I SA/Gd 230/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-08-27

Skład orzekający: Marek Kraus, Małgorzata Gorzeń, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji podatkowej, mimo że strona wnioskowała o stwierdzenie jej nieważności z powodu rzekomych wad prawnych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji podatkowej, jeśli nie istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że decyzja ta jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność. W sytuacji, gdy organ wydał już decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, wstrzymanie wykonania decyzji byłoby sprzeczne z treścią tej decyzji. Sąd administracyjny oddala skargę, jeśli nie stwierdzi naruszeń prawa materialnego lub proceduralnego mających wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona wniosła o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej podatek dochodowy z odpłatnego zbycia nieruchomości, zarzucając jej wady powodujące nieważność. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania decyzji, a następnie utrzymał w mocy swoje postanowienie w wyniku zażalenia. Strona zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2024 r., nr 2201-IEW.4251.3.2024/BK w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej oddala skargę. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lutego 2024 r. nr 2201-IEW.4251.3.2024/BK (UNP: [...]), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IAS", "Organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 252, art. 247 § 1 pkt 3 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) – dalej jako: "O.p" po rozpatrzeniu zażalenia W.W. (dalej: "Strona", "Skarżący") od postanowienia Dyrektora IAS z dnia 14 grudnia 2023 r. nr 2201-IEW.4251.74.2023/KP (UNP: [...]) o odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik US") z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr PP/4211-6/15/05 wydanej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osiągniętych dochodów w 2010 r. z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych lub wybudowanych po 31 grudnia 2008 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy: 2.1. Naczelnik US w dniu 5 sierpnia 2016 r. wydał decyzję nr PP/4211-6/15/05, w której określił Stronie zryczałtowany podatek dochodowy od osiągniętego dochodu w 2010 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych lub wybudowanych po 31 grudnia 2008 r. w kwocie [...] zł. 2.2. Strona od ww. decyzji złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor IAS postanowieniami z dnia 28 października 2016 r. kolejno: stwierdził, że odwołanie Strony od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 2.3. Pismem z dnia 4 sierpnia 2021 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r., wskazując, że zawiera wady, o których mowa w art. 247 O.p. uzasadniające stwierdzenie jej nieważności tj.: że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 247 § 1 pkt 1 O.p.) i z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.), zawiera wadę powodującą powodująca jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa (art. 247 § 1 pkt 7 O.p.) oraz w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 247 § 1 pkt 8 O.p.). Jednocześnie Strona wniosła o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r. w trybie art. 252 § 1 O.p. 2.4. Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 2 marca 2022 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie objętej wnioskiem Strony o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika US z powodu tego, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji we wnioskowanym trybie uzależnione jest od rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...] oraz Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2022 r. zawieszone zostało również postępowanie w sprawie wniosku Strony o wstrzymanie wykonania opisanej wyżej decyzji ostatecznej Naczelnika US. Następnie, z uwagi na ustąpienie przyczyny zawieszenia – Dyrektor IAS najpierw postanowieniem z dnia 24 października 2023 r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, a potem postanowieniem z 17 listopada 2023 r. podjął postępowanie w sprawie wniosku Strony o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji ostatecznej Naczelnika US. 2.5. Postanowieniem wydanym dnia 14 grudnia 2023 r., Dyrektor IAS odmówił Stronie wstrzymania wykonania decyzji z dnia 5 sierpnia 2016 r. 2.6. W związku ze złożonym zażaleniem na ww. postanowienie, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 8 lutego 2024 r. nr 2201-IEW.4251.3.2024/BK utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji. W uzasadnieniu Organ odwoławczy podał, że przesłanką wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, zgodnie z treścią art. 252 § 1 O.p. jest zaistnienie prawdopodobieństwa, że jest ona dotknięta jedną w wad wymienionych w art. 247 § 1 ww. ustawy. Zastosowanie środka, o którym mowa w art. 252 § 1 O.p. i wstrzymanie wykonania decyzji, która korzysta z domniemania legalności i wywołuje określone skutki prawne musi wynikać z daleko idącego przekonania organu o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 247 § 1 O.p. Innymi słowy, prawdopodobieństwo, że decyzja objęta wnioskiem jest dotknięta wadą powodująca jej nieważność powinno być na tyle wysokie, że uzasadnia zastosowanie środka o charakterze tymczasowym, jeszcze przed właściwym rozstrzygnięciem organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Ustalenie istnienia prawdopodobieństwa musi wynikać już ze wstępnej oceny organu i być uzasadnione niebudzącymi najmniejszych wątpliwości okolicznościami sprawy. Organ wskazał, iż przeprowadził odpowiednie postępowanie wyjaśniające i dokonał wstępnego badania decyzji w kierunku ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia pierwszej instancji. Przeprowadził szczegółową analizę zaistnienia prawdopodobieństwa wystąpienia wskazanych przez Stronę wad decyzji ostatecznej Naczelnika US. Zbadał też, czy nie wystąpiły inne przesłanki określone w art. 247 § 1 O.p. Na podstawie analizy materiału dowodowego oraz przesłanek wnioskowanego wstrzymania organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodzi prawdopodobieństwo, iż decyzja o której mowa wyżej obarczona jest jakąkolwiek wadą wymienioną w art. 247 § 1 O.p. W ocenie organu odwoławczego, zasadnie odmówiono stronie wnioskowanego wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Stwierdzenie jest tym bardziej uzasadnione, że w dniu 21 grudnia 2023 r. została rozstrzygnięta kwestia nieważności ww. decyzji. W wydanej decyzji organ odmówił stwierdzenia nieważności. Okoliczność ta potwierdza zatem, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje prawdopodobieństwo, że jest ona obarczona jedną z wad powodujących jej nieważność. Ponadto, postępowanie prowadzone w podanym przedmiocie jest tą procedurą, która właściwa jest dla oceny, czy decyzja ostateczna nosi cechę kwalifikowanego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 O.p. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uchylenia zakwestionowanego przez Stronę zażaleniem postanowienia. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżący zaskarżył w całości postanowienie Dyrektora IAS z dnia 8 lutego 2024 r. Jak podał, zarzuty wobec postanowienia zostaną zaprezentowane za pośrednictwem pełnomocnika z urzędu, o którego ustanowienie wnosi, a w przypadku nieprzyznania mu takiego pełnomocnika zostaną zaprezentowane przez Skarżącego ustnie na rozprawie lub na piśmie, jeżeli Sąd wyrazi na to zgodę. Dodatkowo, Strona wniosła o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w całości. Z akt dotyczących złożonego przez Skarżącego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy wynika, że postanowieniem z dnia 21 marca 2024 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał wnioskodawcy prawo pomocy między innymi w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe swoje stanowisko w sprawie. 5. Ustanowiony pełnomocnik z urzędu, pismem z dnia 14 czerwca 2024 r. doprecyzowując stanowisko Skarżącego w złożonej przez niego skardze wskazał, iż zaskarża w całości opisane wcześniej postanowienie Dyrektora IAS z dnia 8 lutego 2024 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy to jest art. 252 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, że nie wystąpiły okoliczności opisane w art. 247 § 1 pkt 3, 7 i 8 ustawy Ordynacja podatkowa, które powinny skutkować wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr PP/4211-6/15/05 wydanej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osiągniętych dochodów w 2010 r. z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych lub wybudowanych po 31 grudnia 2008 r. w kwocie [...] zł. W oparciu o sformułowany zarzut, pełnomocnik Skarżącego wniósł: 1) o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS z dnia 8 lutego 2024 r. w sprawie o znaku: 2201-IEW-4251.3.2024/BK oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, 2) o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z akt sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym o sygn. akt I SA/Gd 149/24 co do faktów: trwania w dacie złożenia przez Skarżącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej postępowania w sprawie uznania okoliczności uzasadniające wyłączenie Starszego Inspektora – [...] z brania udziału w wydaniu pierwotnej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe Skarżącego z 5 sierpnia 2016 r. oraz wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji z dnia 5 sierpnia 2016 r. a nieznanych organowi, który wydał decyzję, 3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu: postanowienia o włączeniu materiału dowodowego Dyrektora IAS znak sprawy: [...] w sprawie dot. postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora IAS nr [...] z dnia 21 grudnia 2023 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr PP/4211-6/15/05 co do faktu trwania postępowania odwoławczego, którego wynik może mieć wpływ na sytuację Skarżącego. Dodatkowo pełnomocnik wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych i o przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, obejmujących kwotę należną tytułem podatku od towarów i usług wraz ze stosownym oświadczeniem co do braku jej zapłaty w całości, bądź w części. Wniesiono również o rozpoznanie skargi na posiedzeniu jawnym, by Skarżący mógł osobiście uczestniczyć w posiedzeniu, wyjaśnić oraz rozwinąć swoje stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu pisma pełnomocnik Strony, przytaczając chronologicznie podjęte w sprawie czynności podał, iż niezależnie od faktu funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, co zdaniem Dyrektora IAS przesądza o zasadności odmowy wstrzymania decyzji ostatecznej, zwrócił uwagę, iż postanowienie to było wydane przed rozstrzygnięciem meritum sprawy, bez przeprowadzenia wszechstronnego zbadania sprawy i załączonych dokumentów, co bezsprzecznie przeczy dyspozycji art. 252 § 1 O.p. Jak podniósł w dalszej treści pełnomocnik, w dacie wydania przez Dyrektora IAS postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji, jego Mocodawca złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku co najmniej dwie skargi, w tym na decyzję Dyrektora IAS utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr PP/4211-6/15/05, sygn. akt I SA/Gd 149/24. Z drugiej strony przed Dyrektorem IAS toczy się postępowanie odwoławcze od decyzji z dnia 21 grudnia 2023 r. nr [...], w której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r. Skarżący w ostatnich dniach otrzymał w niniejszej sprawie postanowienie o włączeniu materiału dowodowego w niniejszej sprawie, którą to kopie załączył do pisma. Zarzuty skargi złożonej w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 149/24 jak i postępowania odwoławczego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika US, zarówno w dacie ich wnoszenia, jak i w dacie wnoszenia niniejszej skargi były i są tak istotne, że mogą wpłynąć na sytuację Skarżącego. Zdaniem pełnomocnika, organ wydając i podtrzymując decyzję wyrażoną w postanowieniu o odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej nie rozpoznał sprawy w sposób właściwy dla dyspozycji art. 252 § 1 O.p. Wbrew uzasadnieniu zawartemu w ww. postanowieniu, o zasadności wniosku o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej przekonuje fakt, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, jak i w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Pełnomocnik Skarżącego podniósł również, że przedmiotowa decyzja Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r. została wydana przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132 ustawy. Dyrektor IAS, w ocenie pełnomocnika Strony, bezpodstawnie przyjął, że nie została wypełniona przesłanka z art. 240 § 1 pkt 3 O.p., z uwagi na fakt, iż w prawomocnych orzeczeniach wydanych przez Sąd Rejonowy w [...][...] Wydziale Karnym nie stwierdzono popełnienia zarzucanych przez Skarżącego przestępstw, których w toku prowadzonego postępowania wymiarowego miał dopuścić się pracownik US w [...]. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2066/06, pełnomocnik Skarżącego przytoczył, że istotny jest moment zaistnienia okoliczności w związku z którymi wszczęto przeciwko temu pracownikowi postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne, nie zaś moment wszczęcia któregoś z tych postępowań. Tym samym w ocenie pełnomocnika, moment powoływania na możliwość popełnienia przestępstwa przez pracownika US pozostaje bez znaczenia, gdyż kluczowym elementem jest sam moment zaistnienia okoliczności w związku z którymi wszczęto przeciwko wymienionemu pracownikowi postępowanie karne. Jak wskazał pełnomocnik Strony okoliczności te wystąpiły, po złożeniu przez Skarżącego pisma z dnia 2 czerwca 2016 r., gdzie zaistniało podejrzenie, iż załączniki do tegoż mogły zostać ukryte przez pracownika US, co miało nastąpić przed wydaniem decyzji Naczelnika US w dniu 5 sierpnia 2016 r. Już powyższa okoliczność wskazuje na uprawdopodobnienie przez Stronę okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej. W konkluzji, pełnomocnik Strony skarżącej wskazał, iż biorąc pod uwagę lakoniczność i ogólność uzasadnienia organów obu instancji jednoznacznie wskazuje, że oba postanowienia są wadliwe a skarga jest zasadna i powinna zostać uwzględniona. 6. W odpowiedzi na pismo pełnomocnika Skarżącego, organ odwoławczy w piśmie procesowym podał, iż w okolicznościach faktycznych sprawy w dacie wydania przez Dyrektora IAS – działającego jako organ drugiej instancji zaskarżonego postanowienia z dnia 8 lutego 2024 r., istniała już w obrocie prawnym decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydana na podstawie art. 247 § 1 O.p. Wydanie w dniu 21 grudnia 2023 r. decyzji przez Dyrektora IAS o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr PP/4211-6/15/05 potwierdza, zdaniem organu, że w sprawie nie występuje prawdopodobieństwo, że wskazana decyzja ostateczna obarczona jest jedną z wad nieważności postępowania. Odnosząc się jednocześnie do podnoszonej w piśmie z dnia 14 czerwca 2024 r. kwestii prawidłowości wydania ww. decyzji ostatecznej, w szczególności, że przed jej wydaniem "zaistniało podejrzenie, że załączniki do pisma z 2 czerwca 2016 r. mogły zostać ukryte przez pracownika US", organ odpowiedział, że w niniejszej sprawie organy podatkowe mogły jedynie dokonać wstępnego badania zaistniałego prawdopodobieństwa wystąpienia wady kwalifikowanej ww. decyzji ostatecznej. Organ pierwszej instancji dokonał ww. wstępnego badania decyzji w kierunku przypuszczalnego istnienia wad decyzji powodujących jej nieważność. Organ odwoławczy z kolei, w chwili orzekania – 8 lutego 2024 r. musiał dodatkowo uwzględnić wydaną 21 grudnia 2023 r. przez Dyrektora IAS decyzje odmawiającą stwierdzenia nieważności, o której mowa wyżej, co też uczynił. Dodatkowo, wskazano, że postępowanie sądowe o sygn. akt I SA/Gd 149/24, (na które powołał się Skarżący) zostało już zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 5 czerwca 2024 r. oddalił skargę W.W. na decyzję Dyrektora IAS wydaną dnia 22 grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia ww. zryczałtowanego podatku dochodowego od osiągniętego dochodu w 2010 r. w tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Powyższe zdaniem organu oznacza, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika US z 5 sierpnia 2016 r. Dyrektor IAS podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 7.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, lub gdy doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Jak stanowi przepis, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W związku z powyższym, Sąd nie był związany zawartym w skardze wnioskiem Skarżącego o przeprowadzenie rozprawy i rozpoznał sprawę w oparciu o ww. podstawę prawną w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, co z kolei odpowiada treści art. 120 p.p.s.a. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. 7.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach faktycznych sprawy organ podatkowy zobowiązany był do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, której stwierdzenia nieważności domaga się strona, ze względu na wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 252 § 1 O.p. Zgodnie z art. 252 § 1 O.p. organ podatkowy, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1. Zatem, warunkiem wstrzymania wykonania decyzji w myśl przywołanego przepisu jest istnienie prawdopodobieństwa, że decyzja ostateczna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 O.p. W przepisie art. 252 § 1 O.p. mowa jest o prawdopodobieństwie, co oznacza, że przypuszczalne istnienie wady decyzji powodującej jej nieważność odnosi się tylko do wady mającej pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego albo ujawniających takie cechy w trakcie trwania tych czynności. Podkreślenia wymaga, że uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu jest wysoce prawdopodobne. Natomiast okoliczność przedstawienia przez stronę z żądaniem określonych argumentów nie oznacza sama przez się, że takie prawdopodobieństwo zaistniało. Zastosowanie środka, o którym mowa w art. 252 § 1 O.p. i wstrzymanie wykonania decyzji, która korzysta z domniemania legalności i wywołuje określone skutki w obrocie prawnym musi wynikać z daleko idącego przekonania organu o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 247 § 1 O.p. Ponadto, prawdopodobieństwo, że decyzja objęta wnioskiem jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność powinno być na tyle wysokie, że uzasadnia zastosowanie środka o charakterze tymczasowym, jeszcze przed właściwym rozstrzygnięciem organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Ustalenie istnienia tego prawdopodobieństwa musi zatem wynikać już ze wstępnej oceny organu i być uzasadnione niebudzącymi najmniejszych wątpliwości okolicznościami sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1016/14, z dnia 22 lipca 2022 r. sygn. akt III FSK 1056/21, dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). W sytuacji natomiast, gdy owa ocena w zakresie potencjalnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji ostatecznej, nie prowadzi do przyjęcia, że zachodzi prawdopodobieństwo ich wystąpienia, organ odmawia wstrzymania wykonania decyzji. W tym miejscu przypomnieć należy, iż z treści art. 247 § 1 O.p. wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ukierunkowane jest na ustalenie, czy decyzja, której wniosek dotyczy obarczona jest wadą, bądź wadami wymienionymi w art. 247 § 1 O.p., czy też wad tych nie zawiera. Przedstawiony zakres omawianego postępowania wiąże się bezpośrednio z treścią art. 128 O.p. – przepisu z którego wynika zasada trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym. W toku tego postępowania nie orzeka się o prawach i o obowiązkach strony wynikających z prawa materialnego, lecz jego celem jest zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym, czy zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie art. 247 § 1 O.p. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że wbrew podniesionym w skardze zarzutom, Dyrektor IAS prawidłowo przyjął, że nie zaistniało w sprawie prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr PP/4211-6/15/05 wydanej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osiągniętych dochodów w 2010 r. z odpłatnego zbycia nieruchomości. Potwierdzeniem dla tak zajętego stanowiska jest również decyzja Dyrektora IAS wydana dnia 21 grudnia 2023 r. nr [...]odmawiająca stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji. Wprawdzie – na co Sąd wskazuje z urzędu - od decyzji tej złożono odwołanie, po rozpatrzeniu którego decyzją z dnia 27 maja 2024 r. nr [...], Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, o której mowa wyżej. Decyzja ta nie jest prawomocna, gdyż została złożona skarga do sądu administracyjnego i będzie podlegała kontroli tut. Sądu, niemniej zauważenia wymaga, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia przez Dyrektora IAS dnia 8 lutego 2024 r., decyzja z dnia 21 grudnia 2023 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności podanej wcześniej ostatecznej decyzji była już w obrocie prawnym ( doręczenie jej nastąpiło w dniu 11 stycznia 2024 r.). Ponadto, skoro organ ma obowiązek wstrzymania wykonania decyzji z urzędu, w każdym stadium postępowania aż do wydania decyzji, jeżeli istnienie wady powodującej nieważność stało się już prawdopodobne chociaż nie będzie ono jeszcze pewne i stwierdzone, to a contrario, organ nie może abstrahować od faktu, że we właściwym trybie została już rozstrzygnięta, chociażby w sposób nieostateczny kwestia nieważności decyzji (por. np. wyroki: NSA z 25 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1173/14, WSA w Bydgoszczy z 21 października 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 812/10, WSA w Gdańsku z 26 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 1293/10 " CBOSA"). Wobec tego, że w dacie rozpatrywania zażalenia przez organ odwoławczy w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, była już wydana decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej, należało przyjąć, jak prawidłowo uczynił to organ odwoławczy, że w sprawie nie istniało prawdopodobieństwo wystąpienia wad naruszenia prawa uzasadniające zastosowanie środka tymczasowej ochrony przed ewentualnymi niekorzystnymi skutkami, wynikającymi z pozostawiania w obrocie prawnym decyzji nieważnej, w postaci wstrzymania jej wykonania, o którym mowa w art. 252 § 1 O.p. Wartym podkreślenia jest także to, że uznanie w ramach instytucji wstrzymania wykonania decyzji, na tym etapie procedowania, że istnieje prawdopodobieństwo istnienia wady z art. 247 § 1 O.p. w sytuacji, gdy wydano już decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, byłoby w istocie sprzeczne z treścią tej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt I GSK 156/15, CBOSA). 7.4. W ocenie Sądu, wskazywana również przez organ odwoławczy ocena podstaw stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej dokonana przez organ pierwszej instancji, do których Skarżący zaliczył: naruszenie przepisów o właściwości (art. 247 § 1 pkt 1 O.p.), rażące naruszenie prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p., wadę powodującą nieważność decyzji na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa (art. 247 § 1 pkt 7 O.p.), jak również, że wykonanie rzeczonej decyzji ostatecznej wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 247 § 1 pkt 8 O.p.) nie uprawdopodobniła wystąpienie którejkolwiek z nich w decyzji ostatecznej. Jak podkreślił organ odwoławczy, organ pierwszej instancji dokonał wstępnego badania decyzji w kwestii prawdopodobieństwa istnienia wady powodującej nieważność decyzji, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zakwestionowanego zażaleniem postanowienia. Z uzasadnienia postanowienia organu pierwszoinstancyjnego wynika, że na podstawie analizy materiału dowodowego oraz wnioskowanych przez Skarżącego przesłanek nieważności decyzji ostatecznej stwierdził, iż: 1) kwestia właściwości organów podatkowych, która regulowana jest przepisami bezwzględnie obowiązującymi – ustaw podatkowych w tym ustawy Ordynacja podatkowa, w kwestii podnoszonej przez Skarżącego – "właściwości podmiotowej" notariusza pozostaje poza sferą powyższych przepisów, 2) przy przywołaniu ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczących sposobu rozumienia pojęcia "rażącego naruszenia prawa", Skarżący w sprawie nie wskazał konkretnych przepisów prawa, które miałyby rażąco zostać naruszone wydaną decyzją ostateczną. Wskazał natomiast na świadczące w jego opinii nieprawidłowe działania notariusza związane z nieprawidłowym zakwalifikowaniem nieruchomości, mającym wpływ na wymiar taksy notarialnej oraz możliwość popełnienia przestępstwa przez wskazanego przez Skarżącego pracownika US w [...], który w ramach pełnionych obowiązków uczestniczył w wydaniu decyzji, w której to sprawie Skarżący wniósł stosowne zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w [...]. W powyższym zakresie zarzucane naruszenia nie mają znaczenia dla treści decyzji i nie świadczą o jej wadliwości w myśl art. 247 § 1 pkt 3 O.p. natomiast z rozstrzygnięć wydanych przez Sądy w sprawach nieprawidłowości jw. wynika, iż sprawy zostały umorzone, 3) brak istnienia wady powodującej nieważność decyzji ostatecznej na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, gdyż przedstawiony w uzasadnieniu wniosku art. 231 k.k., nie może mieć zastosowania, 4) związanie wady określonej w art. 247 § 1 pkt 8 O.p. – że wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą w związku z działaniem pracownika Urzędu Skarbowego w [...], nie znalazło potwierdzenia w zapadłych orzeczeniach sądów. Dodatkowo przy uwzględnieniu art. 239a O.p. (co do wykonalności decyzji) wskazano, że analiza przepisów mających zastosowanie w sprawie prowadzi do wniosku, że również przesłanka z tego przepisu w kwestii stwierdzenia nieważności nie zaistniała. Ponadto, stwierdzono na tym etapie sprawy, że brak jest także podstaw do uznania, aby zaistniała jakakolwiek inna przesłanka wymieniona w art. 247 § 1 O.p. Przy podanych wyżej okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu, nie zostało uprawdopodobnione istnienie wad uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r. i wstrzymania jej wykonania w trybie art. 252 § 1 O.p. Uprawdopodobnienie, rozumiane jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku o wystąpieniu przesłanki do stwierdzenia nieważności) musi być wysoce prawdopodobne. Ponadto spełnienie przesłanki uprawdopodobnienia należy dokonać z uwzględnieniem obiektywnych kryteriów, a nie jedynie subiektywnego stanowiska wnioskodawcy. W ocenie Sądu, ocena prawdopodobieństwa wystąpienia w decyzji ostatecznej Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r. wad kwalifikowanych, na tym etapie postępowania została w niniejszej sprawie uczyniona. W tym zakresie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające. Organ pierwszej instancji wbrew zarzutom skargi dokonał wstępnego badania decyzji w kierunku istnienia przypuszczalnych wad decyzji powodującej jej nieważność, co potwierdza uzasadnienie postanowienia tego organu. Natomiast organ odwoławczy w chwili orzekania zobowiązany był również uwzględnić wydaną w sprawie decyzję Dyrektora IAS z dnia 21 grudnia 2023 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, co też uczynił. Fakt ten miał bowiem decydujące znaczenie dla wydania zaskarżonego postanowienia w kwestii oceny istnienia przesłanki prawdopodobieństwie posiadania jednej z wad wymienionych w art. 247 § 1 O.p. decyzji poddanej badaniu w trybie stwierdzenia nieważności ( por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r. o sygn. akt IGSK 156/15, CBOSA ). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności potwierdza prawidłowość stanowiska organu pierwszej instancji, że na tym etapie postępowania w sprawie, brak było zaistnienia przesłanki prawdopodobieństwa istnienia jednej z wad wymienionych w art. 247 § 1 O.p, skutkującej tymczasową ochroną przed ewentualnymi niekorzystnymi skutkami wynikającymi z pozostawienia w obrocie prawnym decyzji nieważnej, w postaci wstrzymania jej wykonania, o którym mowa w art. 252 § 1 O.p. Uznanie z kolei w ramach wskazanego wyżej przepisu prawa, na etapie sprawy, kiedy wydano decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, że istnieje prawdopodobieństwo istnienia wad wskazywanych przez Skarżącego z art. 247 § 1 O.p. byłoby sprzeczne z treścią tej decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r. o sygn. akt II FSK 1016/14, CBOSA ). Odnosząc się dodatkowo do podnoszonego w uzupełnieniu skargi twierdzenia Strony w kwestii "możliwości ukrycia przez pracownika US dokumentów, co miało nastąpić przed wydaniem decyzji przez Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r.", jako okoliczności przemawiającej za uprawdopodobnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, należy wskazać, że powyższe nie znalazło potwierdzenia również w kontekście powołanych przez Dyrektora IAS, a zapadłych przed sądem powszechnym prawomocnych rozstrzygnięć, mianowicie; postanowienia Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział Karny w dniu [...] 2022 r. sygn. akt [...] w przedmiocie zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego oraz postanowienia tego Sądu z dnia [...] 2022 r., sygn. akt [...], w sprawie zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa. W tych okolicznościach Sąd stwierdza, iż zarzut naruszenia art. 252 § 1 O.p. podniesiony w skardze nie ma usprawiedliwionych podstaw. 7.5. Odnosząc się z kolei do złożonych przez pełnomocnika Skarżącego w piśmie procesowym z dnia 14 czerwca 2024 r. wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów: z akt sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - sygn. akt I SA/Gd 149/24, a także dowodu z dokumentu - postanowienia o włączeniu materiału dowodowego Dyrektora IAS znak sprawy: [...] w sprawie dot. postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora IAS nr [...] z dnia 21 grudnia 2023 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika US z dnia 5 sierpnia 2016 r., Sąd stwierdza, że wnioski dowodowe pełnomocnika strony nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sięgając do ugruntowanego w orzecznictwie stanowiska, wskazać wypada, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę odrębną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych (por. wyroki NSA w sprawach z dnia 26 czerwca 2029 r., sygn. akt I FSK 1721/16, z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2669/18, CBOSA ). W związku z powyższym w niniejszym postępowaniu dotyczącym odmowy wstrzymania decyzji ostatecznej na podstawie art. 252 § 1 O.p. przedmiotem oceny Sądu nie mogło być istnienie przesłanek będących podstawą uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowieniowym na podstawie art. 240 § 1 O.p., jak również ocena postępowania odwoławczego w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Niemniej wskazać należy, że w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora IAS z dnia 22 grudnia 2023 r. wydaną w trybie wznowieniowym w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osiągniętego dochodu w 2010 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 5 czerwca 2024 r. o sygn. akt I SA/Gd 149/24, oddalił skargę. Z treści wydanego wyroku wynika, iż Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego, by przesłanka z art. 240 § 1 pkt 3 O.p. została spełniona. Wręcz przeciwnie, jak stwierdził w uzasadnieniu wyroku, postępowanie wymiarowe i wydana ostateczna decyzja nie zostały dotknięte wymienioną wadą kwalifikowaną, wobec czego nie istniała podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 O.p. W wyroku tym Sąd również wypowiedział się w zakresie braku wykazania przez Skarżącego w tym nadzwyczajnym postępowaniu, że w zakresie powołanych przez niego okoliczności i dowodów wystąpiła przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jako kwalifikowana wada skutkująca wzruszeniem decyzji ostatecznej. Sąd w powołanym wyroku stwierdził również, że brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw do uznania, że pracownik Urzędu Skarbowego ukrył dokument. Przeczą temu akta zgromadzone w przedmiotowej sprawie, w szczególności pismo Naczelnika US w [...] do Dyrektora IAS z 12 sierpnia 2016 r., w którym organ ten poinformował o przekazaniu do wyższej instancji akt sprawy oraz numeracja akt podatkowych, sporządzona w sposób ciągły i spójny wraz ze spisem akt. Podobnie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie będzie miało znaczenia przedłożone przy skardze postanowienie, o odmowie organu przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z dnia 24 maja 2024 r. Jak wcześniej już podano Sądowi wiadome jest z urzędu, że sprawa z odwołania Strony od decyzji Dyrektora IAS nr [...] z dnia 21 grudnia 2023 r. została zakończona wydaniem przez Dyrektora IAS decyzji dnia 27 maja 2024 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia 21 grudnia 2023 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika US, a która to decyzja, będzie przedmiotem kontroli tut. Sądu w związku z wniesioną skargą. W związku z powyższym złożone wnioski dowodowe nie dotyczyły dokumentów, niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w rozpatrywanej sprawie, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., zatem nie zasługiwały na uwzględnienie. 7.6. Mając zatem na względzie całokształt przedstawionych okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło