I SA/Gd 218/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej wniesionej przez J.S. w sprawie ze skargi J. S. o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1399/16 odrzucającym skargę J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 sierpnia 2016 r., nr 2201-SW-1.4233.1 od 415 do 416.2016MB w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odrzucić skargę kasacyjną Postanowieniem z 10 czerwca 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. S.(dalej: Skarżący) o wznowienie postępowania sądowego w sprawie I SA/Gd 1399/16. Odpis ww. postanowienia omyłkowo przesłano Skarżącemu. Z treści pisma przewodniego wynikało, że było ono skierowane do jego Pełnomocnika i nie zawierało pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia. Skarżący ww. przesyłkę odebrał 7 lipca 2025 r. Z uwagi na wskazaną omyłkę postanowienie to ponownie przesłano ustanowionemu w sprawie Pełnomocnikowi, które ten odebrał 18 lipca 2025 r. W dniu 14 lipca 2025 r. Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego unieważnienie. W jego ocenie Sąd naruszył jego prawa do uczciwego procesu poprzez zatajenie prawa do przysługującego mu odwołania. Natomiast pismem z dnia 11 sierpnia 2025 r. Pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z powyższego wynika, że od postanowienia o odrzucenie skargi o wznowienie postępowania sądowego, które jest postanowieniem kończącym sprawę przysługuje środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej. Natomiast skarga kasacyjna w świetle przepisów ww. ustawy musi spełniać określone w niej warunki, wymienione w art. 173 - 177. Pismo z 11 lipca 2025 r. (nadane 14 lipca 2025 r.) nie spełniało wymogów przewidzianych dla skargi kasacyjnej. Niemniej jednak należało je zakwalifikować jako skargę kasacyjną, gdyż domagano się w nim unieważnienia opisanego wyżej postanowienia 10 czerwca 2025 r. Zgodnie z art. 175 p.p.s.a, skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3 (§ 1). Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2). Przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (§ 2a). Skarga kasacyjna może być sporządzona przez: (pkt 1) doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; (pkt 2) rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Wykładnia przepisu art. 175 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że skargi kasacyjnej nie może sporządzić strona osobiście ani jej pełnomocnik nie spełniający warunków o których mowa w ww. przepisie, tj. niebędący tzw. "profesjonalnym" pełnomocnikiem. Uprawnionymi do jej wniesienia są wyłącznie podmioty wymienione w treści cytowanego art. 175 p.p.s.a. Wymóg ten zwany "przymusem adwokackim" ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu (merytorycznego i formalnego) skargi kasacyjnej, do zredagowania której - zgodnie z wymaganiami niniejszej ustawy - niezbędne są kwalifikacje prawnicze. Sformułowanie zarzutów i ich uzasadnienie rzutuje bowiem w bezpośredni sposób na możliwość i zakres dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku. Sprostanie wymogom sporządzenia jej w taki sposób, aby zawierała wszystkie konieczne elementy ustawa uzależnia od sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast brak sporządzenia skargi kasacyjnej przez osobę uprawnioną wyklucza możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Skarżący nie spełnia bowiem warunków, o których mowa w art. 175 p.p.s.a. i sporządził skargę kasacyjną osobiście nie będąc jedną z osób wymienionych w tym przepisie. Stosownie natomiast do art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Sporządzenie skargi kasacyjnej z naruszeniem art. 175 p.p.s.a. stanowi brak nieusuwalny, skutkujący odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej, bez uprzedniego wzywania do usunięcia braków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 320/11; z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 776/13, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zatem skargę kasacyjną dotkniętą wskazanym brakiem formalnym, którego Skarżący nie jest w stanie usunąć, należało uznać za niedopuszczalną. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną. Końcowo Sąd wyjaśnia, że jeżeli w sprawie strona działa przez pełnomocnika, doręczeń dokonuje się do rąk tego pełnomocnika. W niniejszej sprawie postanowienie zostało omyłkowo skierowane do Skarżącego, co wynika też z treści pisma przewodniego - było ono kierowane imiennie do Pełnomocnika. Z tego też względu nie zawierało ono pouczenia. Pełnomocnik ostatecznie otrzymał rzeczone postanowienie i nie stwierdził podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Prawa Skarżącego nie zostały zatem naruszone, gdyż Pełnomocnik miał zagwarantowane prawo do wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu Skarżącego.