I SA/Gd 213/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 3.000 zł /słownie: trzy tysiące złotych/, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 7 marca 2016 r., skarżący B. K. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Na podstawie oświadczenia skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), dokumentów przedłożonych na zarządzenie z dnia 16 marca 2016 r. oraz danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i w Krajowym Rejestrze Sądowym referendarz ustalił, co następuje: skarżący posiada dwie nieruchomości – dom w budowie o wartości około 800 tys. zł, który stanowi zabezpieczenie roszczeń do kwoty około 8 mln zł oraz lokal usługowy o powierzchni 61,5 m2 o wartości około 250 tys. zł, na którym została ustanowiona hipoteka na rzecz banku, udziały (po 99) w "A" Sp. z o.o. [...] oraz "B" Sp. z o.o. [...] o łącznej wartości nominalnej 9.900 zł, na dzień 29 lutego 2016 r. na rachunkach bankowych zgromadził środki w kwocie 5.190,90 zł, natomiast we wniosku datowanym na dzień 4 marca 2016 r. zadeklarował oszczędności w kwocie 3 tys. zł, skarżący nieodpłatnie pełni funkcję w zarządzie spółki "A" (prezes) oraz "C" Sp. z o.o. [...] (członek), prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "D", z której w okresie od 1 stycznia br. nie osiągnął dochodów, utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie 682,96 zł netto miesięcznie za uczestnictwo w posiedzeniach rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej oraz z wynajmu lokalu użytkowego, z którego miesięczny dochód wynosi 2.020,74 zł netto, dochód osiągany z ww. tytułów skarżący w całości przeznacza na spłatę kredytu, którego miesięczna rata wynosi 1.755,35 zł, czynsz najmu pokoju, który obejmuje wszystkie opłaty za media i wynosi 300 zł oraz na pozostałe bieżące wydatki takie jak: wyżywienie, zakup odzieży i środków czystości. Przed przystąpieniem do oceny zasadności przedmiotowego wniosku podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243-263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego (por.: H. Knysiak-Molczyk, Pojęcie "prawo pomocy" [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1077). Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalone w sprawie okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej skarżącego prowadzą do wniosku, że skarżący nie jest w stanie uiścić w całości kosztów sądowych powstałych na tym etapie postępowania, które kształtuje wpis sądowy od skargi określony w kwocie 9.667 zł. Jednocześnie, mając na uwadze kwotę zadeklarowanych przez skarżącego oszczędności, referendarz uznał, że skarżący jest w stanie partycypować w powstałych kosztach sądowych w części, uiszczając kwotę 3.000 zł. W ocenie referendarza skarżący ma realne możliwości uiszczenia wpisu od skargi w tej właśnie wysokości i koszt ten jest w stanie ponieść bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania. Odnosząc się do pozostałej części żądania skarżącego referendarz uznał, że skarżący nie wykazał, aby nie miał realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych, które powstaną w niniejszym postępowaniu w przyszłości. Zauważyć należy, że skarżący, pomimo że jego dochody z najmu oraz wynagrodzenia za uczestnictwo w posiedzeniach rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej pozwalają mu jedynie nie pokrycie bieżących wydatków związanych z utrzymaniem, to nie podejmuje on starań, aby zmienić swoją sytuację finansową. Co więcej, nieodpłatnie pełni on funkcje w zarządach dwóch spółek kapitałowych oraz kontynuuje prowadzenie obecnie nierentownej działalności gospodarczej, którą wykonuje od 1 lipca 2013 r., bez wątpienia ponosząc koszty z tym związane (przy czym ich wysokość nie jest znana gdyż skarżący uchylił się od przedstawienia dokumentów księgowych, które pozwoliłyby ocenić kondycję finansową prowadzonej przez niego firmy). Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący, z przyczyn zupełnie nieuzasadnionych, nie wykorzystuje i nie stara się wykorzystać w pełni swoich możliwości zarobkowych. Skoro zatem sytuacja, w której – jak podnosi – nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w całości powstała z przyczyn od niego zależnych, to nie można uznać, że skarżący spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie w całości. Odnotować także należy, że skarżący posiada udziały w dwóch spółkach kapitałowych, których nie zadeklarował w oświadczeniu a których łączna wartość nominalna znacznie przekracza koszty sądowe, które mogą powstać w niniejszej sprawie w przyszłości, a są to: ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wynoszący połowę wpisu od skargi, tj. 4.834 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej jako rozporządzenie), ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) oraz ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.