I SA/Gd 199/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-05-28

Skład orzekający: Alicja Stępień, Marek Kraus, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego, gdy rozpatrzenie tej sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny, w tym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego, gdy rozpatrzenie tej sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny. Postępowanie przed sądem administracyjnym, toczące się w drugiej instancji na skutek skargi kasacyjnej, stanowi takie zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do dalszego procedowania w sprawie wznowienia postępowania. Organ podatkowy nie może samodzielnie rozpatrywać przesłanek wznowienia, dopóki postępowanie sądowe nie zostanie prawomocnie zakończone, aby uniknąć ingerencji w postępowanie sądowoadministracyjne.
Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, powołując się na wyrok TSUE. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wznowił postępowanie, ale jednocześnie zawiesił je z urzędu, uznając rozstrzygnięcie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w toczącej się skardze kasacyjnej za zagadnienie wstępne. Spółka zaskarżyła postanowienie o zawieszeniu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne uznanie obligatoryjności zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2023 r. nr 2201-IOV-3.603.13.2023/02/04 w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku po rozpatrzeniu zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako: "Skarżący", "Strona"), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) dalej jako: "O.p." utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 września 2023 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy: Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni (dalej jako: jako "Naczelnik", "organ pierwszej instancji"), decyzją z 29 grudnia 2020 r. określił Skarżącemu kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za luty i marzec 2016 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 13 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 284/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółki, potwierdzając stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 27 września 2022 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości, rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny i uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni. Pismem z dnia 13 sierpnia 2023 r. Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 25 maja 2023 r., sygn. akt C-114/22, opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 17 lipca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 29 września 2023 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 13 grudnia 2021 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty i marzec 2016 r. Jednocześnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 29 września 2023 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie, ponieważ rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postanowieniem z 20 grudnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po rozpoznaniu zażalenia Strony, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 września 2023 r. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotem sporu jest prawidłowość zawieszenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty i marzec 2016 r., na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Organ odwoławczy wskazał, że nie stwierdzono przesłanek powodujących odmowę wznowienia postępowania. W związku z czym uzasadnionym było wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Ponadto, wniosek o wznowienie został złożony w przypisanym terminie i dotyczy decyzji posiadającej przymiot decyzji ostatecznej, a wskazana przez Skarżącego przesłanka mieści się w katalogu przyczyn uzasadniających wznowienie postepowania. W ocenie organu prawidłowo Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wydał postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17 wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania zakończonych zaskarżoną decyzją lub postanowieniem. Jednakże organ podatkowy jest w takim przypadku zobowiązany do zawieszenia postępowania, aż do prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w świetle art. 201 § 1 pkt 2 O.p. rozstrzygnięcie sprawy ze skargi na decyzję z 13 grudnia 2021 r. traktowane powinno być jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Kwestia ostateczności oraz istnienia w obrocie prawnym decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie nie została prawomocnie rozstrzygnięta i jest uzależniona od wyniku postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Organ odwoławczy zważył, że możliwe jest zajęcie przez NSA stanowiska, zgodnie z którym decyzja wymiarowa zostanie uchylona, czego konsekwencją byłoby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a co za tym idzie konieczne stałoby się umorzenie postępowania wznowieniowego ze względu na jego bezprzedmiotowość. Ponadto - wbrew zarzutom zażalenia - na obecnym etapie (przed wydaniem prawomocnego wyroku) nie jest możliwe stwierdzenie, że Naczelny Sąd Administracyjny nie odniesie się do rozstrzygnięcia zaprezentowanego przez TSUE w wyroku C-114/22. W przypadku, gdy zaskarżona decyzja pozostanie w obrocie prawnym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po podjęciu słusznie zawieszonego postępowania wznowieniowego, przeprowadzi analizę co do wpływu wyroku TSUE C-114/22 na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W wywiedzionej skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 września 2023 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 245 § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. - poprzez brak oceny merytorycznej wniosku o wznowienie postępowania i niezasadne uznanie przez organ odwoławczy, że zawieszenie postępowania z urzędu jest obligatoryjne dla organu podatkowego, ze względu na wystąpienie w niniejszej sprawie "zagadnienia wstępnego" w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., które warunkuje załatwienie sprawy od wydania wyroku sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora, podczas gdy obowiązkiem organu jest prowadzenie postępowania wznowieniowego, podczas którego organ mógł i powinien był rozpatrzeć samodzielnie przesłanki wznowienia oparte na wyroku z 25 maja 2023 r. w sprawie C-114/22, w którym TSUE uznał, że niezgodne z prawem unijnym są regulacje art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. c polskiej ustawy o podatku od towarów i usług, zakazującego odliczenia podatku od pozornej czynności - niezależnie od tego, czy doszło do nadużycia prawa lub oszustwa i tylko ewentualne rozstrzygnięcie końcowe postępowania wznowieniowego powinno być odsunięte w czasie, jeśli organ uznałby, że w sprawie zachodzą przesłanki uchylenia decyzji ostatecznej w oparciu o art. 245 § 1 pkt 1 O.p., natomiast w przypadku uznania, że przesłanki takie nie zachodzą organ powinien zakończyć sprawę poprzez odmowę uchylenia decyzji w trybie art. 245 § 1 pkt 2 O.p.; - art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. - poprzez wydanie przez organ postanowienia w sposób sprzeczny z ww. przepisami, uniemożliwiający Spółce poznanie faktycznych motywów rozstrzygnięcia, gdyż Dyrektor niezasadnie powołuje się na art. 201 § 1 pkt 2 O.p., pomijając jednocześnie okoliczności faktyczne sprawy, wnioski płynące z wyroku TSUE oraz podstawy dla wznowienia postępowania podniesione przez Spółkę we wniosku wznowieniowym z dnia 13 sierpnia 2023 r.; - art. 245 § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. - poprzez brak oceny merytorycznej wniosku o wznowienie postępowania i niezasadne uznanie przez Dyrektora, że zawieszenie postępowania z urzędu jest obligatoryjne dla organu podatkowego, ze względu na wystąpienie w niniejszej sprawie "zagadnienia wstępnego" w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., które warunkuje załatwienie sprawy od wydania wyroku sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora, podczas gdy obowiązkiem organu jest prowadzenie postępowania wznowieniowego, podczas którego organ mógł i powinien był rozpatrzeć samodzielnie przesłanki wznowienia oparte na Wyroku TSUE w którym uznano, że niezgodne z prawem unijnym są regulacje art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c polskiej ustawy o podatku od towarów i usług, zakazującego odliczenia podatku od pozornej czynności - niezależnie od tego, czy doszło do nadużycia prawa lub oszustwa, bez uwzględnienia okoliczności, iż w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę dokonuje rozpoznania skargi kasacyjnej jedynie w granicach w niej zakreślonych, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje, co w konsekwencji spowoduje nieuwzględnienie wydanego Wyroku TSUE przy rozpatrywaniu Skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 284/22; - art. 121 § 1 O.p. - poprzez brak prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie - ze względu na wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o tezy zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17, które to nie mają zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na fakt, że wspomniana w uchwale argumentacja odnosi się do spraw toczących się jednocześnie przed organem administracji oraz WSA, podczas gdy w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne jest obecnie prowadzone na etapie sądu drugiej instancji, w związku z czym aktualność traci jedna z kluczowych tez przedmiotowego rozstrzygnięcia, bowiem w sprawie Spółki, zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, wobec powyższego w toku postępowania sądowoadministracyjnego przed NSA najprawdopodobniej nie zostanie uwzględniony kluczowy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Wyrok TSUE; - art. 125 § 1 O.p., tj. zasady szybkości i sprawności postępowania podatkowego - poprzez wydanie postanowienia, którego efektem jest zawieszenie wszczętego postępowania, co bezsprzecznie spowoduje wydłużenie rozpatrzenia niniejszej sprawy, podczas gdy organ ma możliwość jej merytorycznego zbadania z uwzględnieniem przytoczonej przez Spółkę argumentacji we wniosku wznowieniowym, mającej kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy; podjęcie przez Naczelnika wznowionego postępowania i zbadanie przesłanek wskazanych przez Skarżącego mogłoby skrócić nie tylko czas trwania postępowania podatkowego, ale również trwającego równolegle postępowania sądowoadministracyjnego. Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Kontroli Sądu poddano w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 20 grudnia 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania. Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Istota sporu w sprawie dotyczy ustalenia czy wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego wskutek wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przesłankę zawieszenia wszczętego po złożeniu tej skargi postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego. Przechodząc do omówienia mających zastosowanie w sprawie przepisów należy wskazać, że stosownie do art. 201 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nieprzesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. W konsekwencji wymóg obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. ma miejsce tylko wówczas, gdy organ rozpatrujący i orzekający w sprawie nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania głównego. Zagadnienie wstępne ma bowiem charakter materialnoprawny; przedmiotem takiego zagadnienia nie mogą być zaś ustalenia faktyczne (zob. np. wyroki NSA: z 21 stycznia 2016 r., II FSK 3042/13; z 22 lutego 2013 r., I FSK 524/12, M, Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el., 2014, C. Kosikowski, E. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX). W ocenie Sądu, okoliczność uprzedniego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie kontroli legalności ostatecznej decyzji wymiarowej stanowi tak rozumiane zagadnienie wstępne dla późniejszego wznowieniowego postępowania uruchomionego w trybie administracyjnym mającego za przedmiot tę decyzję, a więc stanowi obiektywną przesłankę zawieszenia tego drugiego postepowania art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Słusznie bowiem zauważył organ podatkowy, że sporne w tej sprawie zagadnienie kolizji postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego postępowania wznowieniowego było na gruncie analogicznego przepisu art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. przedmiotem uchwały NSA z dnia 5 czerwca 2017 r., II GPS 1/17. W uchwale tej NSA stwierdził, że w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Dalej w uchwale Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro ustawodawca dopuścił – w postaci przepisu art. 56 p.p.s.a. – możliwość skontrolowania decyzji ostatecznej zarówno w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, jak i w trybie postępowania sądowoadministracyjnego (rezygnując z zasady wyboru nadzwyczajnego środka prawnego, która oznacza, że wybór środka prawnego określonego typu powoduje skonsumowanie prawa do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania kontrolnego, a więc wyłączenie prawa do alternatywnych środków prawnych), to możliwość taka powinna istnieć bez względu na to, które z tych postępowań zostało wszczęte jako pierwsze. W przypadku konkurencyjności postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego prowadzonego w trybie wznowienia część z przesłanek uzasadniających jego uruchomienia może zostać ujawniona lub wystąpić po wydaniu zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji. Jeżeli nie ma podstaw do zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym, a sprawa nie może być rozstrzygana jednocześnie w postępowaniu administracyjnym i sądowym, to organ administracji ma obowiązek zawiesić administracyjne postępowanie nadzwyczajne do czasu prawomocnego zakończenia sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, nie jest związany jej zarzutami, co powoduje, że przedmiotem kontroli sądu mogą być również okoliczności stanowiące podstawę zastosowania jednego z trybów nadzwyczajnych, a w świetle art. 170 p.p.s.a. Organ administracji publicznej nie może wydać rozstrzygnięcia sprzecznego z wyrokiem sądu. Powyższe nie powoduje jednak, że po prawomocnym wyroku sądu niemożliwa jest zmiana decyzji lub jej uchylenie w jednym trybów nadzwyczajnych, ponieważ jak to podkreślono w uchwale siedmiu sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 (ONSAiWSA 2010 r., nr 2, poz. 18) żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. Pogląd ten z uwagi na tożsamość regulacji prawnej znajduje zastosowanie do art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Wykładnia systemowa wymaga bowiem uwzględnienia sposobu rozumienia analogicznej normy prawnej, która zawarta jest w innej ustawie procesowej, odnoszącej się jednakże do analogicznych stosunków prawnych – tj. stosunków o charakterze publicznoprawnym. Nawet jeśli wskazana wyżej uchwała nie ma mocy wprost wiążącej w tej sprawie, to jednakże oddziałuje ona również na sposób rozumienia tożsamej normy prawnej, lecz zawartej w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Przyjmując, że system prawny jest spójny i logiczny nie jest dopuszczalne odmienne interpretowanie tożsamych instytucji prawnych, w tej sprawie instytucji zawieszenia postepowania administracyjnego i zagadnienia wstępnego w zależności od charakteru sprawy administracyjnej. Nie jest zatem zrozumiałe pomijanie przez skarżącą spółkę płynących ze wskazanej uchwały konsekwencji dla wykładni art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w całości podziela zaprezentowane w powyższej uchwale stanowisko i uznaje je za własne. W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania, o jakiej mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Należy zauważyć, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 grudnia 2021 r. zostało zainicjowane przez Skarżącego. Okoliczność, że wyrok TSUE z 25 maja 2023 r. C-144/22 zapadł zarówno po wydaniu wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 284/22, jak i po terminie na wniesienie skargi kasacyjnej (w związku z czym nie mogło zostać wzięte pod uwagę przez sąd administracyjny ani też powołane w środku odwoławczym), jest bez znaczenia z punktu widzenia zasady ukształtowanej w przytoczonej uchwale. Do czasu, gdy wyrok w sprawie I SA/Gd 284/22 nie stanie się prawomocny, istnieje możliwość stwierdzenia jego nieważności albo uchylenia go. W takiej sytuacji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd administracyjny będzie zobowiązany do uwzględnienia skutków orzeczenia TSUE. W związku z powyższym za niezasadne należy uznać zarzuty Strony dotyczące naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 i 2 O.p. przez jego wadliwą wykładnię. Organ w zaskarżonym postanowieniu słusznie uznał, że w niniejszej sprawie postępowanie przed sądami administracyjnymi ma pierwszeństwo przed tzw. postępowaniem wznowieniowym. W przytoczonej wyżej uchwale NSA jednoznacznie wskazał, że załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanych przepisów Ordynacji podatkowej. Należy raz jeszcze podkreślić, że zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym tamuje możliwość prowadzenia wznowionego postępowania, a rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej musi stanowić w tej sytuacji zagadnienie wstępne. Skarżący błędnie wskazuje, że w sprawie nie zachodzi zależność pomiędzy rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez NSA a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Strona również niezasadnie stwierdza, że w przedmiotowej sprawie organ podatkowy mógł i powinien samodzielnie rozpatrzeć przesłanki wznowienia oparte na wyroku TSUE z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie C-114/22. Jak wyżej wskazano, tak długo jak istnieje potencjalna możliwości ponownego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny I instancji, organ podatkowy ma obowiązek zawieszenia postępowania w trybie nadzwyczajnym. Merytoryczne rozpoznanie sprawy byłoby bowiem niedopuszczalną ingerencją w postępowanie sądowoadministracyjne. Należy mieć na uwadze, że organ w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygał tylko i wyłącznie kwestię zasadności zawieszenia wznowionego postępowania. Organ prawidłowo przyjął, że wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania i zastosował art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Tą przesłanką było nierozstrzygnięte postępowanie sądowoadministracyjne, toczące się w drugiej instancji na skutek wniesionej przez Skarżącego skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 27 września 2022 r. o sygn. akt I SA/Gd 284/22. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organ nie naruszył przepisów postępowania tj. art. 121 § 1 O.p. oraz art. 125 § 1 O.p. Organ w wydaniu postanowienia uwzględnił regulacje zawarte w Dziale IV O.p., zgodnie z którymi organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ działał na podstawie przepisów prawa i prowadził postępowanie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Należy nadmienić, iż organ po wniosku Strony z dnia 13 sierpnia 2023 r. postanowieniem z dnia 29 września 2023 r. wznowił postępowanie i postanowieniem z tej samej daty prawidłowo podjął decyzję o zawieszeniu wznowionego postępowania do dnia powzięcia wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczenia w sprawie ze skargi na decyzję z dnia 13 grudnia 2021 r. Nie ulega także wątpliwości, że zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się uznając, że zaistniała obligatoryjna podstawa do zawieszenia postępowania. Fakt, że Skarżący nie podziela tej argumentacji nie może stanowić uzasadnionej podstawy dla skutecznego formułowania zarzutu naruszenia art. 217 § 2 w zw. z art. 210 § 4 i art. 219 O.p. Sąd dostrzega istotną dla Skarżącego okoliczność, że oczekiwanie na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego może skutkować nawet kilkuletnią zwłoką w rozpoznaniu sprawy. Zauważyć jednak należy, że szybkość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie może mieć wpływu na wykładnię przepisów prawa. Ponadto strony postępowania mogą wpłynąć na datę wydanego przez ten Sąd orzeczenia, składając umotywowany wniosek o przyśpieszenie rozpoznania sprawy. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a., ją oddalił. [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło