I SA/Gd 207/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi L. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2006 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S z dnia [...] o nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S na rzecz strony skarżącej kwotę 717 (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Wójt określił wobec L.S. i J.S. podatek od nieruchomości za 2006 r. w łącznej kwocie [...] zł. Nieruchomość została opodatkowana według stawki jak dla gruntów pozostałych. W wyniku kontroli podatkowej, przeprowadzonej w dniu 21 maja 2007 r. ustalono, że na należącej do L.S. i J.S. działce nr 460/1 znajduje się skład opału oraz zajmujący sześć pomieszczeń użytkowych warsztat samochodowy. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm; dalej jako O.p.) Wójt wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją z dnia [...]. Jako podstawę wznowienia wskazano na ujawnienie rozbieżności pomiędzy danymi w ewidencji podatkowej Urzędu Gminy, a istniejącym w dniu wydania decyzji stanem faktycznym. Decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 245 §1 O.p. Wójt uchylił decyzję z dnia [...] i określił wobec L.S. i J.S. łączne zobowiązanie pieniężne za 2006 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, że działka nr 460/1 jest oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako grunty rolne klasy V, ale jej część o powierzchni 668 m² związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz zabudowana budynkiem o powierzchni 120,06 m² także przeznaczonym na tego rodzaju działalność. Wobec powyższego organ pierwszej instancji określił łączne zobowiązanie pieniężne stosując stawki właściwe dla gruntów rzemieślniczych zabudowanych oraz dla budynków zajętych na działalność gospodarczą. Co do pozostałej części działki tj. 0,0487 organ uznał, że podlega ona ustawowemu zwolnieniu od opodatkowania. W złożonym odwołaniu L.S. i J.S. przyznali, że część działki oraz posadowiony na niej budynek są przystosowane do prowadzenia działalności gospodarczej, podkreślając jednocześnie, że inwestycja ta jest w dalszym ciągu inwestycją nieukończoną. Pomimo zgłaszanych przez podatników zastrzeżeń, dotyczących czasu zmiany funkcji przez nieruchomość, organ nie zbadał stanu faktycznego sprawy, istniejącego w tym roku, za który należny jest kwestionowany podatek, opierając się na stanie faktycznym ustalonym i istniejącym dopiero w 2007 r. Decyzją z dnia [...] wydaną w trybie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że podatnicy mieli możliwość samodzielnego wykazania aktualnego stanu nieruchomości w związku ze skierowanym do nich wezwaniem z dnia 19 kwietnia 2006 r. Informacje takie nie zostały jednak przez podatników udzielone, co stało się bezpośrednią przyczyną przeprowadzenia kontroli podatkowej w dniu 21 maja 2007 r. Wbrew twierdzeniom podatników organ pierwszej instancji odniósł się do zgłoszonego przez nich w toku kontroli zastrzeżenia dotyczącego braku zakończenia inwestycji do 2007 r. słusznie przyjmując, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Dla ustalenia wymiaru podatku znaczenie ma bowiem tylko to, czy budynek był wykorzystywany na prowadzenie działalności gospodarczej. Na przedmiotowej działce działalność gospodarcza była natomiast prowadzona już w 2003 r., co wynika choćby z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 9 czerwca 2003 r. Oddalając zarzuty odwołania, organ odwoławczy uznał, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone szczególnie wnikliwie. Natomiast zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 26 września 2002 r., sygn. akt III SA 3466/2001, niewykończenie pomieszczeń, nie stanowi podstawy do wyłączenia budynku z opodatkowania, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. 2006 Nr 121, poz. 844 z późn. zm.; dalej jako u.p.o.l.), ani też do zastosowania niższej stawki opodatkowania, tzn. tej przypisywanej budynkom lub ich częściom niezwiązanym z działalnością gospodarczą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. i J. S. wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w związku z naruszeniem art. 122 oraz 240 § 1 pkt 5 O.p. Skarżący podkreślili, że nie wnosili zastrzeżeń do wymiaru podatku za rok 2007, ponieważ odpowiada on stanowi faktycznemu. W odróżnieniu, decyzja dotycząca roku 2006 została wydana bez należytego zbadania sprawy. Organ nie wziął pod uwagę, że posadowione na gruncie budynki były z biegiem czasu powiększane i rozbudowywane. W konsekwencji nie ustalił jaka ilość budynków i o jakiej powierzchni znajdowała się do należącej do skarżących działce w 2006 r. Niezależnie od tego, w ocenie skarżących, w sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ nowe okoliczności i dowody zaistniały dopiero w roku 2007. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270; dalej jako "p.p.s.a."). Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym skarga J.S. i L.S. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane w wyniku wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta z dnia [...] określającą skarżącym wysokość podatku od nieruchomości za 2006 r. Wznowienie postępowania nastąpiło na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organów przeprowadzona w 2007 r. kontrola ujawniła bowiem nową i istotną z punktu widzenia wymiaru podatku okoliczność prowadzenie działalności gospodarczej na objętej wymiarem podatku nieruchomości. Wbrew twierdzeniom organów podatkowych Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że w sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania. O zaistnieniu zawartej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., podstawy można mówić tylko wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione cztery następujące przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody 2) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie 3) nie były znane organowi, który wydał decyzję 4) istniały w dniu wydania decyzji. Wynika z tego, że nie każde wadliwe ustalenie stanu faktycznego przez wydający decyzję organ skutkuje obowiązkiem wznowienia postępowania. Okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej niewątpliwie jest istotna z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości. Co więcej obie strony niniejszego postępowania pozostają zgodne co do tego, że okoliczność ta istniała w chwili wydania decyzji, ponieważ działalność gospodarcza była prowadzona w obrębie nieruchomości przez skarżących także w roku 2006 r. Ponadto przyjmując definicję, że nową okolicznością faktyczną jest taka okoliczność, która nie została uwzględniona przez organ podatkowy jako element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia ( m.in. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r. I SA 198/85 opubl. ONSA 1985 nr 1, poz.35) fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżących spełnia także warunek opisany powyżej w pkt. 1. Niezależnie jednak od tego, a wbrew twierdzeniom organów podatkowych, fakt prowadzenia działalności gospodarczej w obrębie nieruchomości był znany Wójtowi w chwili wydawania decyzji z dnia [...] określającej skarżącym wysokość podatku za 2006 r. Świadczy o tym treść akt administracyjnych, w tym przede wszystkim treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Chcąc wykazać, że wyniki przeprowadzonej w 2007 r. kontroli mogą mieć zastosowanie także do roku 2006 r., organ powołał się bowiem na protokół wcześniejszej kontroli tj. protokół oględzin nieruchomości z 2003 r., w którym w wyraźny sposób wskazano, że znajdujące się na nieruchomości budynki są wykorzystywane przez ich właścicieli dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Tutejszy Sąd stoi na stanowisku, że nie można przyjąć, iż dana okoliczność jest nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w jego dyspozycji. Fakt, że działający z upoważnienia organu podatkowego urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności na skutek przeoczenia, czy też niedokładnego przeczytania akt, nie może uzasadnić wznowienia postępowania, niezależnie od tego czy okoliczność ta pokrywała się z danymi wynikającymi z ewidencji, czy też nie. O braku podstaw do wznowienia postępowania świadczy także treść wystawionego przez organ w dniu 21 maja 2007 r. imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej. Zgodnie z art. 283 O.p. upoważnienie do przeprowadzenia kontroli musi zawierać wszystkie wymienione w tym przepisie elementy, w tym określenie zakresu kontroli. W znajdującym się w aktach sprawy upoważnieniu, zakres kontroli został skonkretyzowany jako dotyczący podatku od nieruchomości za 2007 r. Dane zebrane w toku przeprowadzonej w 2007 r. kontroli nie stanowiły zatem i nie mogły stanowić nowych i nieznanych organowi okoliczności istotnych dla wymiaru podatku za rok 2006. Dotyczący 2007 r. zakres kontroli wykluczał zatem możliwość wznowienia postępowania dotyczącego roku 2006. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, stwierdzając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Sąd uznał za konieczne uchylenie nie tylko decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] ale także decyzji Wójta z dnia [...]. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 134 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na zasadzie art. 152 p.p.s.a. Sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.