I SA/Gd 222/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 6 stycznia 2009 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Postanowienie to Dyrektor Izby Celnej podjął przy zaistnieniu następującego stanu faktycznego: Wskazaną powyżej decyzją z dnia 6 stycznia 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił podatnikowi J. J. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia samochodu osobowego marki LEXUS [...] w wysokości 9.332,00 zł, w tym do zapłaty w wysokości 7.169,00 zł. Pismem z dnia 23 stycznia 2009 r. podatnik (reprezentowany przez pełnomocnika) wniósł odwołanie, od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że brak w materiałach przedstawionych przez podatnika numeru identyfikacyjnego pojazdu, podczas gdy na zdjęciach widoczny jest niemiecki numer rejestracyjny. Po wtóre zarzucił błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257), w szczególności art. 4 ust. 3 tej ustawy, poprzez przyjęcie istnienia po stronie podatnika zobowiązania do zapłaty podatku, w sytuacji gdy możliwe jest ustalenie dostawcy - będącego zobowiązanym do rozliczenia akcyzy. Nadto zarzucił, iż wartość pojazdu została przez organ I instancji znacznie zawyżona w stosunku do rzeczywistej wartości samochodu w chwili jego zakupu (w szczególności podatnik zwrócił uwagę na uszkodzenie karoserii, tapicerki oraz instalacji elektrycznej), natomiast organ pominął przedstawiane rachunki i faktury VAT dokumentujące nabycie części niezbędnych do przeprowadzenia remontu w pojeździe. Badając wymogi formalne wniesionego odwołania Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 9 lutego 2009 r. Nr [...] stwierdził, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ II instancji ustalił, iż decyzja podatkowa została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 stycznia 2009 roku, w związku z tym 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 21 stycznia 2009 roku. Odwołanie zaś nadane zostało 22 stycznia 2009 r., a więc 1 dzień po upływie terminu określonego w ustawie dla dokonania tejże czynności. Organ odwoławczy nadto podkreślił, iż decyzja wymiarowa zawierała prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze na to rozstrzygnięcie organu odwoławczego pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów następstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła, że zostało podjęte: 1) z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 122 ustawy - z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) poprzez przyjęcie, iż odwołanie nie zostało wniesione w terminie, 2) art. 145 i 148-149 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ich niezastosowanie oraz 3) art. 223 § 2 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez błędne ich zastosowanie w sprawie. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż decyzja NUC została jemu doręczona w dniu 8 stycznia 2009 roku, (a nie jak przyjął organ II instancji w dniu 7 stycznia 2009 r.). Zaskarżona decyzja została umieszczona w skrytce pocztowej w UP w G., a stamtąd odebrana w dniu 7 stycznia 2009 r. przez M. W.- osobę nieuprawnioną do odbioru korespondencji przez radcę prawnego Ł.G. Nadto pełnomocnik skarżącego wskazał, iż prowadzi Kancelarię pod innym adresem, a korespondencję odbiera osobiście na poczcie. W związku z powyższym, w opinii pełnomocnika skarżącego, doręczenie zaskarżonej decyzji do skrytki pocztowej nie może być utożsamiane z doręczeniem jej pełnomocnikowi skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż decyzja została stronie doręczona prawidłowo. W toku postępowania podatkowego organ pocztowy doręczał inne wcześniejsze pisma na wskazany przez pełnomocnika adres, a których odbiór kwitowała pani W. i pełnomocnik nie wniósł uwag do tego sposobu doręczenia pism w tej sprawie. Nadto organ II instancji podniósł, iż pełnomocnik skarżącego nie zawiadomił organów o zmianie adresu, mimo ciążącego na nim - zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej - obowiązku. Wskazał także, iż zaskarżona decyzja została doręczona nie tylko pełnomocnikowi skarżącego ale i samemu skarżącemu. W opinii organu fakt, iż odbierająca korespondencję M. W. posiadała pełnomocnictwo pocztowe do odbioru korespondencji ze skrytki pocztowej udzielone przez pełnomocnika strony skarżącej oraz że posługiwała się pieczątką Kancelarii Radców Prawnych świadczył, iż była ona osobą upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do pełnomocnika strony. W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2009 roku, pełnomocnik skarżącego ponowił stanowisko zawarte w skardze. Nadto stwierdził, iż okoliczność polegająca na tym, że pisma w postępowaniu podatkowym były doręczone wadliwie, nie sankcjonuje faktu nieprawidłowego doręczenia decyzji wymiarowej. Pełnomocnik zanegował aby M. W. posiadała kiedykolwiek pełnomocnictwo do odbioru korespondencji kierowanej do niego, zaś pieczątka, którą się posługiwała, należała do Kancelarii innego radcy prawnego. Pełnomocnik strony podniósł, iż fakt udzielenia przez niego pełnomocnictwa pocztowego pani M. W. do odbioru korespondencji przychodzącej do Spółki A był związany ze stosunkiem łączącym te osoby w związku z funkcją prokuratora jaką pełnił w Spółce [...] oraz jej pracownika i nie miał żadnego wpływu na fakt reprezentowania skarżącego J.J. w postępowaniu przed organami podatkowymi. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, iż decyzja określająca skarżącemu podatek akcyzowy umieszczona została w skrytce pocztowej należącej do innego podmiotu, a zatem nie miało miejsca doręczenie przesyłki w miejscach i w sposób wskazany w przepisach art. 148, 149-150 ustawy Ordynacja podatkowa: Skoro więc pełnomocnik otrzymał przedmiotową decyzję od pani M. W., która ją odebrała ze skrytki pocztowej, to ten sposób doręczenia nie może być utożsamiony ze skutecznym doręczeniem decyzji. Tak więc nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego, skoro bieg tego terminu w ogóle się nie rozpoczął. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Oceniając zaskarżone postanowienie pod kątem wskazanego kryterium sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, albowiem badane rozstrzygnięcie narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie z obrotu prawnego. Bezsporne w sprawie jest, iż skarżący pan J.J. w prowadzonym postępowaniu podatkowym był reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego. Zatem - zgodnie z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), zwana dalej "Ordynacją podatkową" - organ obowiązany był doręczać pisma ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Nie stanowi w sprawie sporu, iż przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 6 stycznia 2009 r., adresowana na pełnomocnika strony została złożona w skrytce pocztowej nr 9, w Urzędzie Pocztowym G. 10. Skrytka ta - stosownie do umowy nr [...] z dnia 24 listopada 2008 r. - udostępniona została A Spółce z o.o. z siedzibą w G. [...] 228 c. Z treści tej umowy jednoznacznie wynika, iż Spółka A nie wskazała innych osób korzystających z nią wspólnie z tej skrytki pocztowej. Zatem można stwierdzić, iż radca prawny Ł.G/ - jako prowadzący Kancelarię Radców Prawnych w G. [...] 228 c - nie był uprawniony do korzystania z tejże skrytki. W tej sytuacji przedmiotową przesyłkę należało doręczyć pełnomocnikowi strony - radcy prawnemu Ł.G. - w sposób określony w przepisie art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli w miejscu wskazanym jako miejsce prowadzonej działalności tj. G. [...] 228 c. Jeżeli nie można było doręczyć przesyłki adresatowi osobiście - ustawodawca w przepisie art. 149 Ordynacji podatkowej - postanowił, iż przesyłkę doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o tym fakcie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z kolei w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 - należy uruchomić tryb awizowania, o którym mowa w art. 150 Ordynacji podatkowej. Z ustaleń dokonanych w sprawie - jak już wcześniej podniesiono - wynika bezsprzecznie, iż przedmiotową decyzję wymiarową, odebrała ze skrytki pocztowej nr 9 pani M. W. która nie była umocowana przez radcę prawnego Ł.G. do odbioru korespondencji kierowanej do niego i nie była jego pracownikiem. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż pozostawienie przesyłki poleconej zawierającej przedmiotową decyzję podatkową w skrytce pocztowej należącej do innego podmiotu, nie można uznać za skuteczne jej doręczenie pełnomocnikowi strony, co trafnie podniosła strona w piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej kwestii pozostawienia decyzji w skrytce pocztowej w ogóle nie rozważał, mimo że na fakt ten zwracała uwagę strona skarżąca w skardze, jak również potwierdził go Naczelnik Urzędu Pocztowego G. 10 w piśmie datowanym 16 lutego 2009 r. Zdaniem Sądu wskazana przez organ okoliczność, iż korespondencję wcześniejszą kierowaną do pełnomocnika strony skarżącej odbierała pani M.W. i skuteczności tego doręczenia pełnomocnik nie kwestionował, nie jest ważąca w sprawie. Jest to okoliczność - w zaistniałym stanie faktycznym - drugorzędna. Aby bowiem rozstrzygnąć problem terminowego wniesienia środka odwoławczego należało przede wszystkim rozważyć, czy pozostawienie decyzji podatkowej w skrytce pocztowej, nie należącej do pełnomocnika strony skarżącej, jest skutecznym doręczeniem decyzji i czy z dniem odbioru tej decyzji ze skrytki pocztowej rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Konkludując stwierdzić należy, iż w ustalonym stanie faktycznym sprawy Dyrektor Izby Celnej bezpodstawnie przyjął, iż decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 6 stycznia 2009 r., wydaną w przedmiocie podatku akcyzowego, skutecznie doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 7 stycznia 2009 r., i w konsekwencji, że nadany w dniu 22 stycznia 2009 r. środek odwoławczy od tej decyzji wniesiony został po terminie, o którym mowa w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Nie można mówić o skutecznym doręczeniu decyzji pełnomocnikowi strony, jeżeli nie wyczerpano uregulowań zawartych w przepisach art. 148 § 1, 149 i 150 Ordynacji podatkowej. Z tych względów zaskarżone postanowienie, jako uchybiające wskazanym przepisom procesowym, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej ustawy, a podstawą określenia, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane stanowił przepis art. 152 tej ustawy.