I SA/Gd 1907/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-02-11
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Tomasz Kolanowski, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku, jeśli płatnik wpłacił podatek z własnych środków, a następnie organ dokonał zwrotu tej kwoty?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może umorzyć postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku jako bezprzedmiotowego, jeśli płatnik złożył wniosek w tej sprawie. Nawet jeśli organ uzna, że nadpłata nie wystąpiła lub dokonał zwrotu nienależnie uiszczonego podatku, powinien merytorycznie rozpoznać wniosek, odmawiając stwierdzenia nadpłaty, a nie umarzać postępowanie. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego jest nieprawidłowe w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000, twierdząc, że wpłaciła podatek z własnych środków, a nie pobrała go od podatnika. Urząd Skarbowy umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że spełnione zostały przesłanki z art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza że organ dokonał zwrotu podatku.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski, NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./, Protokolant Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 7 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 250,00 (dwieście pięćdziesiąt 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Gd 1907/01
U z a s a d n i e n i e
W dniu 8 lutego 2001 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek płatnika "A" Spółka z o.o. z siedzibą w G. o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 z tytułu pobranego i wpłaconego podatku od wypłaconych przez Spółkę odsetek od udzielonej jej przez obywatela Niemiec pożyczki.
Urząd Skarbowy rozpatrując przedmiotowy wniosek decyzją z dnia 6 czerwca 2001 r. nr [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Od powyższej decyzji Spółka "A" Sp. z o.o. w G., wniosła odwołanie kwestionując jej zasadność i wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu Spółka podniosła, iż w związku z dokonanym przez podatnika zwrotem podatku w wysokości 67.000 zł, który to podatek zapłacił płatnik w kwocie 87.281,40 zł, zostały spełnione przesłanki z art. 79 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Na podstawie tego przepisu płatnik - "A" Spółka z o.o. -uprawniony był do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 7 września 2001 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ stwierdził, iż stosownie do brzmienia treści przepisu art. 79 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) uprawnienie do żądania stwierdzenia nadpłaty podatku przysługuje płatnikom lub inkasentom, jeżeli w składanych przez nich deklaracjach wykazali oraz wpłacili podatek w wysokości większej od pobranego. W rozumieniu zaś art. 8 Ordynacji podatkowej płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Organ podkreślił, iż obowiązki wykonywane przez płatnika dotyczą jedynie czynności o charakterze techniczno-rachunkowym w zakresie obliczenia, poboru i przekazywania zaliczek na podatek dochodowy w terminie określonym przepisami prawa, zaś rola płatnika sprowadza się w praktyce do swoistego pośredniczenia między podatnikiem a organem podatkowym.
Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa zarówno w art. 72, jak i w art. 79 rozgraniczają nadpłatę zaistniałą po stronie płatnika i możliwość dochodzenia jej zwrotu przez płatnika od nadpłaty jako kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku przez podatnika (art.72 § l pkt l) i dochodzenia jej zwrotu podatnikowi (art. 79 § l i § 2 pkt l).
W związku z tym, że po stronie płatnika nadpłata powstaje wówczas, gdy pobierze od podatnika kwotę podatku nienależnie lub w wysokości większej od należnej, to może on wystąpić do organu podatkowego z żądaniem stwierdzenia nadpłaty podatku, jedynie w przypadku, gdy w składanych przez niego deklaracjach wykazał oraz wpłacił podatek w wysokości wyższej od pobranego.
Organ odwoławczy wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, ponieważ płatnik - "A" Spółka z o.o. sporządził deklarację PIT-8A, w której określił wysokość należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych odsetek od udzielonej pożyczki na kwotę 87.281,40 zł i w dniu 11 sierpnia 2000r. dokonał wpłaty na rachunek Urzędu Skarbowego takiej samej kwoty.
Mając zatem na uwadze obowiązujące przepisy organ stwierdził, że nie zaistniała po stronie płatnika nadpłata, jeżeli podatek został pobrany w prawidłowej wysokości i taką wysokość podatku zadeklarował i wpłacił urzędowi skarbowemu, a zatem brak jest podstaw do żądania stwierdzenia nadpłaty w warunkach określonych w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Dodatkowo Izba Skarbowa zauważyła, iż w niniejszej sprawie - zgodnie z treścią art. 79 § l i § 2 pkt l lit.a Ordynacji podatkowej - uprawnienie do żądania stwierdzenia nadpłaty przysługuje podatnikowi - pożyczkodawcy.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego "A" spółka z o.o. zaskarżyła je do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zarówno decyzji pierwszo- jak i drugoinstancyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącej spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Spółka będąc płatnikiem zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w deklaracji PIT-8A z dnia 11 sierpnia 2000 r. wykazała podatek w kwocie 87.281,40 zł i wpłaciła ten podatek na rachunek Urzędu Skarbowego, jednocześnie nie pobierając zapłaconego podatku od podatnika. Strona nie zgadza się z twierdzeniem Izby Skarbowej, że podatek został pobrany w prawidłowej wysokości i w takiej samej wysokości został zadeklarowany i wpłacony do urzędu skarbowego, gdyż podatek ten nie został pobrany przez płatnika, płatnik podatek ten zapłacił z własnych środków. Nadto nie zgadza się z twierdzeniem organu odwoławczego, że podatek został pobrany w prawidłowej wysokości, skoro Urząd Skarbowy zwrócił ten podatek w dniu 23 maja 2001 r. w pełnej wysokości – 87.281,40 złotych.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarżąca Spółka, będąc płatnikiem zryczałtowa- nego podatku dochodowego od osób fizycznych, była legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że płatnik może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli w składanych przez niego deklaracjach wykazał oraz wpłacił podatek w wysokości większej od pobranego.
Skarżąca uznała, że niezasadnie dokonała wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 87.281,40 zł i w związku z tym wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w tym tytule podatkowym.
Wniosek ten organy podatkowe powinny były rozstrzygnąć merytorycznie. Fakt, iż w ocenie organów nadpłata we wskazanym tytule podatkowym nie wystąpiła, nie oznaczał, że wszczęte w tym przedmiocie postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Przedmiot postępowania był i należało go rozpoznać stwierdzając nadpłatę bądź odmawiając jej stwierdzenia.
Organy uznając, iż po stronie skarżącej Spółki nie wystąpiła nadpłata, bowiem Spółka nie pobrała od podatnika uiszczonego podatku, a pokryła tę należność własnymi środkami, i tym samym nie została spełniona norma art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, powinny były odmówić stwierdzenia nadpłaty. Tym bardziej, iż wcześniej organ dokonał zwrotu tego nienależnie uiszczonego podatku. Dodatkowo Sąd pragnie zauważyć, iż przepis § 13 rozporzą-dzenia Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych oraz szczegółowych zasad i terminów rocznych rozliczeń i wpłat do budżetu przez zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych (Dz. U. Nr 122 poz. 1333) nie stanowił podstawy materialno-prawnej do dokonania zwrotu nienależnie uiszczonego podatku. Podatek ten można było zwrócić w oparciu o wydaną w tym przedmiocie decyzję.
Reasumując w zaistniałej sytuacji nie było podstaw do umorzenia postępowania wszczętego z wniosku strony skarżącej o stwierdzenie nadpłaty jako bezprzedmiotowego (art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tej też przyczyny Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w wyroku.
Z uwagi na rodzaj zaskarżonej decyzji Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia, do którego obliguje przepis art. 152 cyt. ustawy.
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło