I SA/Gd 20/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Z. E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] 2022 r., sygn. akt [...] o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z. E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. i 2019 r. postanawia: odrzucić zażalenie. Z. E. (dalej jako "Skarżący") pismem nadanym w dniu [...] 2022 r. ( data stempla pocztowego ) wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] 2022 r. o odrzuceniu skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. (dalej jako "Dyrektor IAS") z dnia [...] 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. i 2019 r. Przesyłka zawierająca ww. postanowienie Sądu została awizowana w dniu [...] 2022 r., a następnie odebrana przez Skarżącego w dniu [...] 2022 r. W dniu [...] 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, drogą elektroniczną, wpłynęło pismo z Izby Administracji Skarbowej w G., zgodnie z treścią którego w załączeniu przesłana została korespondencja – zażalenie Skarżącego na ww. postanowienie z dnia [...] 2022 r. Z uwagi na brak załącznika w postaci zażalenia sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w wykonaniu zarządzenia Sędziego Sprawozdawcy z dnia [...] 2022 r., skierował do organu wezwanie o ponowne przesłanie pisma Skarżącego, co organ wykonał w dniu [...] 2022 r., przesyłając również załącznik w postaci skanu wydruku maila, wraz z którym Skarżący przesłał do organu ww. zażalenie. W dniu [...] 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła kopia pisma Skarżącego, odpowiadająca treścią ww. zażaleniu przekazanemu przez organ, oraz pismo datowane na dzień [...] 2022 r., kierowane zgodnie z jego treścią do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej na pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w G. II Wydziału Karnego. Przesyłka zawierająca ww. korespondencję została nadana w placówce pocztowej w dniu [...] 2022 r. W dniu [...] 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło pismo Prezesa Sądu Okręgowego w G., w załączeniu do którego przekazano według właściwości pozbawione daty pismo Skarżącego wraz z wiadomością mailową z dnia [...] 2022 r., przy której pismo to nadesłano. Ww. pismo odpowiada treścią pismu przekazanemu przez Izbę Administracji Skarbowej oraz pismu – zażaleniu nadanemu przez Skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu [...] 2022 r. Również w dniu [...] 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło pismo Sądu Apelacyjnego w G. II Wydziału Karnego (data stempla pocztowego [...] 2022 r.), wraz z którym przekazano do tutejszego Sądu oryginał podpisanego przez Skarżącego pisma stanowiącego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] 2022 r., który to oryginał został przez Skarżącego złożony do Sądu Apelacyjnego w G. za pośrednictwem urzędu pocztowego (data nadania przesyłki przez Skarżącego [...] 2022 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."), zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Jak natomiast stanowi art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Stosownie do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przenosząc powyższe na stan faktyczny niniejszej sprawy tutejszy Sąd wskazuje, że zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] 2022 r. o odrzuceniu skargi zostało złożone przez Skarżącego po określonym w art. 194 § 2 p.p.s.a. terminie do jego wniesienia. Przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie z dnia [...] 2022 r. została awizowana dnia [...] 2022 r. Skarżący odebrał ją w placówce pocztowej w dniu [...] 2022 r. Należy zaznaczyć, że nieodebranie przez adresata przesyłki w terminie 14 dni, licząc od dnia złożenia pierwszego awiza, skutkuje, na mocy art. 73 p.p.s.a., dokonaniem doręczenia zastępczego korespondencji w ostatnim dniu tego terminu, tj. uznaniem skutku doręczenia pomimo faktycznego niepodjęcia przesyłki pocztowej przez adresata. Podkreślić bowiem należy, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, bowiem doręczenie to oparte jest na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia od ww. postanowienia powinien być liczony od dnia [...] 2022 r., a zatem upłynął dnia [...] 2022 r. Tymczasem zaadresowana do "Sądu Administracyjnego w Gdańsku" przesyłka zawierająca m.in. kserokopię zażalenia na ww. postanowienie została nadana przez Skarżącego w placówce pocztowej w dniu [...] 2022 r. Tym samym zażalenie to zostało wniesione po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że bez wpływu na stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia pozostaje przesłanie przez Skarżącego skanu ww. zażalenia drogą elektroniczną (mailowo) w dniu [...] 2022 r. do Izby Administracji Skarbowej w G. oraz Sądu Okręgowego w G., jak również przesłanie oryginału tego zażalenia do Sądu Apelacyjnego w G. za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu [...] 2022 r. (data stempla pocztowego przesyłki nadanej przez Skarżącego). W przepisach brak regulacji, na mocy której możliwe byłoby uznanie, że pismo będące zażaleniem na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, nieprawidłowo złożone przez stronę – za pośrednictwem poczty elektronicznej, tj. w drodze mailowej – do organu lub sądu powszechnego, można by uznać za skutecznie złożone w dacie, kiedy zostało ono przesłane do tego organu bądź sądu. Mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do sytuacji, gdy zażalenie (skarga kasacyjna) zostało skierowane przez stronę skarżącą do innego sądu niż wojewódzki sąd administracyjny, którego orzeczenie zostało zaskarżone, należy przyjąć, że termin do jego złożenia mógłby być zachowany jedynie w przypadku, gdyby ten sąd przekazał zażalenie do sądu właściwego przed upływem terminu do jego wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 122/12; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Podobne stanowisko prezentowane jest przez sądy administracyjne co do sytuacji, gdy skarżący złoży skargę do organu niewłaściwego – organ powinien ją bowiem wtedy przesłać właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres organu właściwego (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 25 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Op 402/19; CBOSA). Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. art. 170 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako "O.p.") jeżeli organ podatkowy, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je organowi właściwemu, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie, przy czym zgodnie z § 3 tego artykułu podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem terminu określonego przepisami prawa uważa się za wniesione z zachowaniem terminu, niemniej jednak ochrona jednostki wynikająca z ww. przepisu dotyczy jedynie postępowań wszczynanych na wniosek (wniesienie podania) i jest ograniczona do postępowania przed organami administracji publicznej – nie obejmuje ona postępowania przed sądem administracyjnym i sądami powszechnymi (por. P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344, red. L. Etel, Warszawa 2022, art. 170). Powyższy przepis nie znajduje zastosowania do pism nieprawidłowo skierowanych do organu podatkowego zamiast do sądu. Ponadto Sąd zauważa, że Skarżący skierował do organu oraz Sądu Okręgowego e-mail, do którego załączył skan ww. zażalenia. Jak wynika z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 569 ze zm.), adres do doręczeń elektronicznych to adres elektroniczny, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344), podmiotu korzystającego z publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej albo z kwalifikowanej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, umożliwiający jednoznaczną identyfikację nadawcy lub adresata danych przesyłanych w ramach tych usług. Adres elektroniczny w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną to oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Pojęcie adresu elektronicznego nie jest zatem tożsame z pojęciem adresu poczty elektronicznej (por. M. Wilbrandt-Gotowicz [w:] K. Czaplicki, A. Gryszczyńska, M. Świerczyński, K. Świtała, K. Wojsyk, M. Wilbrandt-Gotowicz, Doręczenia elektroniczne. Komentarz, LEX/el. 2021, art. 2). Końcowo Sąd wskazuje, że oryginalne, opatrzone podpisem pismo złożone w dniu [...] 2022 r., stanowiące zażalenie Skarżącego, zostało przez niego przesłane za pośrednictwem urzędu pocztowego do Sądu Apelacyjnego w G.. Niezależnie od możliwości przekazania przez ten sąd ww. pisma do sądu administracyjnego oraz uznania go za złożone w konkretnej dacie stwierdzić należy, że zostało ono nadane przez Skarżącego w dniu [...] 2022 r., podobnie jak przesyłka adresowana do tutejszego Sądu, a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu na złożenie zażalenia. Reasumując w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia [...] 2022 r. o odrzuceniu skargi zostało wniesione przez Skarżącego po upływie w dniu [...] 2022 r. ustawowego terminu do wniesienia zażalenia. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.