I SA/Gd 1965/19
WyrokWSA w Gdańsku2020-02-12
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo wykluczył obszar proekologiczny i nałożył na rolnika sankcję z tytułu nieutrzymywania wymaganej powierzchni obszarów proekologicznych w gospodarstwie przy przyznawaniu płatności za zazielenienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły powierzchnię gruntów ornych rolnika i stwierdziły, że nie utworzył on wymaganego obszaru proekologicznego. Deklarowany obszar zagajnika o krótkiej rotacji nie spełniał wymogów prawnych, ponieważ rosły na nim drzewa iglaste i rośliny zielne, a nie gatunki wskazane w przepisach. W związku z tym, prawidłowo wykluczono ten obszar i nałożono sankcję za nieutrzymywanie wymaganej powierzchni obszarów proekologicznych.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, deklarując m.in. płatność za zazielenienie. Kontrola wykazała nieprawidłowości dotyczące powierzchni działek rolnych oraz niezgodności w deklarowanym obszarze proekologicznym (zagajnik o krótkiej rotacji). Organ pierwszej instancji przyznał płatności, ale z pomniejszeniami wynikającymi z ustaleń kontroli. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Rolnik w skardze kwestionował prawidłowość ustaleń dotyczących obszaru proekologicznego i nałożonych sankcji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 3 września 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Dyrektor ARiMR"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - dalej jako "kpa" w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) i w zw. z art. 24 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312) – dalej "ustawa o płatnościach", po rozpatrzeniu odwołania R. Z. – dalej jako "Skarżący" od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej jako "Kierownik ARiMR") z dnia 10 czerwca 2019 r. w sprawie przyznania płatności w ramach w systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
W dniu 14 maja 2018 r. Skarżący zwrócił się do Kierownika ARiMR z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) oraz płatności związanej do bydła i płatności związanej do krów. Skarżący załączył materiał graficzny, na którym zaznaczył położenie działek rolnych zadeklarowanych we wniosku oraz wykaz zwierząt deklarowanych do płatności. Strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 23,58 ha.
W dniu 30 lipca 2018 r. w gospodarstwie producenta przeprowadzono kontrolę, po zakończeniu której sporządzono raport, w którym wskazano następujące uchybienia:
- dla działek rolnych B, B1, F i F1 zastosowano kod pokontrolny DR13+, oznaczający, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od stwierdzonej;
- dla działek rolnych D i D1 zastosowano kod pokontrolny DR 13-, oznaczający, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od stwierdzonej;
- dla elementu proekologicznego EFA 12.1 zadeklarowanego na działce ewidencyjnej nr [...] zastosowano kod pokontrolny E2, oznaczający, że zadeklarowany element EFA nie istnieje w terenie lub stwierdzono podwójną deklarację.
Decyzją z dnia 10 czerwca 2019 r. Kierownik ARiMR przyznał wnioskodawcy: płatności na rok 2018 z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 10.707,85 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 92,30 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; płatności za zazielenienie w wysokości 2.450,60 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.833,22 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz na zastosowanie współczynnika korygującego; płatności redystrybucyjnej w wysokości 3.621,55 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 31,22 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; płatności do bydła w wysokości 1.743,21 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 15,03 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; płatności do krów w wysokości 2.964,05 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 25,55 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 176,89 zł.
W uzasadnieniu Kierownik ARiMR wskazał, że początkowa powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej wynosiła 23,58 ha. W wyniku kontroli administracyjnej organ pierwszej instancji ustalił, że powierzchnia stwierdzona wyniosła 23,52 ha i została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 oraz wyniki kontroli na miejscu. Ustalenia powyższej różnicy dokonano w oparciu o pomiary maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Przedmiotowa różnica dotyczyła działki rolnej B, położonej na działce ewidencyjnej nr [...], w przypadku której stwierdzono powierzchnię mniejszą o 0,06 ha od powierzchni zadeklarowanej.
Zgodnie z art. 19a ust. 1 akapit pierwszy Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 ze zm.), jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule 111 rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. W powyższej sprawie różnica wynosiła 0,26 %, w związku z powyższym jednolitą płatność obszarową i płatność za zazielenienie przyznano do powierzchni 23,52 ha.
W odniesieniu do płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) Kierownik ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 46 ust. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.), w przypadku, gdy grunty orne gospodarstwa rolnego obejmują więcej niż 15 hektarów, rolnik zapewnia, aby od dnia 1 stycznia 2015 r. obszar odpowiadający przynajmniej 5 % gruntów ornych gospodarstwa rolnego, które rolnik zadeklarował zgodnie z art. 72 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz, jeżeli są one uznawane za obszary proekologiczne przez państwo członkowskie zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, z uwzględnieniem obszarów wymienionych lit. c), d), g), h), k) i I) tego ustępu, był obszarem proekologicznym. Jednocześnie zgodnie z art. 26 ust. 2 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE L z dnia 20 czerwca 2014 r.), jeżeli wymagany obszar proekologiczny przekracza zatwierdzony obszar proekologiczny z uwzględnieniem współczynnika ważenia dla obszarów proekologicznych, przewidzianego w art. 46 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazieleniania zgodnie z art. 23 niniejszego rozporządzenia zmniejsza się o dziesięciokrotność obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono.
W powyższej sprawie strona zadeklarowała obszar proekologiczny EFA 12.1 (zagajnik o krótkiej rotacji) na działce ewidencyjnej nr [...] o łącznej powierzchni 0,0693 ha po zastosowaniu współczynników przekształcenia oraz grunty orne o łącznej powierzchni 19,24 ha. W wyniku kontroli stwierdzono, że powierzchnia zadeklarowana elementów EFA jest większa niż powierzchnia stwierdzona (powierzchnia zadeklarowana: 0,0693 ha, powierzchnia stwierdzona: 0,0000 ha). Stwierdzony brakujący obszar proekologiczny wynosił 0,962 ha i o jego dziesięciokrotność zmniejszono obszar zatwierdzony do płatności. W związku z powyższym płatność za zazielenienie przyznano do powierzchni 13,90 ha.
Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazieleniania zgodnie z art. 23 różni się od obszaru wykorzystywanego do obliczania płatności z tytułu zazieleniania po zastosowaniu przepisów art. 24-27, płatność z tytułu zazieleniania oblicza się na podstawie tego drugiego obszaru pomniejszonego o dwukrotność ustalonej różnicy, jeżeli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru wykorzystywanego do obliczania płatności z tytułu zazieleniania po zastosowaniu przepisów art. 24-27. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 20 %, pomoc nie jest przyznawana. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 50 %, pomoc nie jest przyznawana. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy odpowiadającej różnicy między obszarem wykorzystywanym do obliczania płatności z tytułu zazieleniania zgodnie z art. 23 a obszarem wykorzystywanym do obliczania płatności z tytułu zazieleniania po zastosowaniu przepisów art. 24-27. Jednocześnie, zgodnie z art. 77 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 kara administracyjna obliczona zgodnie z ust. 1 i 2 zostaje podzielona przez 4 i ograniczona do 25 % tej kwoty w roku składania wniosków 2018 iw kolejnych latach.
W powyższej sprawie różnica ta wynosiła 9,62 ha i stanowiła 69,21% obszaru zatwierdzonego. W związku z powyższym, po uwzględnieniu zmniejszenia do 25%, nałożono na producenta karę administracyjną w wysokości 1.812,10 zł.
W przypadku płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) organ pierwszej instancji wskazał, iż płatność ta przyznawana jest rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Organ wyjaśnił także, iż płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. W związku z powyższym płatność została przyznana do powierzchni 20,52 ha.
W przypadku płatności związanej do bydła organ wyjaśnił, iż wnioskodawca zadeklarował odpowiednio 6 sztuk bydła. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 6 sztuk bydła. W związku z powyższym płatność przyznano do 6 sztuk bydła.
Natomiast w przypadku płatności związanej do krów organ wyjaśnił, iż wnioskodawca zadeklarował odpowiednio 8 krów. W toku prowadzonego postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 8 krów. W związku z powyższym płatność przyznano do 8 krów.
Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, że na działce ewidencyjnej nr [...] znajduje się obszar proekologiczny, który spełnia wymogi określone w Rozporządzeniu MRiRW z dnia 11 marca 2015 r. Potwierdzał to pierwszy raport z kontroli na miejscu, który strona otrzymała na początku roku 2019 i według którego stwierdzona powierzchnia EFA 12 wynosi 1385,06. W czerwcu 2019 r. strona otrzymała raport z czynności kontrolnych po korektach, na którym widoczne są ręcznie naniesione poprawki, gdzie ręcznie wpisano powierzchnię stwierdzoną 0,00. Pismo nie zawierało informacji o możliwości odwołania się ani informacji o możliwości wniesienia uwag do raportu. Osobno strona wskazała, iż deklarowane przez nią działki rolne A1, B1, C1, C2, C3, C4, D1 i E1 mają cechy trwałych użytków zielonych. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności za zazielenienie bez sankcji.
Decyzją z dnia 3 września 2019 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ powołał treść art. 3 ust. 1-3, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach, a także art. 4 ust. 1 lit. h) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i stwierdził, że strona była informowana w piśmie z dnia 7 lutego 2019 r. o możliwości zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń na piśmie co do ustaleń w nim zawartych Dyrektorowi ARiMR, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Równocześnie wykonawca kontroli poinformował stronę, iż przesłana kopia raportu nie była zatwierdzona przez ARiMR i mogła ulec zmianie. Zmiany do raportu zostały naniesione w drodze pisemnych korekt, zaś skorygowany raport został wysłany do strony. Jednocześnie fakt niezłożenia przez stronę zastrzeżeń do raportu nie podważa jej prawa do podnoszenia zarzutów dotyczących kontroli także w toku postępowania administracyjnego Zdaniem organu, powyższa sytuacja pozostawała bez wpływu na przebieg postępowania.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego zastosowania przez organ pierwszej instancji sankcji przy płatności za zazielenienie, Dyrektor ARiMR wskazał, że strona już na etapie deklarowania elementów EFA nie spełniała wymogu utrzymania obszarów EFA o powierzchni co najmniej 5% powierzchni gruntów ornych. Strona zadeklarowała tylko jeden obszar EFA 12.1 o powierzchni 0,0693 ha, podczas gdy była zobowiązana do utrzymywania obszarów EFA o powierzchni co najmniej 0,962 ha. Zdaniem organu, z materiału fotograficznego sporządzonego w trakcie kontroli na miejscu wynika, że na deklarowanym obszarze znajdowały się w dniu kontroli drzewa iglaste oraz rośliny zielne i trawiaste, a zatem przedmiotowy obszar nie stanowił zagajniku o krótkiej rotacji w rozumieniu powyższych przepisów.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji prawidłowo wykluczył powyższy obszar i nałożył na stronę przy płatności za zazielenienie sankcję z tytułu nieutrzymywania wymaganej powierzchni obszarów proekologicznych w gospodarstwie.
Organ odwoławczy dokonał weryfikacji historii deklaracji strony pod kątem możliwości uznania wskazanych działek za trwałe użytki zielone, czego wyraz dał w tabelarycznym zestawieniu.
Organ drugiej instancji wskazał, że za trwałe użytki zielone jednoznacznie można uznać jedynie działki rolne A1 i E1, które zresztą były deklarowane przez stronę jako trwałe użytki zielone. Jednocześnie zdecydowanie należy wykluczyć jako TUZ działkę rolną D1. W ocenie Dyrektora ARiMR w przypadku pozostałych działek jako trwałe użytki zielone będzie je można uznać dopiero w przypadku nieprzerwanej deklaracji jako uprawy traw na gruntach ornych w roku 2019. Oznacza to, że w roku 2018 uprawy na działkach rolnych B1, C1, C2, C3 i C4 nie stanowiły trwałych użytków zielonych.
W związku z powyższym strona posiadała w gospodarstwie więcej niż 15 ha gruntów ornych, przez co była zobowiązana do utrzymywania w ramach dopłaty za zazielenienie obszarów proekologicznych EFA o powierzchni stanowiącej co najmniej 5% powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie rolnym. Z powyższego obowiązku strona się nie wywiązała, co skutkowało nałożeniem na nią sankcji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika ARiMR w szczególności w zakresie kwestii dotyczącej płatności za zazielenienie za rok 2018, bowiem w 2017 r. taka płatność została Skarżącemu przyznana.
Skarżący wyjaśnił, że na działkach wymienionych przez organ w tabeli mieszanki traw występują co najmniej od 2013 r. Wątpliwości Skarżącego wzbudziła również rzetelność sporządzonych raportów oraz powierzchnie wskazanych działek zadeklarowanych do płatności. Skarżący wyjaśnił ponadto, że jest właścicielem 31,63 ha, natomiast do płatności deklaruje 23,58 ha, przy czym pozostała powierzchnia to lasy, zagajniki i inne nieużytki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy prawidłowo wykluczyły obszar proekologiczny i nałożyły na Skarżącego przy płatności za zazielenienie sankcję z tytułu nieutrzymywania wymaganej powierzchni obszarów proekologicznych w gospodarstwie.
W ocenie Sądu, w toku przeprowadzonego postępowania organy prawidłowo ustaliły, że Skarżący we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 do jednolitej płatności obszarowej zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 23,58 ha, natomiast powierzchnia zatwierdzona do przyznania płatności wyniosła 23,52 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia 1306/2013.
Przy ustalaniu powyższej powierzchni, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia 809/2014, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony.
W niniejszej sprawie stwierdzona przez organ w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 23,52 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie.
W myśl art. 46 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, w przypadku, gdy grunty orne obejmują więcej niż 15 hektarów, rolnik zapewnia, aby od dnia 1 stycznia 2015 r. obszar odpowiadający przynajmniej 5% gruntów ornych był obszarem proekologicznym. Jednakże, gdy zostanie stwierdzone, że rolnik nie utrzymuje powierzchni obszarów proekologicznych na poziomie minimum 5% powierzchni gruntów ornych to wówczas, zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, obszar wykorzystywany do obliczania płatności z tytułu zazielenienia zmniejsza się o dziesięciokrotność obszaru proekologicznego, którego istnienia nie stwierdzono.
W ocenie Sądu, w następstwie przeprowadzonej kontroli organ prawidłowo stwierdził, że powierzchnia gruntów ornych Skarżącego wyniosła 19,24 ha, natomiast Skarżący nie utworzył obszaru proekologicznego. Podkreślić należy, że Skarżący dołączył do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2018 oświadczenie, w którym zadeklarował elementy proekologiczne EFA12.1 - zagajnik o krótkiej rotacji, o powierzchni 0,0693 ha, podczas gdy był zobowiązany do utrzymywania obszarów EFA o powierzchni co najmniej 0,962 ha.
Wskazać należy, iż zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. do elementów proekologicznych zalicza się m.in. zagajniki o krótkiej rotacji. Z kolei § 7 ww. rozporządzenia wyraźnie wskazuje z jakich gatunków drzew musi składać się zagajnik by uznać go za element proekologiczny EFA, a są to wierzba, brzoza albo topola czarna. Tymczasem w trakcie kontroli stwierdzono, że na deklarowanym obszarze rosną drzewa iglaste oraz rośliny zielne i trawiaste.
A zatem, przedmiotowy teren nie mógł zostać uznany za zagajnik o krótkiej rotacji w rozumieniu powyższych przepisów.
Skoro w toku przeprowadzonej kontroli organ stwierdził, że Skarżący nie utworzył obszaru proekologicznego, to prawidłowa była konstatacja organu, że obszar ten zajął powierzchnię 0,0000 ha, co stanowi 0% powierzchni gruntów ornych. Tym samym, w oparciu o treść art. 26 ust. 2 rozporządzenia wyliczono współczynnik różnicy, który wyniósł 0,9620 ha, a zatem obszar zatwierdzony do płatności za zazielenienie został zmniejszony o 9,62 ha i ostatecznie wyniósł 13,90 ha (23,52 ha - 9,62 ha = 13,90 ha).
Dlatego też obszar EFA12.1 został prawidłowo wykluczony, zaś na Skarżącego została nałożona sankcja w związku z nieutrzymywaniem wymaganej powierzchni obszarów proekologicznych.
W ocenie Sądu, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika, a dane zawarte we wniosku powinny odwzorowywać stan faktyczny na gruncie, w zakresie użytków rolnych, jak i powierzchni wnioskowanej do płatności w ramach działek rolnych. Nie ulega wątpliwości, że to na rolniku ciąży odpowiedzialność za treść przedkładanego wniosku, a zarazem podpis na wniosku oznacza, iż strona potwierdza znajomość przepisów określających zasady uzyskania płatności oraz skutki podejmowanych działań i zaniedbań.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Organ zbadał wszechstronnie sprawę, w szczególności - w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie. Powyższe bez wątpienia odzwierciedla wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji. Organ wydając zaskarżoną decyzję był związany przepisami prawa a nie wyłącznie interesem strony.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że skoro Skarżący posiadał w gospodarstwie więcej niż 15 ha gruntów ornych, to z prawidłowo zastosowanych w sprawie przepisów wynikał obowiązek utrzymywania w ramach dopłaty za zazielenienie obszarów proekologicznych o powierzchni stanowiącej co najmniej 5% powierzchni gruntów ornych w gospodarstwie rolnym. Na podstawie zgromadzonego w toku postepowania materiału dowodowego, w tym wyników kontroli w gospodarstwie Skarżącego, organ prawidłowo stwierdził, że z powyższego obowiązku Skarżący nie wywiązał się, co skutkowało nałożeniem sankcji.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło