I SA/Gd 218/02

WyrokWSA w Gdańsku2004-04-28

Skład orzekający: Bogusław Szumacher, Alina Dominiak, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu celnego, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnego z wymogami Ordynacji podatkowej, może zostać uznana za nieważną?
Ratio decidendi
Decyzja organu celnego, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnego z wymogami art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie może zastępować organów w rozstrzyganiu kwestii pozostawionych do ich kompetencji, ograniczając się do stwierdzenia nieważności wadliwej części decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący E.K. wniósł skargę na decyzję Prezesa Głównego z dnia 31 grudnia 2001 r. w przedmiocie zastosowania stawki celnej. Decyzja ta, wydana po wyroku NSA uchylającym poprzednią decyzję, orzekała o niepodleganiu zwrotowi kwoty długu celnego, powołując jedynie przepis art. 246 § 3 Kodeksu celnego bez uzasadnienia. Skarżący domagał się uchylenia decyzji w tej części jako niezgodnej z prawem. Organ celny w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części orzekającej o niepodleganiu zwrotowi kwoty długu celnego oraz zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 540,70 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Szumacher (spr.) Sędziowie WSA: Alina Dominiak Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E.K. na decyzję Prezesa Głównego z dnia 31 grudnia 2001r. nr [...] w przedmiocie zastosowania stawki celnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części orzekającej o nie podleganiu zwrotowi kwoty długu celnego, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 540,70 złotych (pięćset czterdzieści złotych, siedemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3 I SA/Gd 218/02 U z a s a d n i e n i e Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 czerwca 2001r. sygn. akt I SA/Gd 169/99 uchylił decyzję Prezesa Głównego z dnia 15 grudnia 1998r., którą - podzielając pogląd organu pierwszoinstancyjnego - utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Urzędu z dnia 18 maja 1998r. Wydaną na podstawie art.65 § 4 pkt 1, art.13 § 1 i art.85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz.U.Nr 23, poz.117 z późn. zm.) decyzją Dyrektor Urzędu uznał zgłoszenie celne E.K. - Skład Handlowy "A" z dnia 4 lutego 1998r. za prawidłowe. Na podstawie owego zgłoszenia objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar celny - mrożone ćwiartki kurczaka i wymierzono cło w wysokości 54.073,50 zł. Po dopuszczeniu towaru do obrotu zgłaszający złożył wniosek o zwrot należności celnych przedstawiając decyzję Ministra Gospodarki z dnia 10 lutego 1998r. zezwalającą na przywóz odprawionego towaru w ramach ustanowionego kontyngentu celnego z preferencyjną stawką celną. Stanowisko organu celnego I instancji wyrażało się w ten sposób, że skoro towar celny dopuszczono do obrotu 4 lutego 1998r., to zezwolenie wydane w dniu 10 lutego 1998r. nie dotyczyło przedmiotowego towaru i w związku z tym niemożliwe było zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Wskutek odwołania od tej decyzji, w którym E.K. wskazał na przepis art.14 § 5 Kodeksu celnego zezwalający na retrospektywne zastosowanie kontyngentów taryfowych Prezes Głównego Urzędu utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, bowiem powołany przepis mógł tylko dotyczyć takiej sytuacji kiedy pozwolenie Ministra Gospodarki istniało w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, jednakże z jakichkolwiek przyczyn nie zostało przedstawione przed przyjęciem zgłoszenia celnego przez organ celny, czego w przedmiotowej sprawie nie ustalono. Uchylając decyzję odwoławczą Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przytoczonego na wstępie wyroku wyraził pogląd, iż jeżeli procedura otrzymania pozwolenia Ministra Gospodarki została wszczęta przez stronę przed datą zgłoszenia towaru do odprawy celnej, natomiast stosowną decyzję minister wydał po dokonaniu tejże odprawy, to nie było przeszkód, przy spełnieniu innych wymaganych prawem warunków, by w trybie art.14 § 5 Kodeksu celnego strona skorzystała z uzyskanego pozwolenia. Na skutek tego wyroku Prezes Głównego Urzędu decyzją z dnia 31 grudnia 2001r. nr [...] uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w części i orzekł - przez zastosowanie obniżonej stawki celnej - iż należne cło wyniosło 27.036,70 zł, a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jednocześnie w osnowie tej decyzji znalazł się passus tej treści, że na podstawie art.246 § 3 Kodeksu celnego kwota długu celnego nie podlega zwrotowi. Jako uzasadnienie tego rozstrzygnięcia posłużyło tylko i wyłącznie przytoczenie treści powołanego przepisu. W skardze z dnia 21 stycznia 2002r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w części jako niezgodnej z prawem poprzez rozstrzygnięcie w kwestii zwrotu nadpłaconej kwoty wynikającej z długu celnego. W odpowiedzi na skargę z dnia 3 kwietnia 2002r. wnoszono o jej oddalenie stwierdzając przy tym, że skoro organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozstrzygnąć sprawę, to zadecydował, iż kwota długu celnego nie podlega zwrotowi i ponownie powołał przepis art.246 § 3 Kodeksu celnego. Zgodnie z art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Pewne zasady prawne wynikające z przepisów prawnych są tak oczywiste, że nie wymagają szczegółowego opisywania, zaś ich naruszenie musi prowadzić do uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji (art.156 § 1 pkt 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Z mocy art.262 Kodeksu celnego w sprawach celnych stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Art.210 § 1 Ordynacji stwierdza co powinna zawierać decyzja (uzasadnienie faktyczne i prawne - pkt 6) zaś w przepisie § 4 art.210 sprecyzowano na czym polega wspomniane uzasadnienie. Proste zestawienie wymogów przepisu art.210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej (owe zasady prawne) z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji pozwala na konstatację zawartą na wstępie niniejszego uzasadnienia. Rozstrzygnięcie zawarte w osnowie zaskarżonej decyzji nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia, bowiem nie ma w ogóle uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie prawne - to przytoczenie przepisu, co oczywiście nie odpowiada wymogowi przepisu § 4 art.210 Ordynacji podatkowej. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy, o czym pisze się w odpowiedzi na skargę, nie polega na tym, że organ odwoławczy rażąco narusza powołane przepisy. Rozstrzygnięcie to w żadnej mierze nie zezwala sądowi administracyjnemu na kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie kognicji tego sądu. Jeżeli więc organ odwoławczy - po wyroku NSA - ponownie rozpatrywał sprawę, to jego rzeczą było rozważenie nie tylko o wysokości cła (na skutek kwestionowania przez organy celne pozwolenia Ministra Gospodarki), lecz również o zwrocie nadpłaconego długu celnego w ramach przepisów Kodeksu celnego, bowiem skarżący występował we wniosku nie tylko o zmianę stawki celnej, ale również o zwrot cła. Sąd administracyjny nie może zastępować organów celnych, dlatego ograniczył się do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zwrotu cła, zaś kwestia ta pozostaje do rozstrzygnięcia przez organy celne. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) w zw. z art.156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zwrotu długu celnego, a o kosztach postępowania orzekł według art.200 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Z uwagi na bezprzedmiotowość Sąd nie orzekł w kwestii określonej w przepisie art. 152 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło