie będzie tym samym skutkować powstaniem szkody tego rodzaju, że nie będzie w przyszłości możliwe przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.