I SA/Gd 1817/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej G.-P. na postanowienie Izby Skarbowej w G. z dnia 28 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 20 lipca 2001 r. (...). Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2001 r. (...) Izba Skarbowa w G. uchyliła postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 20 lipca 2001 r. (...), w którym organ egzekucyjny uznał się niewłaściwym rzeczowo do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym i umorzyła postępowanie organu egzekucyjnego pierwszej instancji przyjmując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 105 Kpa. Prokuratura Rejonowa G.-P. wydała postanowienie (...) z dnia 12 czerwca 2001 r. o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu Michała G. w związku z grożącym podejrzanemu o przestępstwo: przepadkiem jednostki centralnej komputera w obudowie Mini Tower AT z procesorem Intel Celeron 333 MHz. Postanowiła również, że zabezpieczenia przepadku dokonać należy przez zajęcie ww. ruchomości. Niniejsze postanowienie doręczone zostało między innymi Drugiemu Urzędowi Skarbowemu w G. Organ egzekucyjny Drugiego Urzędu Skarbowego w G. po odesłaniu przedmiotowego postanowienia Prokuraturze /odmawiając tym samym wszczęcia postępowania i wykonania postanowienia/, wydał następnie postanowienie (...) z dnia 20 lipca 2001 r., którym uznał się niewłaściwym rzeczowo do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez Prokuraturę. Co do zasady Izba stwierdziła, iż zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 27 Kkw jedynie w odniesieniu do prawomocnie orzeczonego środka karnego - przepadku przedmiotów egzekucję prowadzi urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak jest natomiast zdaniem Izby wyraźnego zapisu ustawowego, że wykonanie prawomocnego postanowienia o zabezpieczeniu grożącego przepadku przedmiotów winno nastąpić również na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./. Co więcej z unormowania zawartego w art. 292 par. 1 Kpk wynika, że zabezpieczenie tego rodzaju winno następować na podstawie przepisów Kpc. Odnosząc się natomiast do formy rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego I instancji Izba stwierdziła, że prawidłowa forma uznania się przez organ administracji publicznej za niewłaściwy do załatwienia sprawy jest przekazanie wniosku organowi właściwemu - tu komornikowi sądowemu /art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego/ lub zwrócenie podania wnoszącemu z od odpowiednim pouczeniem /art. 66 par. 3 ww. ustawy/ - zob. m.in. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 1995 r. III PO 9/94 - OSNAP 1995 nr 12 poz. 152/. Wydanie zamiast tego postanowienia o uznaniu się za niewłaściwego rzeczowo do załatwienia sprawy stanowi naruszenie prawa - brak jest, bowiem przepisów "pozwalających" na podjęcie takiego rozstrzygnięcia. Innymi słowy postępowanie prowadzone przez organ egzekucyjny Drugiego Urzędu Skarbowego w G. było bezprzedmiotowe i dalsze jego prowadzenie stanowiłoby o jego wadliwości. Organy administracji publicznej władne są orzekać tylko w sprawie prawnie uregulowanej, a gdy takiej regulacji brak lub, gdy powstaje ona wskutek błędnej interpretacji przepisów prawa, to przeprowadzone postępowanie zawsze będzie dotknięte bezprzedmiotowością. Bezprzedmiotowe jest ono także z tego powodu, że sprawy tego rodzaju nigdzie nie zostały przekazane do właściwości organów administracji publicznej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prokurator Rejonowy G.-P. zarzucając naruszenie art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 27 Kkw wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącego organy egzekucyjne dokonały błędnej interpretacji ww. przepisów niezasadnie przyjmując, że urząd skarbowy nie jest właściwym organem egzekucyjnym do prowadzenia postępowania zabezpieczającego w wykonaniu postanowień prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym na poczet grożącej kary przepadku przedmiotów. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną. Z okoliczności sprawy wynika, że istota zaistniałego między stronami sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy wykonanie prawomocnego postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu grożącego przepadku przedmiotów wydanego na podstawie art. 293 par. 1 Kpk następuje na podstawie przepisów cyt. wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Co do zasady należy stwierdzić, że w art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób wyczerpujący zostały wyliczone obowiązki podlegające wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej /właściwość rzeczowa/. Tylko, zatem obowiązki określone w tym przepisie mogą być realizowane w trybie egzekucji administracyjnej. Z kolei w Dziale IV ustawy zostało zawarte unormowanie dotyczące postępowania egzekucyjnego. Przyjęty przez ustawodawcę sposób regulacji tego postępowania jest tego rodzaju, że w rozdziale 1 nie zawarto już enumeratywnego wyliczenia obowiązków mogących podlegać zabezpieczeniu w trybie egzekucji administracyjnej. Stosując, zatem zasady wykładni systemowej należy postawić tezę, że prowadzenie postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady jest dopuszczalne w odniesieniu do obowiązków podlegających wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej określonych w art. 2 ustawy. Skoro, zatem z unormowania zawartego w art. 27 Kkw i to w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że egzekucję środka karnego przepadku przedmiotów prowadzi urząd skarbowy według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to mając na uwadze powyższe uwagi należy przyjąć, że w takim samym trybie należy prowadzić zabezpieczenie grożącego przepadku przedmiotów na podstawie prawomocnego orzeczenia o zabezpieczeniu wydanego na podstawie art. 293 par. 1 Kpk w zw. z art. 292 par. Kpk. Brak jest, zatem w ocenie Sądu podstaw, /co błędnie przyjęła Izba/ do uznania, iż postępowanie zabezpieczające wszczęte przez organ egzekucyjny I instancji miało cechy bezprzedmiotowości i aby w związku z tym zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 105 par. 1 Kpa. Z tych względów Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 2 pkt 3, art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w wyroku.