I SA/Gd 1882/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i złożonym na formularzu PPF w dniu 14 stycznia 2016 r., skarżąca O. W. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, osiąga dochody z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.286 zł netto (1.750 zł brutto) miesięcznie, posiada mieszkanie o powierzchni 81,60 m2, którego zakup sfinansowała kredytem bankowym, koszty swojego utrzymania określiła na poziomie 1.200 zł miesięcznie, z czego 300 zł przeznacza na opłaty za czynsz, 300 zł na zakup leków, zaś 600 zł na wizyty lekarskie. Nadmieniła, że w roku 2012 zaprzestała spłaty kredytu mieszkaniowego. Biorąc pod uwagę rodzaj i wysokość zadeklarowanych przez skarżącą wydatków, kwotę osiąganych przez nią dochodów, brak oszczędności oraz okoliczność, że skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe, referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącej za niewystarczające do dokonania oceny jej możliwości płatniczych. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2016 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącą (przez pełnomocnika) do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), maklerskich i innych, na których są gromadzone środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków w okresie od 1 listopada 2015 r.; b/ zaświadczenia od pracodawcy o wysokości miesięcznego wynagrodzenia oraz o średniej miesięcznej jego wysokości z okresu ostatnich trzech miesięcy (w kwocie netto i brutto); c/ dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy stałych kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, telefon, wpłat na fundusz remontowy itp.); d/ dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów odpłatnego leczenia (wizyt i badań lekarskich, zakupu leków); e/ zaświadczenia z banku o zaprzestaniu przez skarżącą spłaty kredytu mieszkaniowego oraz o stanie jej zadłużenia z tego tytułu. Wyjaśniono także skarżącej, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania jej prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 9 lutego 2016 r. wniósł o przedłużenie terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów o 15 dni, ze względu na niemożność ich zgromadzenia przez skarżącą w zakreślonym terminie. Wskazał także, że w okresie od 12 do 22 lutego 2016 r. będzie przebywał na urlopie. Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2016 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek pełnomocnika i przedłużył skarżącej termin do złożenia dokumentów szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 25 stycznia 2016 r. o 15 dni od dnia doręczenia zarządzenia, które miało miejsce w dniu 24 lutego 2016 r. (potwierdzenie odbioru, k. 39). Pomimo przedłużenia skarżącej terminu do złożenia wymaganych dokumentów (który upłynął z dniem 10 marca 2016 r.) nie wykonała ona nałożonego na nią obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku. Skarżąca, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, uniemożliwiła dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie jej prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.