I SA/Gd 193/12

PostanowienieWSA w Gdańsku2012-04-26

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała zysk netto w poprzednim roku obrotowym i posiada środki finansowe na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) tylko w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów. W przypadku spółki, która wykazała zysk netto w poprzednim roku obrotowym, posiada aktywa obrotowe i środki finansowe na rachunkach bankowych, które przekraczają wysokość kosztów sądowych, nie można uznać, że nie ma ona realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie skarżącej.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Spółka przedstawiła dokumenty finansowe za rok 2011 i początek 2012, w tym zeznania podatkowe, rachunek zysków i strat, bilans oraz wyciągi z rachunków bankowych. Organ uznał, że spółka wykazała zysk i posiadała środki finansowe przekraczające wysokość kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2005 r. do lutego 2008 r., od kwietnia 2008 r. do czerwca 2008 r., sierpień 2008 r., od października 2008 r. do grudnia 2008 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2012 r. (data stempla pocztowego), złożonym na formularzu PPPr, "A" zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań osobę prawną można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez spółkę oświadczenia o majątku i dochodach z dnia 19 stycznia 2012 r. oraz przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dodatkowych oświadczeń z dnia 11 kwietnia 2012 r. i dokumentów źródłowych (odpisów CIT-8 za 2011 r., sprawozdania zarządu z działalności za 2011 r., uchwały Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 21 marca 2012 r., rachunku zysków i strat za 2011 r., bilansu za 2011 r., dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania finansowego za 2011 r., zestawienia zmian w kapitale własnym, zestawienia pozycji różniących podstawę opodatkowania od zysku, jednostronnego rachunku zysków i strat z uwzględnieniem bufora na koniec stycznia i lutego 2012 r., bilansu z uwzględnieniem bufora na koniec kwietnia 2012 r., wyciągów z rachunków bankowych) ustalono, że spółka wykazała w zeznaniu podatkowym za ubiegły rok dochód w wysokości 37.807,56 zł (przy przychodach w wysokości 515.446,74 zł i kosztach w kwocie 477.639,18 zł), zaś rachunek zysków i strat za ubiegły rok (zatwierdzony uchwałą z dnia 21 marca 2012 r.) wykazał zysk netto w kwocie 26.066,86 zł. Zgodnie z zatwierdzonym bilansem na dzień 31 grudnia 2011 r. spółka posiadała aktywa obrotowe o wartości 371.549,10 zł (w tym towary o wartości 15.312,12 zł, należności krótkoterminowe w wysokości 350.137,94 zł i środki pieniężne w kwocie 6.099,04 zł), jej zobowiązania krótkoterminowe wynosiły 54.441,26 zł, nie posiadała zobowiązań długoterminowych. W sprawozdaniu finansowym za ubiegły rok nie stwierdzono istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółkę, zaś ze sprawozdania zarządu spółki za ten okres wynika, że spółka rozwija się dobrze, poszerza obecne i zdobywa nowe rynki dla swoich usług, a jej zarząd pomimo trudnej sytuacji na rynku optymistycznie patrzy w przyszłość i konsekwentnie realizuje przyjęte strategie, co w niedługim czasie powinno spowodować wzrosty w obszarach działalności spółki. Z dokumentów księgowych spółki wynika, że na koniec stycznia 2012 r. osiągnęła ona zysk w wysokości 12,56 zł (przy przychodach netto w wysokości 11.020 zł), zaś na koniec lutego 2012 r. poniosła stratę w kwocie 3.885,85 zł (przy przychodach netto w wysokości 12.731,24 zł). Zgodnie z dodatkowymi oświadczeniami spółki z dnia 11 kwietnia 2012 r. nie toczy się względem niej postępowanie egzekucyjne, nie posiada ona żadnych wymagalnych zobowiązań (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców i innych podmiotów), których nie spłaca. Spółka przedstawiła wyciągi z prowadzonych dla niej dwóch rachunków bankowych, z których wynika, że na pierwszym z nich w okresie od 1 grudnia 2011 r. do 29 lutego 2012 r. zaksięgowano wpływ w wysokości 595 zł, zaś wysokość środków pieniężnych zgromadzonych na dzień 29 lutego 2012 r. wynosiła 684,25 zł. Z historii operacji dokonanych na drugim rachunku bankowym spółki wynika, że w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 marca 2012 r. zaksięgowano na nim wpływy w łącznej wysokości 83.553,15 zł i rozchody w kwocie 67.640,48 zł. Saldo tego rachunku na dzień 1 stycznia 2012 r. było ujemne i wynosiło 13.342,53 zł, stan zgromadzonych na nim środków pieniężnych na dzień 31 marca 2012 r. wynosił 2.570,14 zł. Z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że spółka nie zakończyła ubiegłego roku stratą tylko zyskiem i nadal osiąga przychody z prowadzonej działalności, nie posiada też żadnych wymagalnych zobowiązań, których by nie spłacała. Przede wszystkim należy zaś podkreślić, że w okresie ostatnich miesięcy spółka dysponowała środkami finansowymi, które wpływały na jej rachunki bankowe, w wysokości znacznie przekraczającej wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. Tym samym mogła i powinna zabezpieczyć w tym celu odpowiednie środki finansowe. Powyższe nie pozwala uznać, że spółka nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych, a tym samym, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło