I SA/Gd 203/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od lutego do grudnia 2002 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 31 stycznia 2008 r. (data stempla pocztowego), T. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 cyt. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań wnioskodawcę zwalnia się od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże on, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę otrzymuje on rentę w wysokości 1.178,94 zł brutto, z której prowadzona jest egzekucja, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, wydatkuje miesięcznie kwotę około 350 zł na zakup leków, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną uzyskującą dochód z emerytury w kwocie 2.280 zł brutto. Małżonkowie posiadają udziały w nieruchomości (domu o powierzchni 130 m2), w której zamieszkują, a której koszty utrzymania pokrywa małżonka wnioskodawcy (pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej). Na podstawie art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie, na ww. podstawie, wezwano wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni: oświadczenia w przedmiocie wszystkich źródeł i wysokości łącznego dochodu uzyskanego przez niego i jego małżonkę w 2007 r. oraz stosownych dokumentów w tym zakresie, dokumentów potwierdzających aktualną wysokość dochodów uzyskiwanych przez niego i jego małżonkę z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego i jego małżonkę rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z majątku wnioskodawcy, w tym obrazujących wysokość dokonywanych z renty wnioskodawcy potrąceń, oraz dokumentów poświadczających aktualny stan zadłużenia, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę lub jego małżonkę kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych), dokumentów potwierdzających wydatki poniesione w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę na leczenie (pomoc lekarską i zakup leków). W odpowiedzi na powyższe wezwanie (doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 22 lutego 2008 r.) wnioskodawca przedłożył odpis informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2007 r. (PIT-11), odpis decyzji z dnia 15 grudnia 2006 r. o przyznaniu mu renty wraz z odpisami odcinków tej renty za listopad i grudzień 2007 r. oraz styczeń 2008 r., odpis decyzji z dnia 14 marca 2006 r. o waloryzacji emerytury jego małżonki, odpisy dokumentów obrazujących wysokość opłat za: usługi telekomunikacyjne, prąd, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków oraz odpisy dowodów obrazujących wysokość wydatków na leki. Analiza przedłożonego materiału dowodowego wskazuje, iż wnioskodawca pomimo wyraźnego wezwania nie wykonał nałożonego na niego obowiązku i nie złożył ani oświadczenia o źródłach i wysokości łącznego dochodu uzyskanego przez niego i jego małżonkę w 2007 r., ani oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na niego lub jego małżonkę pojazdów mechanicznych. Nie przedłożył również istotnych dla oceny jego sytuacji finansowej dokumentów źródłowych, wymienionych w wezwaniu, takich jak: wyciągi z prowadzonych dla niego lub jego małżonki rachunków bankowych (alternatywnie oświadczeń o nieposiadaniu takich rachunków), dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie względem jego majątku oraz dokumentów poświadczających aktualny stan zadłużenia. Ponadto budzi uzasadnione wątpliwości wysokość aktualnych dochodów wnioskodawcy i ich źródeł w świetle treści jego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego w dniu 14 marca 2008 r. do sprawy o sygn. akt I SA/Gd 459/07, toczącej się przed tutejszym Sądem. I tak w złożonym w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 stycznia 2008 r. wnioskodawca wskazał, iż uzyskuje dochód jedynie z renty z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 1.178,94 zł, co łącznie z emeryturą jego małżonki daje kwotę 3.458,94 zł, jednakże zgodnie z późniejszym oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 14 marca 2008 r. złożonym przez wnioskodawcę do sprawy o sygn. akt I SA/Gd 459/07, uzyskuje on dochód z emerytury w wysokości 1.648 zł oraz z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.500 zł, co łącznie z emeryturą jego małżonki daje kwotę 5.428 zł. Powyższe oświadczenia pozostają zatem ze sobą w oczywistej sprzeczności co do wysokości i rodzaju źródeł dochodów wnioskodawcy, który w żaden sposób tej niezgodności nie wyjaśnił. Nie przedłożył bowiem do niniejszej sprawy żadnego oświadczenia o zmianie – w tym przypadku poprawie – swojej sytuacji finansowej. W tych okolicznościach stwierdzić trzeba, że to sam wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej, uchylając się od podania aktualnych informacji o jego sytuacji finansowej oraz przedłożenia dokumentów wskazanych w ww. wezwaniu. Takie postępowanie wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a w konsekwencji czyni niemożliwym ustalenie, czy poniesienie przez wnioskodawcę kosztów sądowych spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania uzasadniający przyznanie prawa pomocy. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.