I SA/Gd 227/13
PostanowienieWSA w Gdańsku2013-04-17
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada dochód z emerytury, współwłasność mieszkania, samochód i akcje, ale jednocześnie ma zadłużenia i wspiera finansowo bezrobotnego syna, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego dochód z emerytury, mimo że stały, jest przeznaczony na utrzymanie dwóch osób (siebie i bezrobotnego syna), a dodatkowo posiada znaczące zadłużenia i wydatki związane z utrzymaniem mieszkania. Wartość posiadanych akcji nie jest wystarczająca, aby pokryć koszty postępowania, a planowane wydatki na remont i zakup sprzętu są uzasadnione potrzebami bytowym.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca mieszka z żoną i bezrobotnym synem, utrzymuje się z emerytury, posiada współwłasność mieszkania, samochód i akcje, ale ma też zadłużenia i planuje wydatki na remont.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
M. P., w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...], zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, bądź radcy prawnego.
Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca uzupełnił w dniu 4 marca 2013 r. (data stempla pocztowego). Zgodnie z brzmieniem 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów dołączonych do wniosku oraz przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 18 marca 2013 r. (doręczone w dniu 28 marca 2013 r.), ustalono, że wprawdzie zamieszkuje on z żoną, jednak małżonkowie, ze względu na panujące między nimi stosunki, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego (dowód: odpis sentencji wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny z dnia [...] uniewinniający wnioskodawcę od popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k.; odpis wezwania Sądu Rejonowego [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej), z małżonkami zamieszkuje także ich dorosły syn, który pozostaje bez pracy, źródłem utrzymania wnioskodawcy jest emerytura, która po uwzględnieniu potrąceń alimentacyjnych, wynosi 2.997,28 zł netto miesięcznie (dowód: odpis decyzji z dnia 1 marca 2013 r. o waloryzacji emerytury, odpis pisma komornika sądowego z dnia 22 marca 2013 r. do Wojskowego Biura Emerytalnego informujące o wysokości potrąceń, wyciąg z rachunku bankowego sporządzony za okres od 7 stycznia do 6 marca 2013 r.), wnioskodawca jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 87 m2, posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji 1997 o wartości około 1.500 zł i akcje o wartości 2.027,20 zł, saldo końcowe jego rachunku bankowego na dzień 6 marca 2013 r. było ujemne i wynosiło 5.015,73 zł. Wnioskodawca posiada zadłużenie z tytułu opłat mieszkaniowych i funduszu remontowego, opłat za energię elektryczną oraz gaz, które łącznie wynosi 1.041,02 zł, a które ustalono na podstawie przedstawionych wezwań do zapłaty z dnia 21 lutego, 11 i 12 marca 2013 r. Natomiast średnie miesięczne koszty związane z utrzymaniem wnioskodawcy przyjęte na podstawie wyciągu z konta oraz faktur VAT, do których zaliczono opłaty za mieszkanie (324 zł), gaz (34,18 zł), energię elektryczną (11,57 zł), telefon komórkowy (37,50 zł), podatek od nieruchomości (16,67 zł) spłatę kredytu (157,16 zł), kształtują się na poziomie 581,08 zł. Z dodatkowo złożonego oświadczenia wynika także, że wnioskodawca planuje poniesienie wydatków na zakup lodówki oraz remont łazienki (trwale uszkodzonego prysznica), których koszt określił na kwotę około 4.000 zł.
W tak ustalonym stanie faktycznym referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca obecnie nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Wprawdzie uzyskuje on dochód ze stałego źródła (emerytura), który wynosi 2.997,28 zł netto miesięcznie, to jednak na uwadze mieć należy, że aktualnie wspomaga on finansowo syna, który nie osiąga dochodów, a z którym wspólnie zamieszkuje. Zasadnym jest zatem wniosek, że syn wnioskodawcy nie tylko prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe, ale faktycznie pozostaje na jego utrzymaniu. Okoliczność ta skutkuje przyjęciem, że aktualnie uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód stanowi źródło utrzymania dla dwóch dorosłych osób. Wpływ na podjęte rozstrzygnięcie miała również okoliczność, że wnioskodawca posiada zaległości z tytułu opłat związanych z eksploatacją mieszkania (1.041,02 zł) oraz zadłużenie w rachunku bankowym (5.015,73 zł), które znacznie przekraczają wysokość osiąganego przez niego dochodu. Dokonując oceny możliwości finansowych należało się także odnieść do posiadanych przez wnioskodawcę akcji, które mógłby zbyć i w ten sposób uzyskać środki na poniesienie kosztów niniejszego postępowania sądowego (w całości, czy też choćby w części). W ocenie orzekającego planowane przez wnioskodawcę wydatki traktować należy jako wydatki związane z zapewnieniem podstawowych i niezbędnych potrzeb bytowych wnioskodawcy, które winny być zaspokajane w pierwszej kolejności.
Z tych wszystkich względów uznano, że wnioskodawca wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło