I SA/Gd 2258/96

WyrokWSA w Gdańsku1998-10-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie odsetek od zaległości podatkowej uzasadnia umorzenie samej zaległości podatkowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy podatnik korzystał już z innych ulg i rozłożenia spłaty na raty?
Ratio decidendi
Umorzenie odsetek od zaległości podatkowej nie stanowi samoistnego argumentu za umorzeniem zaległości podatkowej. Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy, a podatnik ma obowiązek zapoznać się z obowiązującym prawem dotyczącym ulg i zwolnień podatkowych. Zasada sprawiedliwości podatkowej wymaga równego traktowania wszystkich podatników.
Stan faktyczny
Podatnik zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego za 1992 r. z uwagi na trudną sytuację materialną i późne uostatecznienie się decyzji wymiarowych. Urząd Skarbowy odmówił umorzenia, wskazując na obowiązek zabezpieczenia środków i wcześniejsze utraty prawa do zwolnienia. Podatnik podkreślał trudną sytuację rodzinną i fakt, że organ umorzył odsetki, a odmówił umorzenia podatku. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy, wskazując na udzieloną już pomoc (umorzenie odsetek, rozłożenie na raty) i zasadę sprawiedliwości podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako niezasadną na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.

Pełny tekst orzeczenia

Okoliczność, że organy podatkowe umorzyły skarżącym odsetki od przedmiotowej zaległości podatkowej nie może stanowić argumentu, że i zaległość podatkowa winna być umorzona. Pismem z dnia 6 maja 1996 r. Piotr G. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w G. o umorzenie m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. uzasadniając wniosek bardzo trudną sytuacją materialną oraz faktem bardzo późnego uostatecznienia się decyzji wymiarowych bo dopiero w latach 1995-1996. Urząd Skarbowy w G. decyzją z dnia 25 lipca 1996 r. odmówił umorzenia zaległości za 1992 r. w kwocie 57.669 zł. W uzasadnieniu wywiedziono, że podatnik winien był zabezpieczyć środki finansowe na przedmiotowy podatek, skoro decyzją z dnia 15 września 1993 r. ww. Urząd orzekł o utracie prawa do zwolnienia od podatku dochodowego i obrotowego, zaś Izba decyzją z dnia 7 lutego 1994 r. utrzymała tę decyzję w mocy. W ocenie organu podatnik osiągając dochody z prowadzonej działalności gospodarczej winien był dobrowolnie należny podatek uiścić lub wówczas zwrócić się o ulgę w trybie art. 22 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Organ również podkreślił, że decyzja wydana w trybie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma charakter uznaniowy, zaś analiza zebranego w sprawie materiału nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku. W odwołaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podatnik podkreśla przede wszystkim fakt, iż znalazł się w sytuacji bez wyjścia z winy organów podatkowych, co znalazło wyraz w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 14 lipca 1995 r. w sprawie SA/Gd 1552/94. Nadto strona zwraca uwagę na rażącą niekonsekwencję organu pierwszej instancji, skoro decyzją z dnia 25 lipca 1996 r. umorzył on odsetki w kwocie 91.861,30 /po denominacji/, natomiast drugą decyzją odmówił umorzenia podatku dochodowego za 1992 r. Obydwie decyzje dotyczą tego samego podatnika, znajdującego się w konkretnej, bardzo trudnej sytuacji finansowej, żona bowiem nie pracuje zawodowo a na utrzymaniu mają pięcioro dzieci w wieku od 2 do 9 lat. Nadto podatnik podkreślił, że spłaca również miesięczne raty zadłużenia wobec ZUS w wysokości 2.500 zł. Izba Skarbowa w G. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa odwołania nie uwzględniła, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu przede wszystkim podkreślono, że podatnikowi została udzielona już daleko idąca pomoc w przezwyciężaniu trudności finansowych a mianowicie decyzją z dnia 25 lipca 1996 r. Urząd Skarbowy w G. umorzył ponad 90 proc. należnych odsetek za zwłokę z tytułu nieterminowej zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. w kwocie 91.861,30 zł, natomiast decyzją kolejną z dnia 25 lipca 1996 r. urząd rozłożył spłatę zaległego podatku w kwocie 57.669,25 zł na 20 rat miesięcznych. Izba nadto podkreśliła, że w zakresie wymagalności podatku dochodowego ma zastosowanie zasada sprawiedliwości podatkowej /powszechności i równości opodatkowania/ a wobec tego jest on w równym stopniu wymagalny od wszystkich podatników w związku z uzyskiwaniem dochodów. Podatnik, który już korzysta z ulgi nie może, zdaniem Izby, wnosić o kolejne ich przyznanie, gdyż stan taki narusza zasadę sprawiedliwości i stawia go w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podatników. Odnośnie twierdzeń strony, iż treść informacyjnego pisma Urzędu Skarbowego w G. z dnia 10 stycznia 1990 r. w przedmiocie zwolnienia podatnika od podatku dochodowego - wprowadziło podatnika w błąd co do prowadzenia działalności gospodarczej nie może stanowić, zdaniem Izby, podstawy do umorzenia zaległości podatkowej, bowiem podatnik obowiązany jest zapoznać się z prawem w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. I wreszcie Izba podkreśliła, że sytuacja finansowa strony nie jest taka zła biorąc pod uwagę osiągany przez stronę dochód oraz dokonywanie odliczeń /takich jak darowizny, czy odpłatne kształcenie dzieci/, posiada majątek ruchomy i nieruchomy, osiąga dochody również z innych źródeł a zatem może uiścić należny podatek, bez zagrożenia sytuacji materialnej i finansowej. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa i niezgodność ze stanem faktycznym wniosła o jej uchylenie. Skarżący powtarzając argumentację z odwołania dodatkowo stwierdza, że dochód z najmu przeznaczony został na eksploatację, bieżące remonty domu, zajmowanego przez lokatorów z przydziałami kwaterunkowymi; odnośnie zaś "szafowania" darowiznami skarżący wyjaśnił, że darowizny polegały na przekazywaniu pieczywa do Domu Pomocy Społecznej Gminy G. Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, w pełni przytoczyła motywy rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji Sąd ogranicza się do badania zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368/. W ustalonym bezspornie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jak zasadnie podkreślają organy podatkowe decyzja wydana w trybie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ma charakter uznaniowy a to oznacza, że ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w tym przepisie zostały pozostawione organowi administracji państwowej a nadto, decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej jest prawem a nie obowiązkiem organów podatkowych. Zgodzić się również trzeba z twierdzeniami Izby, że sam fakt wprowadzenia podatnika w błąd co do rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej podlegającej zwolnieniu od podatku dochodowego i obrotowego samo w sobie nie może stanowić podstawy do umorzenia zaległości podatkowej, bowiem podatnik chcąc korzystać z określonych ulg w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, obowiązany jest zapoznać się z obowiązującym prawem. Ponadto wbrew zarzutom skargi stwierdzić należy, że już od września 1993 r., kiedy to organ pierwszej instancji orzekł o utracie prawa do zwolnienia od podatku dochodowego skarżący mieli świadomość skutków prawnych z tym związanych a już na pewno od lutego 1994 r., kiedy to organ odwoławczy utrzymał ww. decyzję w mocy. Słusznie Izba podkreśla, że w zakresie wymagalności podatku dochodowego ma zastosowanie zasada sprawiedliwości podatkowej a więc zasada powszechności i równości opodatkowania a wobec tego jest on w równym stopniu wymagalny, od wszystkich podatników. Okoliczność, że organy podatkowe umorzyły skarżącym odsetki od przedmiotowej zaległości podatkowej nie może stanowić jak chcą skarżący argumentu, że i zaległość podatkowa winna być umorzona. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla rozpoznania przedmiotowej sprawy zabrały materiał dowodowy, który poddały rzetelnej analizie a dokonanej ocenie nie sposób zarzucić dowolności. Z tych przyczyn skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na mocy art. 27 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o NSA.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło