I SA/Gd 211/22

WyrokWSA w Gdańsku2022-07-26

Skład orzekający: Joanna Zdzienicka – Wiśniewska, Elżbieta Rischka, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, będąca współwłaścicielem nieruchomości wraz z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, powinna być solidarnie obciążona podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, oraz czy organ prawidłowo ustalił posiadacza samoistnego nieruchomości?
Ratio decidendi
Podatnikiem podatku od nieruchomości jest w pierwszej kolejności posiadacz samoistny nieruchomości, a nie właściciel. W przypadku współwłasności obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, chyba że ustalono, że nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym tylko jednego współwłaściciela. Organy podatkowe powinny dokonać wyczerpujących ustaleń dotyczących faktycznego posiadania nieruchomości, w tym przeprowadzić dowody z oględzin i rozprawę, aby prawidłowo ustalić podmiot zobowiązany do zapłaty podatku oraz właściwe stawki.
Stan faktyczny
W dniu 22 kwietnia 2020 r. do Urzędu Miejskiego w Słupsku wpłynęła informacja o nieruchomościach będących współwłasnością H.M. i S.S., w tym gruntach i budynkach wykorzystywanych do działalności gospodarczej. Prezydent Miasta Słupska wszczął postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2021 rok i decyzją z 22 stycznia 2021 r. ustalił podatek solidarnie dla obu współwłaścicieli. H.M. zaskarżyła decyzję, kwestionując stosowanie podwyższonych stawek podatkowych wobec niej jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej. SKO utrzymało decyzję w mocy, a H.M. wniosła skargę do WSA w Gdańsku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2021 r. oraz zasądził od SKO na rzecz skarżącej kwotę 7.417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Specjalista Dorota Zawiślińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi H.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 maja 2021 r. nr SKO.410.83.2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 7.417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu 22 kwietnia 2020 r. do Urzędu Miejskiego w Słupsku wpłynęła informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych stanowiących współwłasność pani H. M. (dalej: skarżąca). W treści informacji wykazano grunty pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego oraz organizacje pożytku publicznego o pow. 9029 m2 oraz budynki pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego o pow. 6837 m2. Wskazano nadto, że wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi 0 zł. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2020 r. Prezydent Miasta Słupska wszczął z urzędu postepowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2021 rok. Jak wskazano w treści postanowienia skarżąca wraz z S. S. są współwłaścicielami nieruchomości zabudowanych położonych w S. przy ul. [...], oznaczonych jako działki nr [...] Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia 22 stycznia 2021 r. Prezydent Miasta Słupska ustalił solidarnie skarżącej oraz S. S. wysokość podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie 179.064,00 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie w części, w jakiej kwalifikuje grunty, budynki i budowle posadowione na przedmiotowych nieruchomościach jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, stosując podwyższone stawki opodatkowania właściwe dla prowadzenia działalności gospodarczej, której to podatnik, jako osoba fizyczna, nie prowadzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) decyzją z dnia 14 maja 2021 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie SKO podkreśliło, że podstawę materialną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm. – dalej u.p.o.l.) SKO przywołując treść art. 1 a ust. 1 pkt 3 , art. 2 ust. 1 pkt 1-3, art. 3 ust. 1 pkt 1-4 u.p.o.l. podkreśla, że podstawę wymiaru podatków stanowią, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, będąca właścicielem nieruchomości wraz z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą powinna zostać solidarnie objęta obowiązkiem podatkowym według stawki opodatkowania właściwych dla gruntów i budynków związanych z prowadzenia działalności gospodarczej. Oceniając powyższy spór, w ocenie SKO zgodzić się należy ze stanowiskiem organu I instancji, w związku z czym przedmiotową decyzję należało utrzymać w mocy. SKO w powyższym zakresie w całości podzieliło stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2021 r. sygn.. III FSK 4056/21. W ocenie SKO ustalenia poczynione przez organ I instancji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w sposób jednoznaczny wskazały, że opodatkowane nieruchomości związane są z działalnością prowadzoną przez pana S. S. Nieruchomości te wpisane są przez ww. do ewidencji środków trwałych, czynione są odpisy amortyzacyjne, a koszty np. ochrony przedmiotowych nieruchomości, ujmowane są jako koszty prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie SKO ww. okoliczności oznaczają, że nieruchomości te związane są z prowadzoną przez S. S. działalnością gospodarczą, w stopniu uzasadniającym opodatkowanie ich stawkami właściwymi dla nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W tym zakresie za prawidłowe należy – zdaniem SKO – ocenić przyjęte w decyzji stanowisko organu I instancji. SKO jednocześnie wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a – 6. Zatem podatnikami podatku od nieruchomości w przypadku współwłasności (współposiadania) są – co do zasady – wszyscy współwłaściciele (współposiadacze). Na każdym z nich ciąży solidarnie obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego będącego przedmiotem współwłasności (współposiadania), co oznacza, że organ podatkowy może żądać uiszczenia całości lub części podatku od nieruchomości od kilku z nich lub każdego z osobna, a uiszczenie podatku od nieruchomości przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych z obowiązku. Jednocześnie SKO w pełni zaakceptowało pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, który w wyroku z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 399/19 uznał, że: "Osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości wraz z przedsiębiorcą lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą obowiązana jest opłacać podatek od nieruchomości wg podwyższonych stawek, obowiązujących dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. O wyborze stawki podatku decyduje gospodarczy charakter przedmiotu opodatkowania, a nie właściwości podmiotowe podatników, a zobowiązanie podatkowe obarcza solidarnie wszystkich współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania". Z uwagi na powyższe nie jest możliwe, jak chce tego skarżąca, aby w przypadku współwłasności traktować jednego ze współwłaścicieli, który nie prowadzi działalności gospodarczej inaczej pod względem stawek opodatkowania niż drugiego współwłaściciela prowadzącego działalność gospodarczą. Nie pozwala na to ww. solidarny obowiązek podatkowy. SKO wskazało, że o wyborze stawki podatku decyduje gospodarczy charakter przedmiotu, nie zaś właściwości podmiotowe podatników. Odnosząc się zaś do kwestii wyroku Trybunału Konstytucyjnego – sygn. akt SK 13/15, SKO wskazało, że odnosił się on do innego niż przedmiotowy stanu faktycznego. Bez znaczenia, zdaniem SKO, dla opodatkowania skarżącej podwyższoną stawką podatkową pozostaje jej wiek. Obowiązujące przepisy prawa podatkowego nie czynią jakichkolwiek możliwości obniżenia wysokości zobowiązania z uwagi na wiek podatnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, skarżąca zarzuciła: I. naruszenie przepisów art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 3 oraz art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.) w związku z art. 3 ust. 1 u.p.o.l, przez wydanie decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości bez podjęcia czynności zmierzających do ustalenia, kto taktycznie jest posiadaczem samoistnym nieruchomości oraz kto faktycznie prowadzi działalność gospodarczą w nieruchomości i obiektach budowlanych położonych w S. przy ul. [...] , II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia: 1. art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez niezebranie i niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niedokonanie ustaleń w zakresie tego, czy S. S. jest samoistnym posiadaczem 1/2 udziału w nieruchomość i obiektów budowlanych stanowiących współwłasność skarżącej położonych w S. przy ul. [...] i [...], objętych decyzją o wymiarze podatku od nieruchomości wymierzonego solidarnie wobec skarżącej i S. S.; 2. art. 200a § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy z udziałem adresatów decyzji w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia, w jakim zakresie S. S. dysponuje udziałem skarżącej jak posiadacz samoistny z zamiarem wyzucia jej z posiadania, pomimo faktu, iż w sposób dorozumiany strona wyraziła w odwołaniu stanowisko, że ze względu na wiek, stan zdrowia i charakter nieruchomości nie dysponuje nią ani fizycznie, ani formalnie; 3. art. 198 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin nieruchomości w związku zaistnieniem rozbieżności w ustalonym przez organ II instancji stanie faktycznym co do tego, że S. S. oświadczył, że korzysta z nieruchomości w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i rozlicza nieruchomość w ramach ewidencji środków trwałych, amortyzując ją i zaliczając do kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, podczas gdy skarżąca wskazała, że ma 80 lat, nie korzysta z nieruchomości w sensie faktycznym i formalnym, a w konsekwencji niewyciągnięcie prawidłowych wniosków co do tego, że posiadaczem samoistnym całej nieruchomości jest S. S.; 4. art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż mogło prowadzić do ustalenia, że przedmiotowe działki znajdują się w posiadaniu posiadacza samoistnego S. S., co prowadziłoby do obciążenia podatkiem od nieruchomości ww. posiadacza samoistnego. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ II instancji: 1. art. 4 ust. i pkt 2 u.p.o.l. - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, 2. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, 3. art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez niezebranie i niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i błędnego dokonania ustaleń w zakresie sposobu wykorzystania powierzchni wskazanych działek, będących własnością skarżącej i S. S. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie stawianych zarzutów. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona do sądu decyzja narusza przepisy prawa w stopniu skutkującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Dla wydania decyzji administracyjnej, jak trafnie podkreślono w skardze, w pierwszej kolejności należy rozpoznać zakres przepisów prawa mających, zastosowanie dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonać wykładni przepisów prawa mających zastosowanie, wywodząc z nich treść stosownych norm prawnych, następnie ustalić stan faktyczny zgodnie z regułami postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, a następnie dokonać subsumcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego do mających zastosowanie norm prawa. W sprawie niniejszej organy I i II instancji prawidłowo ustaliły, że w sprawie mają zastosowanie przepisy rozdziału 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych i stosowne przepisy prawa lokalnego dotyczące wysokości podatku od nieruchomości. W skardze trafnie zarzucono, że organy, w szczególności SKO pominęły jednak w swoich rozważaniach kwestie podmiotowe nie czyniąc wystarczających rozważań, kto jest podatnikiem podatku od przedmiotowych nieruchomości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (odnosząc ten przepis tylko do nieruchomości będących własnością ustalonych osób fizycznych jak w sprawie niniejszej) są właściciele, a jeśli nieruchomość jest w posiadaniu samoistnym - posiadacze samoistni. Zapis art. 3 ust. 1 pkt i u.p.o.l. wskazujący, że podatnikami są: "właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3" (gdzie ust. 3 stanowi, iż w przypadku znajdowania się przedmiotu opodatkowania w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym) oznacza, że w pierwszej kolejności podatnikiem podatku od nieruchomości jest posiadacz samoistny. Przepisy podatkowe nie definiują przy tym, kto jest posiadaczem samoistnym, dlatego należy posłużyć się dla ustalenia kręgu takich podmiotów przepisami prawa cywilnego. Zgodnie z art. 336 ustawy z 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. - dalej k.c.) posiadaczem samoistnym jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. Posiadanie jest stanem faktycznym, na który składają się dwa elementy, to jest faktyczna władza (corpus possessionis) i wola wykonywania tego władztwa dla siebie (animus rem sibi habendi), przy czym w przypadku posiadacza samoistnego jest to władztwo nad rzeczą wykonywane dla siebie tak jak właściciel, to jest wykonywanie wszelkich praw jak właściciel z wyłączeniem dopuszczenia właścicielskiego władztwa nad rzeczą dla innych osób. Co do zasady nie można przy tym wykluczyć, że w przypadku współwłasności rzeczy (w tym nieruchomości) tylko niektórzy współwłaściciele są posiadaczami (współposiadaczami) samoistnymi wykonując faktyczne władztwo nad rzeczą, (corpus possessionis) aspirując do wyłącznego wykonywania praw (i obowiązków) związanych z władztwem nad rzeczą z wyłączeniem, innych współwłaścicieli (animus rem sibi habendi). Organ odwoławczy nie poczynił jednak żadnych ustaleń w zakresie ustalenia, czy przedmiotowe nieruchomości znajdują się w posiadaniu samoistnym tylko jednego współwłaściciela, co mogłoby wpływać na obciążenie tylko posiadacza samoistnego udziału skarżącej podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 3 u.p.o.l. Trafny jest zatem zarzut, że SKO dopuściło się naruszenia obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego - określonego w art. 187 § 1 O.p. oraz naruszenia zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 122 Op., nakazującej organowi podjęcie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Te naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku wyjaśnienia wskazanych wątpliwości organy mogły dojść do wniosku, że przedmiotowe nieruchomości znajdują się w posiadaniu samoistnym tylko jednego współwłaściciela, co prowadziłoby do obciążenia podatkiem od nieruchomości tylko posiadacza samoistnego. SKO rozpoznając odwołanie przyjęło bowiem, że podatnikami są ujawnieni w ewidencji gruntów współwłaściciele, nie czyniąc ustaleń w zakresie faktycznego władztwa nad nieruchomością przez jednego współwłaściciela. Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub współposiadanie dwóch lub więcej podmiotów, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Ordynacja podatkowa w zakresie zasad odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe odsyła do regulacji kodeksu cywilnego (art. 366-378 k.c.). W prawie cywilnym wyróżnia się dwa rodzaje zobowiązań solidarnych - solidarność czynną (wierzycieli) i bierną (dłużników). Do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe można stosować wyłącznie instytucję solidarności dłużników. Jak trafnie podkreślono w skardze, istota solidarności biernej polega na tym, że każdy z dłużników jest zobowiązany wobec wierzyciela do spełnienia całego świadczenia, tak jakby był jedynym dłużnikiem. Wierzyciel może zaś - według swego wyboru - żądać spełnienia całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Wierzyciel jest jednak zobowiązany przyjąć świadczenie od któregokolwiek z dłużników nawet wtedy, gdy zażądał spełnienia świadczenia od innego dłużnika. Przepis art. 91 O.p., odwołujący się do regulacji kodeksu cywilnego w zakresie odpowiedzialności solidarnej, ma na gruncie prawa podatkowego to znaczenie, że inkorporuje do niego zasady odpowiedzialności tak w przypadku solidarności długu, jak i solidarności odpowiedzialności za cudzy dług (art. 107 i n. O.p.). Te same zasady odpowiedzialności będą właściwe dla osób fizycznych będących współwłaścicielami budynku lub jego części (solidarne zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości), jak i dla osób trzecich w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, które odpowiadają solidarnie z podatnikiem za jego zaległości podatkowe. Treść normy wyrażonej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wskazująca, że podatnikami są: "właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3" (gdzie ust. 3 stanowi, iż w przypadku znajdowania się przedmiotu opodatkowania w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym) oznacza, że w pierwszej kolejności podatnikiem podatku od nieruchomości jest posiadacz samoistny. Wobec faktu, iż przepisy podatkowe nie definiują, kto jest posiadaczem samoistnym, dla ustalenia zakresu podmiotowego tej normy należy posłużyć się przepisami prawa cywilnego. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem samoistnym jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. Posiadanie jest stanem faktycznym, na który składają się dwa elementy, to jest faktyczna władza (corpus possessionis) i wola wykonywania tego władztwa dla siebie (animus rem sibi habendi), przy czym w przypadku posiadacza samoistnego jest to władztwo nad rzeczą wykonywane dla siebie tak jak właściciel, to jest wykonywanie wszelkich praw jak właściciel z wyłączeniem dopuszczenia właścicielskiego władztwa nad rzeczą dla innych osób. Ocena, czy podmiot prawa jest posiadaczem samoistnym, powinna opierać się na ustaleniu faktycznego władania rzeczą i stwierdzeniu woli wykonywania władztwa dla siebie odpowiadającego prawu własności, niezależnie od tytułu prawnego. Z akt sprawy wynika, że w stanie faktycznym niewątpliwie mamy do czynienia ze współwłasnością. Na podstawie umowy darowizny z dnia 10 kwietnia 2020 r. (rep. A [...]) skarżąca nabyła udział wynoszący ½ części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów numerami [...], oraz [...] o łącznej powierzchni 0,9029 ha będącej w użytkowaniu wieczystym do dnia 5 grudnia 2089 r. Położonych przy ul. [...] w S. wraz z całym udziałem wynoszącym ½ części w prawie własności znajdujących się na tej nieruchomości budynków stanowiących odrębne nieruchomości: hali warsztatów szkolnych o kubaturze 15,383 m3 hali warsztatowej o kubaturze 18,688 m3 oraz budynku zakładu remontowo budowlanego o kubaturze 9,608 m3 , położonych przy ul. [...] w S.. Wprawdzie skarżąca wprost nie formułuje twierdzeń w odwołaniu o samoistnym posiadaniu i nie używa tego terminu, jednak całość jej twierdzeń i ich kontekst, wskazują na to że wprawdzie jest właścicielką nieruchomości, ale ze względu na swój wiek, stan zdrowia i charakter nieruchomości nie włada nią. Organ I ani II instancji, pomimo konsekwentnego stanowiska skarżącej, oraz ustaleń poczynionych we własnym zakresie na podstawie oświadczenia S. S. z dnia 18 czerwca 2020 r. oraz 7 września 2020 r. że przedmiotem opodatkowania jest grunt związany z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej o powierzchni odpowiadającej całej powierzchni objętej opodatkowaniem, nie powziął wątpliwości co do tego, czy skarżąca faktycznie włada swoim udziałem. W skardze trafnie zarzucono, że pomimo tych nieścisłości nie przeprowadzono dowodu z oględzin nieruchomości, ani rozprawy w celu rozwiania powyższych wątpliwości. Naruszając przy tym wskazane przepisy art. 200a § 1 oraz 198 O.p. naruszono zasadę prawdy obiektywnej. Prawidłowe ustalenia organów I i II instancji, prowadziłyby do konkluzji, że skoro nieruchomość znajduje się w posiadaniu współwłaściciela będącego jednocześnie posiadaczem samoistnym udziału drugiego współwłaściciela to prowadziłoby do obciążenia podatkiem od nieruchomości tylko posiadacza samoistnego. Organy podatkowe nie odniosły się również do załączonej do akt dokumentacji fotograficznej, która przedstawia wnętrze opodatkowanej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 4 ust. 1 pkt 2u.p.o.l. - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym alko użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: 1. wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c., w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub 2. przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub 3. nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: - są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo - mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Reasumując: posiadacz samoistny nieruchomości "wyprzedza" właściciela w obowiązku zapłaty podatku, nawet jeśli ujawnione w księdze wieczystej prawo własności przysługuje innej osobie niż samoistny posiadacz nieruchomości, a posiadaczem samoistnym rzeczy jest taki podmiot, który uważa się za uprawnionego do rozporządzania nią, a więc nie ma potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby. Jednocześnie posiadanie nie traci cechy samoistności z tego powodu, że posiadacz wie, że nie jest właściciel, jeżeli tylko posiada tak jakby był właścicielem. Odnosząc powyższe tezy do rozpoznawanej sprawy ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe dokonają prawidłowych i wyczerpujących ustaleń w zakresie czy istotnie – jak twierdzi skarżąca – posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości był drugi współwłaściciel, czy przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana gospodarczo, co pozwoli na prawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku od nieruchomości i według jakich stawek. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło