I SA/Gd 2176/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Stępień (spr.) Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska Sławomir Kozik Protokolant: Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. Cz. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 16 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę I SA/Gd 2176/02 U z a s a d n i e n i e Z. Cz. w dniu 28 kwietnia 2000 r. złożył w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego w 1999 roku przez osobę samotnie wychowującą dzieci na formularzu PIT-35. W zeznaniu tym wykazał do opodatkowania dochód uzyskany przez małoletnie dziecko z tytułu renty rodzinnej w kwocie 6.625,25 zł. Po dokonaniu odliczeń od dochodu wydatków mieszkaniowych w kwocie 978,35 zł za podstawę opodatkowania przyjął dochód w wysokości 5.646,90 zł. Należny podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1999 obliczony od tak ustalonej podstawy wykazał w zeznaniu w kwocie 283,30 zł i w konsekwencji uwzględnienia zaliczek pobranych przez płatnika od renty rodzinnej w kwocie 864,00 zł wykazał nadpłatę w kwocie 580,70 zł. Urząd Skarbowy w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalił, iż Z.Cz. w roku 1999 nie osiągnął żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a zatem nie był obowiązany do złożenia w urzędzie skarbowym zeznania podatkowego za ten rok. Natomiast dochód z tytułu renty rodzinnej zadeklarowany przez podatnika w zeznaniu PIT-35 w kwocie 6.625,25 zł wraz z zaliczkami na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 864,00 zł jest dochodem uzyskanym przez pełnoletnią córkę podatnika M. Cz.. W związku z powyższymi ustaleniami oraz biorąc pod uwagę fakt, iż nadpłata wynikająca ze zeznania PIT-35 za rok 1999 w kwocie 580,70 zł nie została podatnikowi zwrócona. Urząd Skarbowy decyzją z dnia 30 listopada 2001 r. Nr [...] stwierdził, iż nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 nie występuje. Z. Cz. korzystając z przysługującego mu prawa wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym zakwestionował jej zasadność w przedmiocie nie uwzględnienia mu prawa do preferencyjnego opodatkowania przysługującego osobom samotnie wychowującym dzieci i odmowę stwierdzenia nadpłaty. Izba Skarbowa postanowieniem z dnia 16 września 2002 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdziła uchybienie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt l do wniesienia odwołania z dnia 15.06.2002 r. od decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 30.11.2001 r. Nr [...]. Nie zgadzając się z postanowieniem Z. Cz. skorzystał z prawa wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący kwestionuje zasadność postanowienia Izby Skarbowej z dnia 16 września 2002 r. [...] zarzucając organowi odwoławczemu pozostawienie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 30 listopada 2001 r. Nr [...] bez merytorycznego rozpoznania. W ocenie skarżącego termin do wniesienia przedmiotowego odwołania nie został dochowany z winy Urzędu Skarbowego. Skarżący twierdzi, iż będąc osobiście w Urzędzie Skarbowym w listopadzie 2001 r. oprócz złożenia na piśmie dodatkowych wyjaśnień w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999, poinformował również pracownika Urzędu, prowadzącego jego sprawę, że sporadycznie przebywa pod adresem zamieszkania w G., przy ul[...], gdyż opiekuje się matką staruszką mieszkającą na wsi poza Trójmiastem i w związku z tym na prośbę pracownika Urzędu podał dla korespondencji adres zamieszkania na wsi. Natomiast Urząd Skarbowy pomimo podania adresu do korespondencji decyzję z dnia 30.11.2001 r. Nr [...]wysłał za pośrednictwem poczty na adres zamieszkania w Gdańsku. O fakcie tym skarżący został poinformowany dopiero w dniu 07.06.2002 r., będąc osobiście w Urzędzie z kolejną interwencją z uwagi na brak jakiejkolwiek informacji ze strony organu podatkowego odnośnie przyczyny nie dokonania zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999, wynikającej ze złożonego w Urzędzie Skarbowym w dniu 28.04.2000 r. zeznania podatkowego za rok 1999 na formularzu PIT-35. Również w tym dniu otrzymał kserokopię powyższej decyzji, od której odwołał się do Izby Skarbowej w dniu 15.06.2002 r. W związku z powyższym skarżący wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 30.11.2001 r. Nr [...]. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę stwierdziła, iż argumenty podniesione w skardze nie znajdują uzasadnienia w stanie prawnym i faktycznym sprawy. Wskazała, że zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie do treści art. l50 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w przypadku doręczenia pism przez pocztę i niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub art. 149 tej ustawy, poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w powyżej określonym miejscu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie w tym przypadku uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia powyżej wymienionego siedmiodniowego okresu. Natomiast pismo pozostawia się w aktach sprawy. Doręczenie decyzji zgodnie z art.150 ustawy Ordynacja podatkowa jest prawnie skuteczne wobec strony, a zatem jego data jest miarodajna do oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w ustawowym terminie. W przedmiotowej sprawie ustalono, iż kwestionowana odwołaniem z dnia 15.06.2002 r. decyzja Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 30.11.2001 r. Nr [...] została doręczona stronie za pośrednictwem poczty w sposób wskazany w art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa w dniu 13.12.2001 r., gdyż zawiadomienie o pozostawieniu danej przesyłki w placówce pocztowej zostało umieszczone przez doręczyciela w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego w dniu 05.12.2001 r. W tym stanie faktycznym i prawnym termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął z dniem 27.12.2001 r. Natomiast przedmiotowe odwołanie sporządzone w dniu 15.06.2002 r. zostało złożone przez Z. Cz. w organie podatkowym pierwszej instancji za pośrednictwem poczty w dniu 19.06.2002 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Jednocześnie Izba zauważa, iż pomimo prawnie skutecznego doręczenia przedmiotowej decyzji skarżącemu w dniu 27.12.2001 r. organ podatkowy pierwszej instancji powtórzył próbę doręczenia jej do rąk własnych skarżącego. Powtórna przesyłka była awizowana w dniu 02.01.2002 r. również w tym dniu doręczyciel w skrzynce oddawczej skarżącego pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu danej przesyłki w placówce pocztowej. Zatem powtórnie sporna decyzja z dnia 30.11.2001 r., Nr [...] zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej została doręczona w sposób prawnie skuteczny w dniu 09.01.2002 r., a termin wniesienia odwołania od decyzji w tym przypadku upłynął z dniem 23.01.2002 r., którego terminu skarżący również nie dotrzymał. Zgodnie z postanowieniami art. l62 § l Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, lecz takowy wniosek nie został przez skarżącego do tut. Izby Skarbowej złożony, a przepis nakazuje, by zostało to uczynione łącznie ze złożeniem odwołania (art. l62 § 2 Ordynacji podatkowej). Strona nie wniosła wraz z odwołaniem podania o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Natomiast okoliczność, iż pracownik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 07.06.2002 r. kserokopię decyzji z dnia 30.11.2001 r. Nr [...] nie sprawia, że dla podatnika ponownie otworzył się termin do złożenia odwołania. Wobec powyższego stanu faktycznego Izba Skarbowa działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej postanowieniem z dnia 16 września 2002 r. Nr [...] stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 30.11.2001 r. Nr [...]. Zdaniem Izby Skarbowej nie może skutecznie zmienić powyższych ustaleń powołana dopiero w skardze do Sądu okoliczność, podania przez skarżącego pracownikowi Urzędu innego adresu do korespondencji niż adres jego zamieszkania w G., a który to fakt jak twierdzi strona uniemożliwił mu złożenie odwołania w ustawowym terminie. Ustosunkowując się jednakże do powyższego zarzutu Izba Skarbowa zauważa, iż wbrew temu co twierdzi skarżący z akt sprawy nie wynika, iż w toku postępowania przed organem podatkowym pierwszej instancji strona wskazała inny adres dla korespondencji niż adres zamieszkania w G. tj. ul. [...]. W związku z zawartym w skardze twierdzeniem Z. Cz., że podczas pobytu w Urzędzie Skarbowym pod koniec listopada 2001 r. podał adres swojego pobytu poza Trójmiastem, Izba wyjaśnia, że w aktach sprawy znajdują się sporządzone w dniu 19.11.2001 r. protokoły z zapoznania ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie. W treści tych protokołów potwierdzonych po odczytaniu podpisem skarżącego, których kopie otrzymał, nie ma żadnej wzmianki o adresie pobytu poza Trójmiastem. Inny adres dla korespondencji niż adres zamieszkania w G. skarżący wskazał po raz pierwszy w środku odwoławczym z dnia 15.06.2002 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim stwierdzić należy, że każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną (np. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa i nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r. sygn. SA/Łd 2665/95). W takiej sytuacji nie można mówić o naruszeniu konstytucyjnej gwarancji prawa do sądu, bowiem nie ma to uzasadnienia wobec istnienia instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (art. 162 Ordynacji podatkowej), z której skarżący nie skorzystał. To w tym postępowaniu mógł podnosić okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w dopełnieniu czynności procesowej. Skierowanie takiego wniosku do Sądu nie pozwala na jego uwzględnienie w niniejszym postępowaniu. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, w aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że strona poinformowała Urząd Skarbowy o zmianie adresu. Dowodów takich nie zaprezentowano także w skardze ani na rozprawie. Zatem uznać należy, że zgodnie z obowiązującym prawem Izba Skarbowa uznała, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Stąd też zarzuty skargi były niezasadne. Spowodowało to konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.