I SA/Gd 202/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-03-11
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnił warunki do przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", w szczególności warunek prowadzenia działalności związanej z obsługą sektora rybackiego, w sytuacji gdy przedstawił jedynie oświadczenie i wpis do CEIDG, odmawiając jednocześnie przedłożenia dokumentów potwierdzających faktyczne prowadzenie takiej działalności, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wnioskodawca nie udowodnił spełnienia warunku prowadzenia działalności związanej z obsługą sektora rybackiego, co było konieczne do przyznania pomocy finansowej. Odmowa przedłożenia dokumentów powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa nie zwalniała wnioskodawcy z obowiązku udowodnienia faktu, z którego wywodził skutki prawne, zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", wskazując na zamiar zakupu skanera 3D. Organ odmówił przyznania pomocy, uznając, że wnioskodawca nie udowodnił prowadzenia działalności związanej z obsługą sektora rybackiego, mimo że wpisał taki kod PKD do CEIDG i złożył oświadczenie. Wnioskodawca odmówił przedłożenia dokumentów potwierdzających faktyczne prowadzenie tej działalności, powołując się na tajemnicę handlową. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi G.P. P. na informację Zarządu Województwa z dnia 7 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" oddala skargę.
W dniu 5 grudnia 2013 r. do Samorządu Województwa, za pośrednictwem Lokalnej Grupy Rybackiej (...) (zwanej dalej "LGR"), wpłynął wniosek G. P. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" o dofinansowanie realizacji operacji pod nazwą "Modelowanie 3d - innowacyjne usługi modelowania oraz obrazowania w technologii 3D", złożony w ramach Osi Priorytetowej 4 Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".
Jak wynika z treści wniosku o dofinansowanie, celem realizacji projektu był rozwój usług na rzecz społeczności zamieszkującej obszary zależne od rybactwa poprzez świadczenie innowacyjnych usług modelowania 3D.
Przedmiotem projektu był zakup maszyny - skanera optycznego do prowadzenia działalności modelowania oraz obrazowania w technologii 3d.
Wnioskodawca złożył wniosek w ramach naboru na realizację operacji polegających na restrukturyzacji lub reorientacji działalności gospodarczej, lub dywersyfikacji zatrudnienia osób mających pracę związaną z sektorem rybactwa, w drodze tworzenia dodatkowych miejsc pracy poza tym sektorem, to jest operacji o których mowa w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 roku, w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawarta w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz.U. Nr 177, poz.1371 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie przyznawania".
Do wniosku o dofinansowanie, wnioskodawca dołączył m.in. oświadczenie z dnia 21 października 2013 r. o prowadzeniu działalności na obszarze gmin objętych działaniem LGR "(...)" w zakresie związanym z obsługą sektora rybactwa, polegającej na konserwacji i naprawie sprzętu służącego do prowadzenia działalności połowowej. Do oświadczenia załączył wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 8 października 2013 r., z którego wynikało, że przeważającą działalnością gospodarczą wnioskodawcy jest naprawa i konserwacja statków i łodzi (PKD 33.15.Z).
W toku weryfikacji wniosku o dofinansowanie organ ustalił, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą od 2010 r. W dniu 4 października 2013 r. (17 dni przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie) wnioskodawca dokonał zmian w centralnej ewidencji działalności gospodarczej polegających na dodaniu do rubryki "wykonywana działalność gospodarcza" działalności związanej z naprawą i konserwacją statków i łodzi (PKD 33.15.Z). Następnie w dniu 7 października 2013 r. (14 dni przed złożeniem wniosku o dofinansowanie) wnioskodawca wskazał tę działalność, jako przeważającą działalność gospodarczą. Do tego czasu, w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako przeważająca działalność gospodarcza figurowała działalność fotograficzna, sklasyfikowana w PKD 74.20.Z.
Wobec wątpliwości co do spełniania przez wnioskodawcę warunków do przyznania pomocy jako beneficjenta w ramach operacji o których mowa w § 4 rozporządzenia w sprawie przyznawania, oraz zgodności celu planowanej operacji z celami wsparcia w ramach § 4 ww. rozporządzenia, w wezwaniach z dnia 2 kwietnia 2014 r. oraz z dnia 12 maja 2014 r., do usunięcia braków oraz złożenia wyjaśnień do wniosku, samorząd województwa zwrócił się do wnioskodawcy m. in. z prośbą o wyjaśnienie, w jaki sposób planowana operacja wpisuje się w cele określone w § 4 rozporządzenia w sprawie przyznawania oraz wezwał do dostarczenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków określonych w § 4 ust.2 ww. rozporządzenia.
W piśmie z dnia 24 kwietnia 2014 r. wnioskodawca wskazał, że usługi naprawy i konserwacji łodzi były świadczone przez niego wcześniej; dane w ewidencji nie były zaktualizowane przez jego niedopatrzenie, a zmiany zostały wprowadzone po interwencji księgowego 4 października 2013 r. oraz 7 października 2013 r. Do pisma dołączył oświadczenie, że na dzień 21 października 2013 r. spełniał warunki określone w § 4 ust.2 rozporządzenia w sprawie przyznawania, tj. prowadził działalność na obszarze gmin objętych działaniem LGR "(...)" w zakresie związanym z obsługą sektora rybactwa polegającą na konserwacji i naprawie sprzętu służącego do prowadzenia działalności połowowej.
Pismem z dnia 12 maja 2014 r., samorząd województwa ponownie wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień, m.in. do dostarczenia dokumentacji finansowej lub innych dokumentów np. zamówień wraz z umowami i protokołami odbioru lub zakończenia prac, potwierdzającymi złożone oświadczenie w zakresie wysokości dochodów wnioskodawcy generowanych przez działalność związaną z naprawą statków i łodzi oraz do wyjaśnienia, jak planowana do realizacji operacja wpisuje się w cele określone w § 4 rozporządzenia w sprawie przyznawania.
W piśmie z dnia 7 czerwca 2014 r. wnioskodawca wyjaśnił, że przy rozpatrywaniu wniosków o dofinansowanie nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych, zatem pracownicy urzędu marszałkowskiego nie są w żaden sposób zobligowani do zachowania tajemnicy informacji. Jednocześnie wskazał, że żądane dokumenty zawierają kluczowe tajemnice handlowe firmy. Do pisma dołączono oświadczenie wnioskodawcy, o spełnieniu - na dzień 21 października 2013 r. - warunków określonych w rozporządzeniu w sprawie przyznawania.
Pismem z dnia 8 lipca 2014 r. samorząd województwa zwrócił się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Instytucji Zarządzającej PO RYBY 2007-2013 - z prośbą o interpretację, czy dostarczone przez wnioskodawcę oświadczenie oraz fakt wpisania w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej kodu PKD związanego z naprawą i konserwacją statków i łodzi (bez dodatkowego udokumentowania faktycznego prowadzenia tego rodzaju działalności) stanowi o spełnieniu warunków ubiegania się o dofinansowanie w ramach operacji o które ubiega się wnioskodawca, w kontekście korespondencji prowadzonej z wnioskodawcą, w której powołał się on m.in. na tajemnicę handlową
W odpowiedzi z dnia 17 lipca 2014 r. Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że w świetle przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, nieuzasadnione są obawy wnioskodawcy przed ujawnieniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa przez pracowników Samorządu Województwa. Zatem nie ma podstaw do odmowy udzielenia organowi wymaganych wyjaśnień niezbędnych do prowadzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy. Organ przed którym toczy się postępowanie w sprawie przyznania pomocy, stoi bowiem na straży praworządności i może podpisać umowę o dofinansowanie jedynie w przypadku gdy spełnione są warunki przyznania pomocy.
W odpowiedzi na kolejne pismo samorządu województwa z dnia 8 sierpnia 2014 r. Instytucja Zarządzająca w dniu 9 września 2014 r. wyjaśniła, iż w przypadku nie przekazania przez beneficjenta, w terminie 14 dni od daty wezwania, dokumentów potwierdzających faktyczne prowadzenie działalności związanej z naprawą i konserwacją statków i łodzi, instytucja pośrednicząca nie przyznaje pomocy.
Zaskarżoną informacją z dnia 7 października 2014 r. Zarząd Województwa, działający jako organ Samorządu Województwa właściwy w sprawach przyznania pomocy finansowej, na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72, poz. 619 ze zm.) oraz § 4 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz.U. Nr 177, poz. 1371 ze zm.), w wyniku rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie złożonego przez G. P. P., odmówił przyznania pomocy finansowej w kwocie 450 000 zł, na środek 4.1. Rozwój obszarów zależnych od rybactwa z wyłączeniem realizacji operacji polegających na funkcjonowaniu lokalnej grupy rybackiej ("LGR") oraz nabywaniu umiejętności i aktywizacji lokalnych społeczności.
W uzasadnieniu zaskarżonego aktu organ wskazał, że zgodnie z zapisami § 2 ust. 1 lit. d) ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r., pomoc finansowa przyznawana jest na realizację operacji, która spełnia "inne" warunki określone w rozporządzeniu.
Wnioskodawca zaplanował realizację operacji polegającej na zakupie maszyny - skanera optycznego do prowadzenia modelowania oraz obrazowania w technologii 3D, w ramach zakresu o którym mowa w § 1 pkt 1 lit.b ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r.
Celem wsparcia w ramach ww. zakresu jest "restrukturyzacja lub reorientacja działalności gospodarczej, lub dywersyfikacja zatrudnienia osób mających pracę związaną z sektorem rybactwa, w drodze tworzenia dodatkowych miejsc pracy poza tym sektorem".
Zapisy § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia określają katalog wnioskodawców mogących uzyskać wsparcie w ramach ww. zakresu, wśród których są m.in. wnioskodawcy "prowadzący działalność na obszarze gmin objętych LSROR w zakresie związanym z obsługą sektora rybackiego, w szczególności produkcję, konserwację lub naprawę sprzętu służącego do prowadzenia działalności połowowej".
W procesie weryfikacji wniosku o dofinansowanie ustalono, że na 17 dni przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie (4 października 2013 r.), wnioskodawca dokonał zmiany w centralnej ewidencji działalności gospodarczej poprzez dodanie kodu PKD związanego z j naprawą i konserwacją statków i łodzi (33.15.Z), jako głównej działalności. Po 3 dniach (7 października 2013 r.), wnioskodawca usunął z katalogu głównego, działalność związaną z naprawą i konserwacją statków i łodzi i wprowadził (jako główną działalność) działalność, określoną jako działalność fotograficzna.
Pomimo zwrócenia się do wnioskodawcy z zapytaniem o wskazanie dokumentów, które faktycznie potwierdzałyby prowadzoną przez niego działalność gospodarczą z zakresu obsługi sektora rybackiego, G. P. P. odmówił dostarczenia dokumentów, załączając oświadczenie w którym stwierdza, że na dzień 21 października 2013 r. spełniał warunki określone w rozporządzeniu Ministra i Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r.
Po uzyskaniu opinii Instytucji Zarządzającej w powyższej sprawie, organ doszedł do wniosku, że dostarczone przez wnioskodawcę oświadczenie oraz fakt wpisania w zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej kodu PKD związanego z naprawą i konserwacją statków i łodzi (bez dodatkowego udokumentowania faktycznie prowadzonej tego rodzaju działalności) nie oznacza spełnienia warunku ubiegania się o dofinansowanie w ramach środka polegającego na "restrukturyzacji lub reorientacji działalności gospodarczej, lub dywersyfikacji I zatrudnienia osób mających pracą związaną z sektorem rybactwa w drodze tworzenia dodatkowych miejsc pracy poza tym sektorem".
W konsekwencji wnioskodawca nie spełnia warunku określonego w § 4 ust. 2, a zatem planowana do realizacji operacja nie spełnia wymogu z § 2 pkt 1 lit. d powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, G. P. P. po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając organowi naruszenie § 4 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 lit. d) powołanego rozporządzenia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie prowadzi działalności na obszarze gmin objętych lokalną strategią rozwoju obszarów rybackich, zwaną dalej "LSROR", w zakresie związanym z obsługą sektora rybactwa, w szczególności produkcji, konserwacji lub naprawy sprzętu służącego do prowadzenia działalności połowowej, co skutkowało odmową przyznania dofinansowania.
W ocenie skarżącego, wśród załączników jakie przewiduje cyt. rozporządzenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r., do złożenia których wraz z wnioskiem o dofinansowanie, nie ma dokumentów, o które organ zwrócił się do wnioskodawcy w trakcie postępowania o przyznanie dofinansowania. Mowa tu m.in. o dokumentach księgowych, umowach, fakturach itp. dokumentach potwierdzających wykonywanie przez skarżącego określonego rodzaju działalności gospodarczej, które nie są wymagane przez ww. rozporządzenie, jak również nie były wymagane przez jednostkę wstępnie akceptującą i pomagającą skarżącemu w przygotowaniu i złożeniu wniosku o dofinansowanie (LGR "(....)"), która to jednostka na tle innych wniosków o dofinansowanie, bardzo wysoko oceniła aplikację skarżącego.
Mając na uwadze powyższe oraz dbałość o tajemnice handlowe swojego przedsiębiorstwa, skarżący zwrócił uwagę na to, iż żądanie przez organ ww. dokumentów stanowi daleko idące wykroczenie poza katalog dokumentów jakich można żądać w tego rodzaju postępowaniu, przy czym skarżący złożył w tej kwestii stosowne oświadczenia.
Skarżący uważa, że spełnia wszystkie warunki wymagane przez cyt. rozporządzenie dla przyznania mu dofinansowania, gdyż na długo przed złożeniem wniosku o dofinansowanie prowadził i stale prowadzi działalność na obszarze gmin objętych LSROR w zakresie związanym z obsługą sektora rybactwa, w szczególności produkcją, konserwacją i naprawą sprzętu służącego do prowadzenia działalności połowowej.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy Samorządowi Województwa do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie kosztów postepowania oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych skargi (faktur VAT nr [...], [...], [...], [...] oraz potwierdzeń bankowych zapłaty za faktury VAT nr [...], [...]).
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli sądowej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o czym stanowi art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.".
Tryb przyznawania pomocy finansowej w niniejszej sprawie reguluje ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72, poz. 619 ze zm.) oraz wydane na podstawie zawartego w niej upoważnienia, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 177, poz. 1371 ze zm.).
Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 - wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. Natomiast w myśl ust. 5 tego artykułu, w przypadku odmowy przyznania pomocy, o której mowa w ust. 4, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Skarga taka powinna być poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa - w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a.
Analiza skargi pod kątem spełnienia przez nią wymogów formalnych jej dopuszczalności wykazała, że zostały one dochowane, mimo, że autor skargi nieprawidłowo wskazał w niej przedmiot zaskarżenia, którym - z opisanych wyżej względów - nie jest odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 28 listopada 2014 r., lecz informacja Zarządu Województwa z dnia 7 października 2014 r. w sprawie odmowy dofinansowania w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013".
Pomimo wskazanego uchybienia, sprawie można było nadać bieg, zwłaszcza, że
skarga została wniesiona w terminie i poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Przechodząc do meritum wyjaśnienia na wstępie wymaga, że istota sporu między, działającym jako instytucja pośrednicząca, Samorządem Województwa a skarżącym jako wnioskodawcą, sprowadzała się do kwestii, czy w realiach niniejszej sprawy spełnione zostały warunki, o których mowa w § 4 ust. 2 oraz § 2 pkt 1 lit. d powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zgodzić się należy ze stanowiskiem Samorządu Województwa, wyrażonym w zaskarżonej informacji i argumentami użytymi na jego potwierdzenie, co do braku podstaw prawnych do przyznania pomocy finansowej zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Zgodnie z założeniami Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" głównymi celami osi 4 są: minimalizacja zaniku sektora rybackiego; rekonwersja obszarów dotkniętych zmianami w sektorze; poprawa jakości życia w społecznościach rybackich.
Końcowymi beneficjentami tych projektów są w szczególności społeczności rybackie, zatrudnieni w sektorze rybackim lub ci, którzy poprzez swoją pracę mają związek z tym sektorem.
Zasady przyznawania pomocy na realizację projektów operacji polegających na restrukturyzacji lub reorientacji działalności gospodarczej, lub dywersyfikacji zatrudnienia osób mających pracę związaną z sektorem rybactwa, w drodze tworzenia dodatkowych miejsc pracy poza tym sektorem reguluje § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013"
Katalog beneficjentów mogących uzyskać pomoc na realizację tego rodzaju projektów został wskazany w § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia.
We wniosku o dofinansowanie skarżący wskazał, że jest podmiotem prowadzącym działalność na obszarze gmin objętych LSROR w zakresie związanym z obsługą sektora rybactwa, w szczególności produkcją, konserwacją lub naprawą sprzętu służącego do działalności połowowej, to jest, że spełnia warunek, o którym mowa w § 4 ust.2 pkt 1 lit c tiret drugi cyt. rozporządzenia. Zgodnie z tym warunkiem pomoc na realizację operacji polegającej na restrukturyzacji i reorientacji działalności gospodarczej oraz dywersyfikacji zatrudnienia osób mających pracę związaną z sektorem rybactwa, w drodze tworzenia dodatkowych miejsc pracy poza tym sektorem jest przyznawana wnioskodawcy, jeżeli: prowadzi działalność na obszarze gmin objętych LSROR w zakresie związanym z obsługą sektora rybactwa, w szczególności produkcję, konserwację lub naprawę sprzętu służącego do działalności połowowej.
Nie ulega wątpliwości, że § 4 cyt. rozporządzenia odnosi się w szczególności do momentu przyznania pomocy, to jest momentu zawarcia umowy o dofinansowanie, a zatem warunek prowadzenia działalności uprawniającej do uzyskania pomocy musi być spełniony nie tylko na etapie składania wniosku, ale również w dniu podpisania umowy.
Katalog beneficjentów mogących ubiegać się o wsparcie na realizację operacji o którym mowa w § 4 cyt. rozporządzenia jest ograniczony, a ich wspólną cechą jest praca w sektorze rybactwa. Jest to związane z celami jakim służyć ma realizacja projektów w ramach tego zakresu, to jest restrukturyzacji lub reorientacji działalności gospodarczej, lub dywersyfikacji zatrudnienia osób mających pracę związaną z sektorem rybactwa, w drodze tworzenia dodatkowych miejsc pracy.
Zatem prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie rybactwa stanowi główny element odróżniający operacje wskazane w § 4 ww. rozporządzenia od tych, o których mowa w § 5 rozporządzenia, gdzie takiego warunku nie ma, to znaczy, gdzie pomoc może być przyznana podmiotowi prowadzącemu przedsiębiorstwo określone w art. 3 lit.f rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r, bez względu na rodzaj prowadzonej działalności.
Zatem, skoro skarżący zamierzał ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej w ramach § 4 ww. rozporządzenia, zobowiązany był do przedstawienia stosownych dowodów na potwierdzenie faktu prowadzenia działalności na obszarze gmin objętych LSROR w zakresie związanym z obsługą sektora rybactwa, w szczególności produkcją, konserwacją lub naprawą sprzętu służącego do prowadzenia działalności połowowej.
Wbrew zarzutom skargi, żądanie przedstawienia dokumentów potwierdzających faktyczne prowadzenie działalności uprawniającej do korzystania ze wsparcia w ramach realizacji operacji o których mowa w § 4 nie naruszało prawa.
Z akt sprawy wynika, ze skarżący dopiero na 17 dni przed złożeniem wniosku o dofinansowanie ujawnił w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej
fakt wykonywania działalności sklasyfikowanej w PKD 33.15.Z (naprawa i konserwacja statków i łodzi), zaś 3 dni później dokonał zmian w CEiDG poprzez uwidocznienie tej działalności jako działalności głównej. Do tego czasu, zgodnie z informacjami uwidocznionymi w tej ewidencji podstawową działalnością wykonywaną przez wnioskodawcę było prowadzenie działalności fotograficznej sklasyfikowanej w PKD 74.20.Z.
O wątpliwościach organu w tym zakresie świadczyły również pozostałe ustalenia. Nie tylko nazwa prowadzonej przez wnioskodawcę działalności ("A"), ale również informacje zamieszczone na różnych stronach internetowych prezentujących profile poszczególnych firm, a dotyczące działalności prowadzonej przez skarżącego sugerowały, iż związana jest ona ze świadczeniem usług fotograficznych, nie zaś naprawą i konserwacją statków i łodzi.
Podzielić należy stanowisko organu, że na podstawie dokumentów składanych do wniosku o dofinansowanie, ani w wyniku wezwań do złożenia wyjaśnień, skarżący nie udowodnił faktu rzeczywistego prowadzenia działalności polegającej na naprawie i konserwacji statków i łodzi, co w ocenie Sądu, było warunkiem koniecznym do przyznania pomocy finansowej.
W myśl art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, do postępowania w sprawach przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępnienia akt, a także skarg i wniosków.
Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 2 tej ustawy, w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania.
Ponadto strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 14 ust. 3 ustawy).
Zacytowane wyżej przepisy obok wyłączenia stosowania przepisów k.p.a. (z wyjątkami wynikającymi z ustawy), dodatkowo wprowadziły zasadę, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Odnosząc powyższe zasady prowadzenia postępowania do postępowania w rozpoznanej sprawie należy wskazać, że to na skarżącym, jako podmiocie ubiegającym się o dofinansowanie na realizację przedsięwzięcia w ramach środka 4.1. "Rozwój obszarów zależnych od rybactwa z wyłączeniem realizacji operacji polegających na funkcjonowaniu lokalnej grupy rybackiej (LGR) oraz nabywaniu umiejętności i aktywizacji lokalnych społeczności" spoczywał obowiązek udowodnienia wszystkich okoliczności uzasadniających przyznanie wnioskowanego dofinansowania, w tym również udowodnienia, że rzeczywiście prowadzi działalność na obszarze gmin objętych LSROR w zakresie związanym z obsługą sektora rybactwa, w szczególności produkcją, konserwacją lub naprawą sprzętu służącego do prowadzenia działalności połowowej.
To na skarżącym, a nie organie ciążył obowiązek udowodnienia wykonywania przez niego działalności sklasyfikowanej w PKD w 33.15.Z. Skoro skarżący, mimo dwukrotnego wezwania, okoliczności tej w postępowaniu przed organem nie udowodnił, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa, to nie może skutecznie podnosić zarzutu bezpodstawnej odmowy przyznania pomocy.
Co istotne, w piśmie z dnia 12 maja 2014 r., samorząd województwa poprosił wnioskodawcę o dostarczenie dokumentacji finansowej lub innych dokumentów np. zamówień wraz z umowami i protokołami odbioru lub zakończenia prac potwierdzającymi złożone oświadczenie w zakresie wysokości dochodów wnioskodawcy generowanych przez działalność związaną z naprawą statków i łodzi, W wezwaniu tym organ wskazał otwarty katalog możliwych do dostarczenia dokumentów, nie wyłączając faktur. Mimo tego na żadnym etapie postępowania skarżący nie dostarczył dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności sklasyfikowanej w PKD 33.15.Z, w tym dokumentów dołączonych do skargi.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie występował do organu o jakiekolwiek pouczenia co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, z wyjątkiem prośby o przekazanie pełnej korespondencji Samorządu Województwa i Instytucji Zarządzającej w tej sprawie, która to została uwzględniona.
Ponadto skarżący złożył oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawarta w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" Zatem znane mu były warunki kwalifikowalności beneficjentów operacji, o których mowa m.in. w § 2 ust.1 lit. d oraz § 4 powołanego rozporządzenia.
Organ prawidłowo zastosował przepisy § 31 ust. 3-5 cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r., nakładające obowiązek dwukrotnego wezwania do usunięcia tych samych braków wniosku o dofinansowanie. Wobec uchylania się przez skarżącego od dostarczenia stosownych dokumentów i złożenia wyjaśnień, pomimo dwukrotnego wzywania do ich doręczenia, organ rozpatrzył wniosek w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, nie znajdując podstaw do przyjęcia, że skarżący faktycznie prowadzi działalność polegającą na naprawie i konserwacji statków i łodzi, co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania pomocy finansowej.
Nie ulega wątpliwości, że iż samorząd województwa jako instytucja pośrednicząca, związana jest treścią wniosku podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy finansowej. Zważywszy na charakter środków jak i procedury ich rozdysponowywania, obligowana jest też do ścisłej wykładni obwiązujących regulacji prawnych. Podkreślenia wymaga, iż w zakresie oceny spełniania przez wnioskodawcę ustanowionych w powołanych przepisach warunków jej przyznawania, właściwy organ samorządu województwa rozstrzyga na zasadach związania, a nie uznania. Konieczność ścisłej wykładni przepisów regulujących przesłanki przyznawania pomocy odnosi się przy tym do wszystkich poziomów regulacji prawnych tj. dotyczących osi priorytetowej (tu: osi 4) i objętych nią środków (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 56/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu nie można podzielić poglądu skarżącego, że dokumenty, do złożenia których wzywał organ, gdyby były wymagane, to zostałyby złożone jednostce wstępnie akceptującej i pomagającej skarżącemu w przygotowaniu i złożeniu wniosku o dofinansowanie (Lokalnej Grupie Rybackiej).
Zgodnie z § 25 ust.1 rozporządzenia cyt. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r., lokalne grupy rybackie dokonują wyboru operacji zgodnie z art. 45 ust. 4 rozporządzenia nr 1198/2006 spośród operacji, które są zgodne z LSROR, oraz na podstawie kryteriów wyboru operacji określonych w LSROR). Ocena wniosku o dofinansowanie dokonana przez Komitet Lokalnej Grupy Rybackiej stanowiła pierwszy etap weryfikacji wniosku i opierała się jedynie na ocenie zgodności z Lokalną Strategią Rozwoju Obszarów Rybackich (LSROR).
Ocena ta nie stanowi weryfikacji pod kątem zgodności z rozporządzeniem projektu, która to dokonywana jest przez instytucję pośredniczącą - organ. Stosownie do § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r., postępowanie w sprawie przyznania pomocy prowadzi właściwy organ samorządu województwa. Ponadto uprawnienie organu do weryfikacji wniosku wynika także z art. 33 ust. 1 cyt. rozporządzenia, jak też samej ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, która w art. 5 ust. 1 pkt 2 określa, że zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania środków objętych programem operacyjnym, w tym związane z przyznawaniem pomocy, wykonuje jako instytucja pośrednicząca, o której mowa w art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1198/2006, samorząd województwa - dla osi priorytetowej 4 (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 56/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Działanie Lokalnej Grupy Rybackiej sprowadza się głównie do pośredniczenia w przekazaniu instytucji pośredniczącej wniosków o dofinansowanie, ale i nie tylko, jeśli wziąć pod uwagę dokonywany przez nią wybór operacji i umieszczenie ich na liście w określonej kolejności, decydującej o pierwszeństwie przyznania środków finansowych. Nie oznacza to jednak, że ocena przeprowadzona przez Lokalną Grupę Rybacką jest oceną wiążącą, bowiem organ samorządu województwa, który pełni funkcję instytucji pośredniczącej, jest obowiązany do samodzielnej oceny złożonych wniosków. Po przekazaniu wniosków o dofinansowanie przez Lokalną Grupę Rybacką, właściwy organ samorządu województwa dokonuje ponownej oceny tych wniosków.
Skarżący nie ma racji twierdząc, że rozpatrując wniosek, organ ograniczony jest w swym działaniu do prawa żądania od wnioskodawcy tylko i wyłącznie dokumentów wskazanych w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. Rolą organu przyznającego pomoc jest zgodnie z § 2 pkt 1 lit. d ww. rozporządzenia ustalenie, czy wnioskodawca spełnia inne warunki określone w rozporządzeniu do przyznania pomocy, czemu służy między innymi uprawnienie do żądania przedkładania przez stronę dokumentów, czy żądania wyjaśnień wynikające wprost z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego. Ponadto samorząd województwa, zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków, przeprowadza ocenę wniosków m.in. pod kątem ich zgodności z prawem krajowym i wspólnotowym, co również obliguje organ do żądania przedłożenia przez wnioskodawcę stosownych dokumentów.
W ocenie Sądu, podzielić należy stanowisko organu, że w toku postępowania skarżący nie udowodnił i nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o faktycznym prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej o której mowa w § 4 ust.2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. - w zakresie związanym z obsługą sektora rybactwa, w szczególności produkcji, konserwacji lub naprawy sprzętu służącego do prowadzenia działalności połowowej, co było warunkiem koniecznym do uzyskania pomocy.
Nie było również powodów do odmowy przedstawienia żądanych informacji z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorstwa. W postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego aktu obowiązywała bowiem zasada przewidziana w cytowanym wcześniej art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego. Wobec powyższego, wnioskodawca wywodzący z określonego stanu faktycznego swoje prawa, powinien udowodnić fakt uprawniający go do uzyskania pomocy finansowej.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi. Rolą Sądu jest orzekanie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed właściwym organem. Powyższa zasada wynika z art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie dokonuje ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, czy organy administracji publicznej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w danym postępowaniu, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym normodawca dopuszcza możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu z dokumentu, pod warunkiem, że dowód ten jest niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Zatem możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego.
Sąd administracyjny nie jest więc uprawniony do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy administracyjnej. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem aktu.
Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje nadto podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 3116/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowa odmowa przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej narusza prawo, a zatem i do uwzględnienia skargi, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło