I SA/Gd 1914/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Bogusław Szumacher (spr.) Sędziowie NSA: Joanna Zdzienicka - Wiśniewska Małgorzata Gorzeń Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi G.L. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 19 lipca 2000r. nr [...] w przedmiocie należności celnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] kwotę 300zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3 I SA/Gd 1914/00 U z a s a d n i e n i e W zakresie objętym rozważaniami Sądu, wskutek podniesionego zarzutu, stan faktyczny przedstawiał się w ten sposób: Do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 19 stycznia 2000r. wystawionego na G. L.jako odbiorcę samochodu osobowego marki [...] dołączono takie dokumenty, jak rachunek niemieckiego sprzedawcy samochodu z dnia 17 stycznia 2000r. wystawiony na kwotę 1000 DEM, ocenę stanu technicznego (uszkodzenia w 40%) i szacunkowej wartości rynkowej sprowadzonego z zagranicy samochodu na kwotę 41.850 zł sporządzoną na zlecenie G. L. Po wszczęciu z urzędu postępowania Dyrektor Urzędu Celnego [...] decyzją z dnia 19 stycznia 2000r. - wydaną na podstawie art.23 § 7, art.29, art.65 § 4 pkt 2, art.85 § 1 i art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (Dz.U.Nr 23, poz.117 z późn. zm.) - uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 5194,60 zł. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzono, że na podstawie art.23 § 1 Kodeksu celnego nie przyjęto wartości transakcyjnej za wartość celną. Organ celny zakwestionował wiarygodność "umowy rachunku" nr [...] z dnia 11 stycznia 2000r. będącego podstawą do określenia wartości celnej, gdyż w świetle art.23 § 7 Kodeksu celnego wiarygodność dokumentu zakupu obejmuje nie tylko autentyczność, ale także wiarygodność podanej w tym dokumencie ceny transakcyjnej. W takim zaś przypadku - skonstatował organ I instancji - wartość celna ustalana jest metodami wyceny określonymi w art.25-29 Kodeksu celnego. Na skutek odwołania, w którym przede wszystkim w obszernym wywodzie wykazano rażące naruszenie przez organ I instancji przepisów art.23 § 1 i § 7 Kodeksu celnego oraz art.210 § 4 Ordynacji podatkowej przez brak uzasadnienia z jakich powodów podważono wiarygodność dokumentów złożonych przez odwołującą się, Prezes Głównego Urzędu Cel decyzją z dnia 19 lipca 2000r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej poruszono tylko kwestie związane z ustalaniem wartości celnej sprowadzonego z zagranicy samochodu. Natomiast w zakresie meritum zarzutów odwołania odnaleźć można dwa zdania: strona 2 "O zakwestionowaniu wiarygodności ww. faktury zdecydowała przede wszystkim rażąco niska -1000 DEM - cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości". strona 4 "W rozpatrywanej sprawie organ celny pierwszej instancji miał prawo do odmówienia wiarygodności podanej na fakturze cenie transakcyjnej, zwłaszcza gdy wyliczona w dalszym postępowaniu cena odbiegała ponad 525% od ceny zawartej w rachunku". Skarga G. L. z dnia 23 sierpnia 2000r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiła dosłowne powtórzenie zarzutów i uzasadnienia podniesionych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę z dnia 9 listopada 2000r. wnoszono o jej oddalenie, podtrzymując przy tym stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Z mocy przepisu art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Dział III Kodeksu celnego zatytułowany został "Wartość celna towarów" i rozpoczyna się od przepisu (art.21) przedstawiającego cel, w jakim określa się wartość celną towaru. Po słowniczku definiującym użyte w omawianym dziale określenia (art.22) zawarto w przepisie art.23 § 1 Kodeksu celnego fundamentalną zasadę, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna wyrażająca się w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art.30 i art.31 Kodeksu celnego. Zgodnie z redakcją przepisu art.23 po określeniu zasady w następnych paragrafach pomieszczono odstępstwa (wyjątki) od zasady polegające na bezpośrednim wykluczeniu wartości transakcyjnej poprzez wskazanie okoliczności takich, jak w § 2, aż do wyjątku umieszczonego w § 7 art.23, gdzie o wyjątku tym nie decyduje w sposób bezpośredni przepis ustawowy, ale ocena ("z uzasadnionych przyczyn") organu celnego, który może zakwestionować wiarygodność i dokładność dokumentów służących do określenia wartości celnej, dołączonych do zgłoszenia celnego. Konsekwencją zastosowania przepisów art.23 jest przepis art.24 § 1 Kodeksu celnego stanowiący, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie omawianego przepisu, to ustala się ją stosując w kolejności art.25-28 Kodeksu celnego (i w końcu art.29). Przytoczenie stanu prawnego ma na celu wykazanie, iż omówione przepisy działu III Kodeksu celnego zamieszczone zostały w logicznej kolejności, a zatem przepisów art.25-29 nie można stosować wcześniej dopóki nie zostanie wykazana okoliczność z art.23 § 7. Innymi słowy, dyspozycje art.25-29 nie mogą służyć do uzasadnienia stanowiska w zakresie treści art.23 § 7, byłoby to bowiem odwrócenie logiki działu III. Wzmocnienie tego stanowiska znajduje oparcie w przepisie art.23 § 8 Kodeksu celnego, gdzie wyraźnie stanowi się, iż przed ustaleniem wartości celnej na podstawie art.25-29 organ celny wyjaśnia zgłaszającemu, na jego pisemny wniosek, przyczyny zastosowania § 7,wyznaczając termin na złożenie wyjaśnień. Na płaszczyźnie stanu prawnego oczywiste staje się, że organy celne naruszyły reguły omówionego postępowania. Organ celny I instancji poprzez to, że w ogóle nie uzasadnił zastosowania art.23 § 7, mimo że przepis ten powołał w podstawie prawnej decyzji i do czego obligował go art.210 § 4 Ordynacji podatkowej (w zw. z art.262 Kodeksu celnego).Organ celny odwoławczy, niezależnie od tego, iż bada całość sprawy, poprzez utrzymanie stanowiska organu pierwszoinstancyjnego z błędną motywacją oraz nie udzielenie odpowiedzi na zarzut odwołania. Wbrew twierdzeniom decyzji odwoławczej (a także odpowiedzi na skargę) skarżąca nie kwestionowała ustalonej wartości celnej (na podstawie art.29 Kodeksu celnego), lecz konsekwentnie w odwołaniu oraz w skardze poprzez "przepisanie" odwołania, domagała się wykazania i uzasadnienia przez organy celne przyczyn z jakich organy te zakwestionowały wiarygodność (wg definicji słownikowej – "rzetelność czyli zgodność z prawdą") przedłożonego do zgłoszenia celnego rachunku za zakup samochodu. Przy tej okazji wymaga usunięcia rozbieżność daty i numeru rachunku między organem I i II instancji. Jeżeli z przepisu cyt.art.23 § 1 wynika, że wartością celną jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, to wnioskować należy, iż cena ta objęta została rachunkiem wystawionym przez kontrahenta zagranicznego, zaś by wykazać niezgodność tej ceny z prawdą dokonać należy ustaleń w oparciu o okoliczności wynikające z kontekstu zagranicznego (np. fałsz rachunku przez sprzedawcę, podwójne fakturowanie, czy cena niezgodna z zachowaniami na rynku zagranicznym). Notoryjnie znany jest fakt, że ceny na rynku polskim kształtują się w oparciu o inne kryteria niż na rynkach zagranicznych. Uznając przeto, że w sprawie niniejszej nastąpiło, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisu pozwalającego na ustalenie wartości celnej odmiennie niż w zgłoszeniu celnym, to tym samym za zbędne uznać należy rozważania nad sposobem ustalania tej wartości, gdyż w ponownym postępowaniu przede wszystkim ta kwestia (art.23 § 7) wymaga ponownego rozstrzygnięcia, które może nastąpić na poziomie organu odwoławczego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) uchylił w całości zaskarżoną decyzję, zaś z mocy art.152 tej ustawy wykonanie tej decyzji nie może nastąpić do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku (por. art.168 tej ustawy). Zwrot wpisu na rzecz skarżącej orzeczono na podstawie art.97 § 2 cyt. ustawy Przepisy wprowadzające w zw. z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995r.o NSA(Dz.U.Nr 74, poz.368 ze zm.).