I SA/Gd 2221/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Bogusław Szumacher, Sędziowie NSA: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Małgorzata Gorzeń, Protokolant: Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. na rozparwie sprawy ze skargi "A"Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 8 sierpnia 2000 r. NR [...] w przedmiocie wymiaru cła 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 5521,40 (pięć tysięcy pięćset dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W dniu 09.11.1998 r. pracownik Agencji Celnej "B" Sp. z o.o. zgłosił do procedury obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z Danii przez "A" Sp. z o.o. w G. jęczmień browarniany. Dyrektor Urzędu Celnego ustalił wartość celną towaru oraz dokonał wymiaru cła w oparciu o dokumenty załączone do zgłoszenia celnego nr E13 [...] z dnia 09.11.1998 r.: deklaracji wartości celnej z dnia 09.11.1998 r., faktury nr [...] z dnia 01.09.1998 r. Z dokumentów przedłożonych przez przedstawiciela strony w 09.11.1998 r. wynikało, iż importem objęto 2.000,000 kg jęczmienia browarnianego o wartości 580.200,00 DEM. Pismem z dnia 26.11,1998 r. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. wystąpiła o zmianę decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego zawartej w dokumencie administracyjnym SAD z dnia 09.11.1998 r. Strona podniosła, iż w wyniku standardowego badania parametrów towaru, które zostało dokonane przez laboratoriom importera, okazało się, iż 1440 ton sprowadzonego jęczmienia nie spełnia wymogów ustalonych w kontrakcie, w oparciu o który była realizowana dostawa towaru do Polski. Na potwierdzenie powyższego strona przedstawiła kserokopię faktury nr [...] z dnia 20.09.1998 r. opiewającej na 162.456,00 DEM, kserokopię faktury nr [...] z dnia 20.09.1996 r. opiewającej na 187.200,00 DEM, kserokopię certyfikatu jakości nr [...] z dnia 10.09.1998 r., kserokopię certyfikatu jakości nr [...] z dnia 07.09.1998 r., kserokopię certyfikatu jakości z dnia 21.09.1998 r. Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 08.01.1999 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku strony z dnia 26.11.1998 r. jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ celny pierwszej instancji podkreślił, iż zgłoszenie celne z dnia 09.11.1998 r. nie jest decyzją administracyjną. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Głównego Urzędu Ceł w dniu 08.08.2000 r. wydał decyzję, w której utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził, iż w dniu 09.11.1998 r. pracownik Agencji Celnej "B" Sp. z o.o. zgłosił do procedury obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z Danii przez A Sp. z o.o. jęczmień browarny. Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 08.01.1999 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku strony z dnia 26.11.1998 r. jako bezprzedmiotowe, uzasadniając swe rozstrzygnięcie tym, że zgłoszenie celne z dnia 09.11.3998 r. nie jest decyzją administracyjną. Pismem z dnia 14.01.1999 r. strona zwróciła się do Dyrektora Urzędu Celnego w Gdańsku z wnioskiem o wydanie na podstawie art. 65 § 4 i art. 70 Kodeksu celnego oraz art. 207 Ordynacji podatkowej decyzji dotyczącej zgłoszenia celnego z 09.11.1998 r, Do pisma z dnia 14.01.1999 r. strona ponownie załączyła kserokopię certyfikatów jakości, kserokopię faktury nr [...] z dnia 01.09.1998 r. oraz kopię faktur: nr [...] z dnia 20.09.1998 r. opiewającej na 187.200,00 DEM i nr [...] z dnia 20.09.1998 r. opiewającej na 417.744,00 DEM. Dyrektor Urzędu Celnego nie znalazł podstaw do uznania roszczeń strony i w dniu 15.02.1999 r. wydał decyzję uznającą zgłoszenie celne nr E13 [...] z dnia 09.11.1998 r. za prawidłowe. Od powyższego rozstrzygnięcia, strona wniosła odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, domagając się zmiany decyzji organu celnego pierwszej instancji poprzez uznanie za nieprawidłowe zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD z dnia 09.11.1998 r. oraz zwrot stronie kwoty nadpłaconego cła. W uzasadnieniu odwołania Spółka ponownie podkreśliła, iż wskutek uznania reklamacji jakościowej przez eksportera rzeczywista wartość sprowadzonego jęczmienia była niższa, niż wynikał to z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego. Na potwierdzenie swoich roszczeń strona przedłożyła: kserokopię faktury nr [...] z dnia 29.12.1998 r., kserokopię zleceń wypłaty za granicą z dnia 19.01.1999 r., kserokopię kontraktu. Pismem z dnia 15.02.2000 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł wezwał stronę do przedłożenia oryginałów dokumentów, których kserokopię importer załączył do wniesionego odwołania oraz przesłanie tłumaczeń dokumentów sporządzonych w języku obcym. W piśmie tym znalazła się ogólna uwaga, iż podstawę rozstrzygnięcia mogą stanowić tylko dokumenty oryginalne, natomiast dokumenty sporządzone w języku obcym powinny być przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego. Ponadto, w związku z tym, iż do odwołania strona załączyła kserokopię poleceń dokonania przelewów bankowych, wezwano A Sp. z o.o. do przesłania dokumentów ostatecznie potwierdzających dokonanie płatności na rzecz beneficjenta. W tym samym piśmie zawarto pouczenie o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami, a także możliwości złożenia nowych dowodów, wyjaśnień, uwag. Na usunięcie braków formalnych oraz na skorzystanie z prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu (art. 123 § 1 i 200 § 1 Ordynacji podatkowej) wyznaczono stronie czternastodniowy termin. Odpowiadając na to pismo, strona przesłała oryginały potwierdzeń dokonanych! przelewów na łączną kwotę 196.800,00 DEM, odpis kontraktu z dnia 12.11.1997 r. oraz tłumaczenie tego kontraktu, odpis faktury nr [...] z dnia 29.12.1998 r., a także tłumaczenie odpisu faktury nr [...] z dnia 29.12.1998 r. Organ celny II instancji w uzasadnieniu swej decyzji wykazał, że przed zgłoszeniem towaru do procedury obrotu na polskim obszarze celnym strona wystąpiła do Urzędu Celnego w G. z wnioskiem z dnia 04.09.1998 r., a udzielenie zgody na pobranie próbek jęczmienia i przeprowadzenie analiz przez C Sp. z o.o. Dyrektor UC w G. wyraził zgodę na pobranie próbek (120 kg) oraz przeprowadzenie analiz jęczmienia browarnego. Po przeprowadzeniu badań C Sp. z o.o. wydał certyfikat jakości nr [...] z dnia 07.09.1998 r., którego kserokopię strona załączyła do wniosku z dnia r. Przy czynności pobierania próbek uczestniczył funkcjonariusz celny. Do ww. wniosku strona załączyła certyfikat jakości nr [...] z dnia 10.09.1998 r. sporządzony przez "D" oraz certyfikat jakości z dnia 21.09.1998 r. sporządzony przez laboratorium arbitrażowe E. W kontrakcie z dnia 12.11.1997 r. jego strony ustaliły, iż duński 2 - rzędowy ozimy jęczmień browarny MAUD ze zbioru 1997 r. mający stanowić przedmiot importu powinien się charakteryzować m.in, następującymi właściwościami: czystość (purity) 98% - min., skiełkowanie (germination) 95% - max. W odwołaniu z dnia 01.03.1999 r. strona podkreśliła, iż "przedmiotem umowy stron było dostarczenie jęczmienia cechującego się energią kiełkowania (germination) minimum 95% i ta wielkość stanowi obowiązujące normy dla stron kontraktu (..:)" W kontrakcie zaznaczono, iż maksymalne skiełkowanie (germination) ziarna może wynosić 95%, nie była to zatem wielkość minimalna jak twierdziła strona w odwołaniu z r. W certyfikacie jakości nr 8009 z dnia 07.09.1998 r. występuje pojęcie "vitality" (żywotność). W odwołaniu z 01.03.1999 r. strona podkreśliła, iż różnice pomiędzy pojęciami "vitality" oraz "germination" sprowadza się wyłącznie do użycia innych określeń dla zasadniczo tego samego kryterium oceny jakości jęczmienia — określonego jako procentowy współczynnik prawidłowo wykiełkowanych nasion w jednostce czasu. Do zgłoszenia celnego z 09.11.1998 r. dołączone zostało świadectwo jakości CIS [...] z dnia 18.09.1998 r. wydane przez Centralny Inspektorat Standaryzacji. Wg jego treści przedmiotem importu było ziarno jęczmienia browarnego "(...) zdrowe, dobrze wysortowane o typowej barwie, swoistym zapachu, wolne od żywych szkodników i ich pozostałości. Jakość organoleptycznie zgodna z certyfikatem". Do wniosku z dnia 14.01.1999 r. strona załączyła m.in. ekspertyzę sporządzoną przez E. W dokumencie tym zaznaczono, iż po 5 dniach od rozpoczęcia badania żywotność ziarna wzrosła do 98%. W ocenie organów celnych, dane zawarte w certyfikacie sporządzonym przez berlińskie laboratorium nie mogą stanowić podstawy uznania zgłoszenia celnego z dnia 09.11.1998 r. za nieprawidłowe, gdyż badanie te przeprowadzono bez zgody o wiedzy organu celnego. Nie jest możliwe ustalenie, czy jęczmień poddany badaniom w laboratorium E był tożsamy z jęczmieniem, który stanowił przedmiot importu. Nie jest możliwe ustalenie czy pobrana próbka była reprezentatywna dla całej partii towaru. Procedura ta została wykonana zanim towar zgłoszono do procedury obrotu na polskim obszarze celnym, wówczas gdy towar ten nie znajdował się jeszcze pod obszarem celnym. Odnosząc się do złożonych przez stronę dokumentów faktur korygujących nr [...] z dnia 20.09.1998 r. oraz nr [...] z dnia 29.12.1998 r. i dokumentów bankowych na poparcie swoich roszczeń, Prezes Głównego Urzędu Ceł przyjął, że: faktury nr [...] z dnia 20.09.1998 r. wystawione przez eksportera nie mogą być uznane za faktury korygujące, gdyż nie wymieniają dokumentu, który ma być korygowany, posiadają ten sam numer co faktura w oparciu o którą ustalono wartość celną towaru w dniu dokonania zgłoszenia jęczmienia browarnego do procedury obrotu na polskim obszarze celnym. Z adnotacji na fakturze nr [...] z 01.09.1998 r. załączonej do zgłoszenia celnego wynika, iż na podstawie tego dokumentu przekazano w dniu 09.10.1998 r. walutę tytułem zapłaty na rzecz osoby zagranicznej. Cała kwota 580.200,00 DEM, na którą opiewała faktura załączona do zgłoszenia celnego została przelana na rzecz osoby zagranicznej. Miało to miejsce już po wystawieniu dokumentów, określonych przez stronę jako faktury korygujące. Na etapie postępowania odwoławczego strona podniosła, iż eksporter po uznaniu reklamacji jakościowej odnoszącej się do towaru stanowiącego przedmiot importu na podstawie zgłoszenia celnego z 09.11.1998 r. przy dostawie kolejnej partii towaru dokonał stosownej kompensacji. Na poparcie tego twierdzenia strona przedłożyła fakturę nr [...] z dnia 29.12.1998 r. opiewającą na 479.344,00 DEM, kserokopię poleceń dokonania przelewów na konto osoby zagranicznej oraz dokumenty ostatecznie potwierdzające płatność wynikającą z tej faktury na rzecz eksportera. W odwołaniu z dnia 01.03.1999 r. strona podkreśliła, iż za towar, którego cena wynosiła 479.344,00 DEM importer faktycznie zapłacił 196.800,00 DEM. Na kwotę faktycznie dokonanej płatności składa się kwota należności (479.344,00 DEM) pomniejszona o kwotę | wynikającą z faktur korygujących nr [...] (230.544,00 DEM) oraz odszkodowanie t spowodowane poniesieniem dodatkowych kosztów będących następstwem wad jakościowych (52.000,00 DEM). W ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł powyższe twierdzenie nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentach, na które powołuje się strona. Z faktury nr [...] z dnia 29.12.1998 r. wynika, iż importer zlecił dokonanie dwóch przelewów w celu pokrycia należności ujętej w przedmiotowej fakturze; pierwszy - na kwotę 196.800,00 DEM - miał miejsce w dniu 19.01.1999 r. zrealizowany przez F S.A., drugi - na kwotę 52.000,00 DEM - miał miejsce w dniu 26.04.1999 r. zrealizowany przez G Organ II instancji nie dał wiary twierdzeniu strony, iż kwota 52.000,00 DEM stanowiła odszkodowanie za poniesione dodatkowe koszty będące następstwem wad jakościowych. Z zapisów na fakturze nr [...] z dnia 29.12.1998 r. wynika, iż to właśnie strona złożyła zlecenie przelania tej kwoty na konto innego podmiotu, a zatem to strona była zobowiązana do spełnienia świadczenia pieniężnego w tej wysokości. Organ II instancji nawiązał do zasady wyrażonej w art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Wskazał, że cena faktycznie zapłacona lub należna za towar nie jest elementem pojęcia "stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego" i w związku z tym może zostać w późniejszym czasie zmieniona, jeśli tylko od samego początku (tzn. jeszcze przed zgłoszeniem) istniały okoliczności, według których cena ta powinna być z całą pewnością inna niż została podana, Wiarygodne jednak wykazanie tych okoliczności obciąża importera, który odpowiedzialny jest za prawidłowe deklarowanie wartości celnej sprowadzonego towaru. W ocenie organu faktura nr [...] z dnia 01.09.1998 r. stanowi podstawę domniemania, iż umowa sprzedaży została zawarta, a kupujący nabył towar w ilości i za cenę w niej określonych. W toku postępowania strona nie obaliła tego domniemania, Zgodnie z art. 83 § 3 Kodeksu celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. W ocenie Prezesa GUC przeprowadzone postępowanie nie dało wystarczających podstaw do uznania, iż wartość celna sprowadzonego towaru powinna być niższa z uwagi na braki jakościowe. W skardze na decyzje Prezesa GUC wniesione do NSA dnia 09.10.2000 r. pełnomocnik A Sp. z o.o. zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania - dokonania ustaleń sprzecznych z dowodami w sprawie, naruszenie zasady prawdy materialnej oraz zasady czynnego udziału strony - w szczególności naruszenie art. 122, 123 § 1, 180 § 1, 187 § 1, 200 § 1, 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.). W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg spisu kosztów. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż Prezes GUC poczynił ustalenia niezgodne z materiałem zebranym w sprawie i nie podjął żadnych kroków w celu istniejącej wątpliwości (rzekomej rozbieżności pomiędzy twierdzeniem strony a treścią kontraktu) czym naruszył zasadę prawdy materialnej. W ocenie skarżącego, niezrozumiałym jest ustalenie Prezesa GUC, że strony umówiły się rzekomo w ten sposób, że ustaliły maksymalną granicę skiełkowania (żywotności) - na poziomie 95%. Nie wynika to bowiem ani z brzmienia kontraktu, ani z celu i zgodnego zamiaru stron. Parametr jakości jęczmienia jakim jest "energia kiełkowania" (także określana jako żywotność - ilość prawidłowo wykiełkowanych ziaren w jednostce czasu) można sensownie określić wyłącznie przez wskazanie jego minimalnej wartości, gdyż idealne ziarno charakteryzuje się energią kiełkowania 100%. Zdaniem skarżącego, ustalenie treści umowy dokonane przez organ odwoławczy prowadzi do absurdalnego rezultatu, zgodnie z którym jęczmień o energii kiełkowania np. 20% (słaba pasza) spełniałby parametry jakościowe kontraktu. W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie dowodu w postaci certyfikatu z badania przez laboratorium E. Organ odwoławczy - w ocenie skarżącego nie wskazał jako przepis naruszono wysyłając próby towarów do badania przez E. Należy zauważyć, że badaniu w E poddano zaplombowane przez C próbki towaru pobranego przez C zgodnie z zezwoleniem organu celnego. W skardze podniesiono, że dowód z badania dokonanego przez laboratorium E stanowi jedynie potwierdzenie stanu towarów stwierdzonego w certyfikacie wydanym przez C Sp. z o.o. i w takim zakresie powinien być dopuszczony jako dowód uzupełniający w sprawie. Skarżący powtórzył swoje twierdzenie w odniesieniu do sposobu rozliczenia uznanej reklamacji towaru, przedstawione na etapie postępowanie przed organami celnymi. Zdaniem skarżącego - organ odwoławczy naruszył w postępowaniu art. 200 § i Ordynacji podatkowej poprzez powiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego w piśmie, w którym wzywał do dostarczenia pewnych dowodów, czyli przed przeprowadzeniem tych dowodów. W odpowiedzi na wniesioną skargę, Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przyznano niewłaściwe odczytanie kontraktu co do parametrów, jakim powinien charakteryzować się zakupiony jęczmień, albowiem "skiełkowanie" ma poziomie 95% jest wartością minimalną. Powyższe nie miało wpływu na treść orzeczenia. Prezes GUC dodatkowo odniósł się do zarzutu naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej uznając go za chybiony. W rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie organu celnego opierało się wyłącznie na materialne dowodowym przedłożonym przez importera. W związku z powyższym strona znała treść dokumentów, w oparciu o którą miało zapaść rozstrzygnięcie organu celnego II instancji. Z uwagi na fakt wezwania importera do przetłumaczenia dokumentacji na język polski wyznaczono stronie 14 - dniowy termin do skorzystania ze swoich praw, przyjmując że termin z art'. 200 § 1 Ordynacji jest terminem minimalnym. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że zgodnie z § 2 powołanego przepisu w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie na etapie odpowiedzi na skargę organ celny zweryfikował swoje stanowisko w zakresie odczytania treści umowy zawartej przez stronę skarżącą z kontrahentem duńskim, przyznając, że zastrzeżono wymóg minimalnej zdolności kiełkowania ziaren na poziomie 95%. Należy stwierdzić, że dokumenty obcojęzyczne stanowiące podstawę ustaleń w sprawie, szczególnie w sytuacji sporu między stronami, muszą być przetłumaczone. Językiem urzędowym jest język polski. Brak tłumaczeń skutkował nie tylko pomyłką w zakresie jak wyżej wskazano, ale również niemożnością kontroli ustaleń wywodzonych na podstawie sporządzonych w języku angielskim przez C potwierdzeń jakości z dnia 7 września i 10 września 1998 r. W dokumentach tych posłużono się różnymi słowami - germination i vitality, które w ocenie organów dotyczą różnych kryteriów,'zaś strona dowodzi tożsamość pojęć. Powyższe wbrew stanowisku organu stanowiło istotne uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy, skoro w konsekwencji ocena pozostałego zebranego w sprawie została dokonana z pominięciem twierdzeń strony o terminach uzyskania poszczególnych dokumentów. Przyjęta przez organ chronologia zdarzeń nie jest zgodna z twierdzeniami strony sformułowanymi jako zarzut odwołania, że ostateczne opinie umożliwiające uwzględnienie złożonej przez nią reklamacji i korekty faktur nie były dokumentami znanymi stronie w dacie zgłoszenia towaru do odprawy. Strona dokumenty opatrzone datami poprzedzającymi dopuszczenie do obrotu otrzymała, jak twierdzi, w miesiącu grudniu 1998 r., powyższe zostało jednak pominięte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W sytuacji, gdy strona zaoferowała dokumenty potwierdzające uwzględnienie reklamacji istotne jest dokonanie tłumaczenia, albowiem wstępna lektura faktur korygujących nie pozwala na stwierdzenie, że brak w ich treści odniesienia do przedmiotowej transakcji. W dokumentach tych wskazano datę umowy, ilość towaru, środek transportu i kwotę uznaną na rzecz strony. W ocenie Sądu powtórzenie w treści dokumentu nie podlegającego wymogom prawa polskiego tego samego numeru jak widniejący na pierwotnej fakturze nie stanowi uchybienia formalnego skutkującego funkcjonowaniem w obrocie dwóch konkurujących dokumentów. Z tych względów uznając skargę za uzasadnioną Sąd na mocy art. 145 § 1 ust. lc oraz art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku,