I SA/Gd 226/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-04-14

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przemawia za tym niska kwota środków pozostających do dyspozycji czteroosobowej rodziny po uwzględnieniu stałych obciążeń, wysoka kwota wpisu sądowego oraz stan wymagalnych zobowiązań wnioskodawcy znacznie przewyższający wartość posiadanego majątku. Obciążenie wnioskodawcy obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych wiązałoby się z uszczerbkiem dla jego utrzymania i utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem małoletnich dzieci, a jego dochody z dzierżawy nieruchomości są przeznaczane na zobowiązania podatkowe. Żona wnioskodawcy pracuje, a majątek wnioskodawcy obejmuje nieruchomości obciążone hipotekami oraz znaczne zobowiązania finansowe. Koszt wpisu sądowego wynosi 27.317 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia 2006 r. do lutego 2007 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. M. G. wnioskiem z dnia 25 lutego 2011 r., którego braki formalne skarżący uzupełnił w dniu 12 marca 2011 r. (data stempla pocztowego), zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 27.317 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz licznych dokumentów dołączonych do wniosku, a także przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 marca 2011 r. wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci, aktualnie źródłem utrzymania rodziny są dochody uzyskiwane przez wnioskodawcę z dzierżawy nieruchomości, w tym stacji paliw w wysokości 2.000 zł miesięcznie (które – jak oświadczył – przeznaczane są na pokrycie zobowiązań podatkowych) oraz dochody osiągane przez jego żonę ze stosunku pracy w kwocie 1.847,07 zł netto miesięcznie, prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza pod nazwą "A" została wykreślona z ewidencji z dniem 1 marca 2010 r., natomiast spółka "B" s.c. zakończyła działalność z końcem 2008 r., majątek wnioskodawcy stanowią nieruchomości o powierzchni 0.23.55 ha zabudowana garażami i budynkiem, obciążona hipotekami ustanowionym na rzecz dwóch banków i Skarbu Państwa, o powierzchni 0.45.06 ha, na której znajduje się stacja paliw z trzema zbiornikami podziemnymi paliwowymi i dystrybutorem, na której ustanowiono hipoteki na rzecz dwóch banków, o powierzchni 0.16.32 ha zabudowana segmentem budynku magazynowo-warsztatowego o powierzchni użytkowej 554 m2 i obciążona hipoteką na rzecz banku, o powierzchni 1.83 ha zabudowana i obciążona hipoteką na rzecz Skarbu Państwa, o powierzchni 0.49 ha niezabudowana, obciążona hipoteką na rzecz Skarbu Państwa, natomiast oboje małżonkowie posiadają nieruchomość o powierzchni 0.0820 ha przeznaczoną pod budowę domu jednorodzinnego mieszkalnego, zabudowaną budynkiem, obciążoną hipotekami ustanowionym na rzecz banku i Skarbu Państwa oraz mieszkanie o powierzchni 60,20 m2 (własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu), na którym ustanowiona została hipoteka na rzecz banku, wnioskodawca posiada samochód marki [...], rok produkcji 1998, który podlega zajęciu komorniczemu, zaś jego żona jest właścicielem samochodu marki [...], rok produkcji 2002, na którego zakup zaciągnęła kredyt, małżonkowie nie posiadają oszczędności, miesięczne udokumentowane koszty utrzymania rodziny, do których zaliczono opłaty za czynsz, energię elektryczną, internet i telefon kształtują się na poziomie około 852 zł, zgodnie ze złożonym oświadczeniem małżonkowie ponoszą dodatkowe wydatki na leczenie, w tym na zakup leków i odpłatne wizyty lekarskie, w łącznej kwocie 300 zł miesięcznie. Wnioskodawca przedstawił dokumenty – informacje o stanie zaległości w sprawach egzekucyjnych i zaświadczenie z banku, z których wynika, że wartość jego wymagalnych zobowiązań wraz z kosztami procesów i egzekucji wynosi 13.964.789,05 zł. Mając na uwadze powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Za taką oceną przemawia przede wszystkim wysokość środków pieniężnych pozostająca do dyspozycji czteroosobowej, która po uwzględnieniu stałych, koniecznych obciążeń wynosi 2.695 zł, co daje kwotę 673,75 zł na osobę. Bez wątpienia przy takiej kwocie dochodów nie jest on w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności. Wpływ na przyjęte stanowisko miała również wysokość wpisu sądowego określonego w kwocie 27.317 zł oraz stan wymagalnych zobowiązań wnioskodawcy wobec Skarbu Państwa, byłych kontrahentów i banków, które znacznie przewyższają wartość posiadanego przez niego majątku. Powołane okoliczności przesądzają, że obciążenie skarżącego obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych będzie wiązało się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania jego oraz jego rodziny. Z tych wszystkich względów uznano, iż wnioskodawca wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło