I SA/Gd 188/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2009-04-23

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że poniesienie kosztów sądowych w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych spowoduje uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że poniesienie kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi spowoduje uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu). Jednakże, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które powstaną w przyszłości, z uwagi na posiadanie przez małżonków stałych dochodów oraz potencjalne dochody siostry.
Stan faktyczny
Skarżący P. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca prowadzi siedmioosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochody ze stosunku pracy, wraz z dochodami żony, wynoszą 2 864,74 zł netto miesięcznie. Pomimo posiadania znacznego majątku (dom, nieruchomość rolna, samochody), sąd uznał, że skarżący wykazał trudną sytuację materialną uzasadniającą zwolnienie od wpisu od skargi, ale nie od innych przyszłych kosztów.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. P. P. wnioskiem z dnia 17 marca 2009 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 23 marca 2009 r. dokumentów i oświadczeń ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, rodzicami, siostrą oraz małoletnim bratem, aktualnie jedynym źródłem utrzymania siedmioosobowej rodziny są osiągane przez małżonków dochody ze stosunku pracy w łącznej wysokości 2 864,74 zł netto miesięcznie (dowód: zaświadczenia od pracodawców małżonków z dnia 1 i 6 kwietnia 2009 r. o wysokości średnich miesięcznych wynagrodzeń brutto i netto z ostatnich trzech miesięcy), z dniem 14 listopada 2008 r. skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej (dowód: decyzja burmistrza gminy z dnia 18 listopada 2008 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej), rodzice wnioskodawcy nie uzyskują jakichkolwiek dochodów – matka od dnia 20 czerwca 2005 r. zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (dowód: zaświadczenie z powiatowego urzędu pracy z dnia 17 marca 2009 r. wraz z adnotacją o zgłoszeniu w dniu 1 kwietnia 2008 r. do ubezpieczenia zdrowotnego męża i syna), siostra wnioskodawcy do dnia 31 stycznia 2009 r. była zatrudniona na umowę o pracę na czas określony i z tego tytułu osiągała dochody w kwocie od 2 395,80 zł do 2 729,68 zł netto miesięcznie (dowód: kopia świadectwa pracy, wyciąg z rachunku bankowego sporządzony za okres od 1 stycznia do 31 marca 2009 r.), od dnia 1 marca 2009 r. prowadzi działalność gospodarczą, jednakże do dnia 2 kwietnia 2009 r. nie osiągnęła z tego tytułu dochodu (dowód: dodatkowe oświadczenie), wnioskodawca posiada dom o powierzchni 320 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,1 ha (przy czym wyjaśnił, iż nie prowadzi gospodarstwa rolnego), żona skarżącego jest właścicielką samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1995 o wartości około 7 000 zł oraz współwłaścicielką (z teściową) samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1984 r. o wartości około 1 500 zł, na rachunku bankowym siostra i żona wnioskodawcy na dzień 31 marca oraz 3 kwietnia 2009 r. dysponowały środkami odpowiednio w kwocie 2 222,72 zł i 1 263,82 zł (dowód: wyciągi sporządzone za okres od 1.01. do 31.03.2009 r. oraz od 1.01 do 3.04.2009 r.). Na podstawie przedłożonych faktur za wodę za okres od 1 stycznia do 31 marca 2009 r., energię elektryczną za okres 10 października do 4 grudnia 2008 r. oraz od 4 grudnia 2008 r. do 6 lutego 2009 r., dodatkowego oświadczenia złożonego przez wnioskodawcę w przedmiocie kosztów ogrzewania domu przyjęto, że miesięczne koszty utrzymania rodziny kształtują się na poziomie 2 134,05 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego żony wnioskodawcy wynika, że zaciągnęła ona kredyt w wysokości 3 000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż skarżący wykazał, że na dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie przez niego powstałych kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi, spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wpływ na taką ocenę możliwości płatniczych skarżącego miała także okoliczność, że w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 189/09 i I SA/Gd 190/09 został on wezwany do uiszczenia wpisów w kwotach 421 zł i 100 zł. Jednocześnie nie można przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które powstaną w przyszłości w związku z dochodzeniem swoich racji przed sądem, a których wysokość nie jest znana. Takie stanowisko uzasadnia okoliczność posiadania przez oboje małżonków stałych i regularnych dochodów uzyskiwanych na podstawie zawartych umów o pracę na czas nieokreślony. Nadto, można przyjąć, iż dochody osiągać będzie pozostająca ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym siostra, która w marcu br. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło