I SA/Gd 223/16

WyrokWSA w Gdańsku2017-01-24

Skład orzekający: Janina Guść, Marek Kraus, Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia do gruntów rolnych, które wydzierżawił, a faktyczne użytkowanie i pobieranie pożytków z tych gruntów sprawuje dzierżawca?
Ratio decidendi
Rolnikowi, który wydzierżawił grunty rolne, nie przysługuje płatność bezpośrednia do tych gruntów, jeśli faktyczne użytkowanie i pobieranie pożytków sprawuje dzierżawca. Pojęcie posiadania na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich należy interpretować jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych w celu prowadzenia działalności rolniczej, a nie tylko formalne posiadanie. W przypadku posiadania samoistnego i zależnego, płatności przysługują posiadaczowi zależnemu.
Stan faktyczny
Rolnik H.C. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2011. Wcześniejsza decyzja przyznająca płatności została uchylona. W toku ponownego postępowania organy ustaliły, że działka ewidencyjna nr [...] zadeklarowana we wniosku została przez H.C. wydzierżawiona W.C. na 15 lat w 2001 r., a faktyczne użytkowanie i pobieranie pożytków sprawował W.C. W związku z tym organy odmówiły przyznania płatności do tej działki. H.C. złożył skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi H.C. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 2 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2011 oddala skargę. H. C., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 14 maja 2011 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2011. W tabeli VIII wniosku "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" strona wniosła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 85,00 ha oraz uzupełniającej płatności podstawowej do działki rolnej o powierzchni 77,00 ha, w tym m.in. do działki ewidencyjnej nr [...], położonej w województwie p., powiecie w., gminie C., obrębie Z. Do wniosku strona załączyła materiał graficzny, na którym zaznaczyła położenie działek rolnych zadeklarowanych we wniosku oraz informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności. Decyzją z dnia 15 listopada 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał H. C. płatności na rok 2011 w łącznej wysokości 81 514,16 zł w tym: - jednolitą płatność obszarową w wysokości 60 398,45 zł, do powierzchni 85,00 ha, - uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 21 115, 71 zł, do powierzchni 77,00 ha. Decyzja została doręczona stronie w dniu 17 listopada 2011 r., a wobec braku jej zaskarżenia stała się ostateczna. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania (poprzednia decyzja została uchylona decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 9 lipca 2015 r.), decyzją z dnia 9 października 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję dotychczasową z dnia 15 listopada 2011 r. oraz przyznał stronie jednolitą płatność obszarową na rok 2011 w wysokości 68 723, 90 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 47608,19 zł, do powierzchni 79,00 ha oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 21115, 71 zł, do powierzchni 77,00 ha. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie, podtrzymuje stanowisko, iż H. C. nie prowadził działalności rolniczej w 2011 r. na działce ewidencyjnej [...], wydzierżawionej w dniu 15 stycznia 2001 r. i zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011. Jako dowód, któremu organ dał wiarę, jest przekazane pismo przez Placówkę Terenową Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolników w W., z którego wynika, że H. C. wydzierżawił w dniu 15 stycznia 2001 r. m.in. działkę ewidencyjną [...] o powierzchni 6,2524 ha. Na potwierdzenie powyższego do pisma dołączono kserokopie umowy dzierżawy z dnia 15 stycznia 2001 r. zawartej na okres 15 lat pomiędzy Państwem H. i D. C. a W. C. (umowa wpłynęła do biura w dniu 11 grudnia 2014 r.). Do pisma dołączono kserokopie oświadczenia, z dnia 28 września 2014 r. H. C., w którym oświadczył, iż działki [...] i [...] użytkuje W. C. i pobiera pożytki z tych działek. Dotacje zaś z działki [...] pobiera H. C., a potem wspólnie się z tego rozliczają. W związku z powyższym posiadaczem działki rolnej [...] na dzień 31 maja 2011 r. był W. C., który to, zgodnie z przepisami o płatnościach bezpośrednich miał prawo otrzymać do tej działki dotację. Ponadto w umowie dzierżawy pomiędzy H. C. a W. C. w pkt 5 jest zapis świadczący o tym, iż dzierżawca, tj. W. C. z dniem 15 stycznia 2001 r. przystępuje do użytkowania działki [...]. Kolejnym dowodem, któremu organ dał wiarę jest oświadczenie z dnia 28 września 2014 r. złożone w KRUSIE, w którym H. C. uprzedzony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań zgodnie z art. 233 Kodeksu Karnego oświadczył, iż W. C. użytkuje działkę rolną [...]. Organ I instancji wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia ustalenie, że H. C. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2011 nieprawidłowo zadeklarował powierzchnię działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej [...]. Wnioskodawca nie był bowiem faktycznym posiadaczem i użytkownikiem tych gruntów. Nadto organ wskazał, iż H. C., składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, nie dołączył oświadczenia współposiadacza działki [...] o wyrażeniu zgody na przyznanie płatności, co automatycznie wyklucza go z przyznania płatności dla tej działki. Jednocześnie organ podkreślił, iż H. C. podpisał na wniosku oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem oraz skutki składania fałszywych oświadczeń. Tym samym, przedkładając w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, strona przyjęła pełną odpowiedzialność za całość zawartych w nim deklaracji, jak również dała podstawę do uznania, że znane są jej warunki udzielania określonych płatności. W dniu 22 października 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał W. C. w charakterze świadka do złożenia wyjaśnień kto użytkował działki ewidencyjne [...] i [...] w latach 2004-2013. W dniu 12 listopada 2014 r., podczas składania wyjaśnień przez W. C., pracownik zadał pytanie, kto faktycznie użytkował grunty rolne będące przedmiotem wezwania, tj. działki ewidencyjne [...] i [...] w latach 2004-2013. W. C. odpowiedział, że on je użytkował. Następnie w odpowiedzi na pytanie o szczegóły tego użytkowania, dopowiedział, iż grunty rolne były obrabiane, siane i orane. Agronom doradzał W. C. Świadek oświadczył, iż to Pan H. kupował nawozy a decyzje o tym, co siać bracia podejmowali wspólnie, podatki płacą wspólnie (jednak dokumenty i potwierdzenia są wystawione na Pana H.). W. C. był świadomy tego, iż jego brat, H. C. składa wnioski o dopłaty do ARiMR. W. C. oświadczył, iż pieniądze z dotacji były zainwestowane w działki. W innym oświadczeniu, z dnia 13 stycznia 2015 r., H. C. oświadczył: "Pan W., któremu wydzierżawiłem 5,80 ha gruntów, podejmuje decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, które następnie wspólnie wykonujemy". Organ, rozpatrując ponownie materiał zgromadzony w sprawie, nie dał wiary oświadczeniom złożonym przez stronę na okoliczność wznowienia postępowania. Owe oświadczenia strony zostały złożone w celu uniknięcia konsekwencji do błędnie zadeklarowanej działki [...] w roku 2011 - zwrot nienależnie pobranych płatności do tej działki. W ocenie organu, złożone przez H. C. i W. C. oświadczenia jednoznacznie wskazują, iż to W. C. był faktycznym użytkownikiem działki [...]. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła: - obrazę przepisów prawa materialnego w postaci przepisu art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.), poprzez przyjęcie za podstawę wydanej decyzji kryteriów innych niż opisane we wskazanych wyżej przepisach, pomimo powołania ich jako podstawy prawnej wydanego orzeczenia, - obrazę przepisów o postępowaniu, mogącą mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 7, art. 77, art. art. 8 i art. 11, art.80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U z 2013 r., poz.267 ze zm.), w skrócie k.p.a. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania "w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia 15 listopada 2011 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR". Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 2 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ II instancji, weryfikując niniejszą sprawę w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, stwierdził, iż rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji jest słuszne i odpowiada przepisom prawa, zatem organ I instancji prawidłowo wykluczył działkę ewidencyjną nr [...], którą H. C. zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na rok 2011. Przywołując stan faktyczny sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że faktycznym użytkownikiem działki ewidencyjnej nr [...] na dzień 31 maja 2011 r., a także osobą, która utrzymywała grunty, zgodnie z normami i przestrzegała wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek na rok 2011 był W. C., a nie skarżący. Tym samym organ nie podzielił zarzutów strony, dotyczących naruszenia prawa materialnego. Ponadto, organ II instancji odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznając je za niezasadne. Końcowo, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, odnosząc się do wniosku strony o umorzenie postępowania, zauważył, że w przedmiotowej sprawie nie było prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 15 listopada 2011 r. W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając: 1. obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez przyjęcie za podstawę wydanej decyzji kryteriów innych niż opisane we wskazanych wyżej przepisach, pomimo powołania ich jako podstawy prawnej wydanego orzeczenia, podczas gdy strona postępowania była posiadaczem gruntów rolnych, na które rolnikowi przysługuje płatność; skarżący prowadził działalność rolniczą na działce nr [...], a nadto strona postępowania oraz W. C. współkorzystali, a zatem współposiadaczami gruntów rolnych, na które przysługuje płatność; 2. obrazę przepisów o postępowaniu, mogącą mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie przepisów: - art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez wybiórcze i niepełne zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę prowadzącą do poczynienia ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy; - art. 8 i art.11 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób niebudzący zaufania jej uczestników do władzy publicznej, w szczególności zaś poprzez brak wyjaśnienia uczestnikom postępowania przyczyn nieuwzględnienia wyjaśnień złożonych przez stronę postępowania; - art. 80 k.p.a., polegające na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów, a tym samym wydanie zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował, zastosował oraz czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. W konsekwencji powyższej kontroli sąd uchyla zaskarżoną decyzję jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozpoznając sprawę, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie sądowa kontrola sprowadzała się w pierwszej kolejności do przesądzenia dwóch podstawowych kwestii, tj. 1) zasadności wznowienia postępowania przez organy administracji rolnej; 2) oceny wydania przez te organy we wznowionym postępowaniu decyzji zgodnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Dokonując oceny w tak zakreślonych granicach, skład orzekający nie dopatrzył się naruszeń prawa mających lub mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do niekwestionowanego w sprawie faktu wydzierżawienia przez skarżącego - przed wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie pierwotnej, ostatecznej decyzji - na mocy umowy z dnia 15 stycznia 2001 r. działki o nr ewid. [...] objętej wnioskiem strony o płatności na 2011 r., o którym to fakcie organ I instancji nie miał wiedzy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia o przyznaniu płatności, uznać należało, iż bez wątpienia ziściła się przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. ujawniona została istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, a zarazem nowy dowód w postaci umowy dzierżawy, który co prawda istniał w dniu wydania decyzji, lecz nie był znany organowi. Jakakolwiek zmiana areału gruntów znajdujących się w posiadaniu skarżącego jest bowiem istotną okolicznością w rozumieniu przywołanego przepisu, którą organ decyzyjny musi mieć na uwadze przy podejmowaniu decyzji, niezależnie od brzmienia przepisu formułującego wymóg posiadania nieruchomości rolnych przez wnioskodawcę, deklarującego grunty do płatności. Ujawnienie tej okoliczności uprawniało Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do wznowienia postępowania w sprawie płatności, o które ubiegał się skarżący. Zaistnienie przedstawionej przesłanki wznowienia postępowania przesądzało z kolei o konieczności uchylenia pierwotnej decyzji i wydania nowego orzeczenia rozstrzygającego o istocie sprawy, stosownie do dyspozycji przepisu art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. W dalszej kolejności podnieść trzeba, iż wbrew odmiennemu zapatrywaniu wyrażonemu w skardze, nie można skutecznie zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym zakresie w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepisy art. 7 ust. 1 i 1a ustawy określają warunki, jakie musi spełniać rolnik, aby otrzymać jednolitą płatność obszarową. Przepis art. 7 ust. 2 ww. ustawy stanowi natomiast, że rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw wskazanych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Jednym z warunków uzyskania wymienionej płatności jest posiadanie działek rolnych o określonej powierzchni. Pojęcie posiadania nie zostało uregulowane w przepisach dotyczących przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Posiadanie w ujęciu cywilistycznym nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe. Pojęcie posiadania na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich należy interpretować w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu ustawy o płatnościach, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych (vide: wyrok NSA z 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 734/11; wyrok NSA z 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 537/11; wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 87/11; wyrok NSA z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 932/11, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1177/10, wyrok WSA z dnia 17 maja 2011 r sygn. akt III SA/Po 732/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 335/10). Za takim rozumieniem pojęcia posiadania gruntów rolnych przemawia to, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je również rolniczo użytkować. Oceny, czy wnioskodawcy przysługuje w świetle przepisów art. 7 ust. 1, 1a i ust. 2 ustawy wnioskowana płatność do zadeklarowanych gruntów, należy dokonywać biorąc pod uwagę definicje pojęcia "rolnik" i "działalność rolnicza" sformułowane w art. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE.L.2003.270.1). Zgodnie z definicją zapisaną w powołanym przepisie "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą; "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Jeżeli więc art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że płatność przysługuje rolnikowi na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, to oznacza to, że płatność przysługuje osobie, która prowadzi działalność rolniczą, czyli zajmuje się produkcją, hodowlą lub uprawą produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, do gruntów rolnych na których taką działalność prowadzi. Płatności obszarowe i uzupełniające (art. 7 ust. 1 i 2 ustawy) nie przysługują więc wyłącznie z tytułu posiadania gruntów rolnych, ale z tytułu posiadania związanego z prowadzeniem działalności rolniczej. Sporadyczna pomoc w gospodarstwie rolnym nie może być rozumiana jako prowadzenie działalności rolniczej w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie art. 7 ust. 6 ustawy w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. Odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego, należy wskazać, że zgodnie z art. 336 K.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą (posiadacz zależny). Jak wynika z niekwestionowanego w tym zakresie stanu faktycznego sprawy, działkę ewidencyjną nr [...], objętą wnioskiem o płatności, skarżący wydzierżawił W. C. na okres 15 lat na podstawie umowy dzierżawy z dnia 15 stycznia 2001 r. Zgodnie z § 5 ww. umowy dzierżawca, tj. W. C. z dniem 15 stycznia 2001 r. przystępuje do użytkowania gruntów wymienionych w niniejszej umowie, w tym działki ewidencyjnej nr [...]. Powyższe zostało potwierdzone w aneksie do umowy dzierżawy zawartym w dniu 7 kwietnia 2014 r., w którym wskazano, iż strony zgodnie potwierdzają, że grunt nieprzerwanie i w sposób niezakłócony od dnia zawarcia umowy jest w posiadaniu dzierżawcy i wykorzystywany na cele rolnicze. Ponadto z oświadczenia skarżącego z dnia 28 września 2014 r. złożonego do Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolników w W. wynika, iż m.in. działkę ewidencyjną nr [...] użytkuje W. C. i pobiera pożytki z tych działek. Powyższe potwierdził w dniu 12 listopada 2014 r. W. C., który stwierdził, iż to on w latach 2004-2013 użytkował działkę ewidencyjną nr [...]. Jednocześnie W. C. na pytanie pracownika Biura Powiatowego ARiMR, kto podejmował decyzję, co zasiać, zeznał, iż decyzję podejmowali wspólnie, tj. W. C. i H. C. Równocześnie z pisma skarżącego z dnia 5 stycznia 2015 r. wynika, iż na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] on oraz jego brat W. dokonują wszelkich zabiegów agrotechnicznych, by utrzymać działki w dobrej kulturze rolnej. W ww. piśmie H. C. wskazał, iż jego brat, któremu wydzierżawił ok. 5,80 ha gruntów podejmuje decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, które następnie on i jego brat wykonują. Rolnik poinformował także, iż pracują wspólnie, wykorzystując jego sprzęt rolniczy, korzystają z nabytych doświadczeń w rolnictwie oraz, iż ustalił z bratem, iż to on będzie składać wnioski obszarowe jako właściciel gruntów, a brat jako posiadacz będzie pobierał pożytki ze sprzedaży płodów rolnych. Ponadto w piśmie z dnia 18 lutego 2015 r. H. C. wskazał, iż działka ewidencyjna nr [...] użytkowana była wspólnie przez niego i jego brata W. C. Ich współpraca przebiegała następująco: W. C. podejmował decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, które następnie wspólnie, H. C. i W. C., wykonywali wykorzystując sprzęt rolniczy H. C. H. C. ustalił z bratem, iż to on będzie składać wnioski obszarowe jako właściciel gruntów, a brat jako posiadacz będzie pobierał pożytki ze sprzedaży płodów rolnych. Z otrzymanych dopłat bezpośrednich rozliczali się niezwłocznie po ich wpływie na konto bankowe H. C. W ocenie Sądu, przedstawione wyżej i ustalone w trakcie postępowania okoliczności, potwierdzają, iż stan wynikający z faktu zawarcia umowy dzierżawy z dnia 15 stycznia 2001 r., odpowiada rzeczywistości, tj. że W. C. od dnia zawarcia umowy dzierżawy był faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych (działki o nr ew. [...]) zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Nie można bowiem odmówić słuszności stanowisku organu odwoławczego, który w rezultacie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego przypisał walor wiarygodności zeznaniom i oświadczeniom strony oraz świadków, tym bardziej, jeśli się zważy, że treść tychże zeznań i oświadczeń znajduje swoje odzwierciedlenie w fakcie zawarcia i treści umowy dzierżawy. W odniesieniu do twierdzenia zawartego w skardze, iż strona postępowania wraz z bratem W. C. wspólnie prowadzili gospodarstwo rolne, a zatem wspólnie korzystali z działki, na którą przyznano płatność, a w konsekwencji obaj byli jej posiadaczami, dzieląc się obowiązkami związanymi z prowadzonymi uprawami oraz, iż brak jest jakiegokolwiek dowodu przemawiającego za tezą, że strona postępowania nie jest posiadaczem działki, na którą przyznana została płatność, słusznie wskazał Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, że zgodnie z oświadczeniem H. C. z dnia 5 stycznia 2015 r. i z dnia 18 lutego 2015 r. to W. C. podejmował decyzje odnośnie zasiewów, działań agrotechnicznych, a także jako posiadacz pobierał pożytki ze sprzedaży płodów rolnych. A zatem sam skarżący potwierdził, iż W. C. jest posiadaczem działki ewidencyjnej nr [...], miał swobodę podejmowania decyzji - co i kiedy uprawiać na tej działce oraz jakie zabiegi agrotechniczne należy przeprowadzić, a także zbierał z niej plony i je sprzedawał, pomimo iż dnia 12 listopada 2014 r. W. C. zeznał, że wspólnie podejmują decyzję co zasiać. Reasumując, uznać należało, iż brak było podstaw do przyjęcia, jak domagał się tego skarżący, że ocena stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organy ARiMR naruszyła art. 7, art. 77, czy art. 80 k.p.a. Z treści powołanych przepisów wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej podejmuje niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zbiera i rozpatruje cały materiał dowodowy oraz ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te statuują m.in. zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznaczają one organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły, w ocenie składu orzekającego, zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie. Zgodzić się należy z organem, iż przymiot wiarygodności posiadają zeznania i oświadczenia świadków i skarżącego a większość dowodów przemawia za przyjętym w sprawie stanowiskiem organu. Nadto podkreślenia wymaga, że nawet uznanie twierdzenia skarżącego o współposiadaniu spornej działki nie mogłoby wpłynąć na przyznanie płatności w odmiennej wysokości, gdyż strona do złożonego wniosku nie załączyła oświadczenia współposiadacza o wyrażeniu zgody na przyznanie płatności, o którym mowa w przepisie art. 7 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co automatycznie wyklucza możliwość przyznania płatności dla tej działki. W konsekwencji powyższego uznać należało, że zasadnie pomniejszono kwotę płatności (w odniesieniu do pierwotnej decyzji) o kwotę przypadającą na areał wydzierżawionego gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie stwierdzając tym samym wadliwości zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło