I SA/Gd 220/25

Dnia 9 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytowie z dnia 21 marca 2025 r. nr 2202-SPO[1].4103.5.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (sł. sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 21 marca 2025 r. nr 2202-SPO[1].4103.5.2025 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bytowie (dalej: Naczelnik US) odmówił S. C. (dalej: Skarżący) wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie o zwrot nadpłaty w podatku od towarów i usług. W dniu 1 kwietnia 2025 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wskazane postanowienie Naczelnika US z dnia 21 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". W przedmiotowej sprawie Skarżący wystąpił ze skargą na postanowienie Naczelnika US z dnia 21 marca 2025 r., którym organ ten odmówił wszczęcia postępowania podatkowego. Wskazać należy, że Naczelnik US działał w niniejszej sprawie jako organ I instancji i stąd też od wydanego postanowienia przysługiwało Skarżącemu prawo złożenia w terminie 7 dni zażalenia do Dyrektora IAS w Gdańsku, o czym Skarżący został prawidłowo pouczony (k. 25 akt sądowych). Na gruncie niniejszej sprawy, Skarżący wniósł skargę na postanowienie organu I instancji. W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniesiona skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu, gdyż zaskarżeniu do sądu mogło podlegać tylko ostateczne postanowienie organu II instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1. postanowienia i odrzucił skargę. W punkcie drugim postanowienia Sąd na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.