I SA/Gd 231/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w G na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G z dnia 22 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia 27 sierpnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił "A" sp. z o.o. (dalej w skrócie zwana Spółką) kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za grudzień 2003 r., styczeń i luty 2004 r. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2004 r. Przesyłka zawierająca powyższą decyzję została zaadresowana i wysłana w dniu 28 sierpnia 2009 r. na wskazany przez Spółkę adres do korespondencji, tj. [...], ul. [...], za pośrednictwem Urzędu Pocztowego [...]. Taki też adres widnieje na pismach Spółki kierowanych do Urzędu Skarbowego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w dniu 31 sierpnia 2009 r. podjęto próbę bezpośredniego doręczenia przesyłki pod wskazanym adresem. Z uwagi na nieobecność adresata, przesyłkę listową pozostawiono w Urzędzie Pocztowym [...], o czym powiadomiono adresata umieszczając odpowiednią informację w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 8 września 2009 r. i z uwagi na niepodjęcie jej w terminie zwrócono do nadawcy w dniu 16 września 2009 r. Wpływ zwrotny został pokwitowany przez Urząd Skarbowy w dniu 23 września 2009 r. i przesyłkę załączono do akt sprawy. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Organ zauważył, że w ustalonym stanie faktycznym, skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji miało miejsce w dniu 14 września 2009 r., zgodnie z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Przesyłka zawierająca decyzję była bowiem prawidłowo doręczana na wskazany przez Spółkę adres do korespondencji. W związku z powyższym bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się od 15 września 2009 r. i upłynął z dniem 28 września 2009 r. Skoro Spółka wniosła odwołanie przesyłką nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 18 listopada 2009 r. to uczyniła to po terminie, co w konsekwencji uzasadniało stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżąca zaznaczyła, że Spółka nie została powiadomiona o doręczeniu przesyłki zawierającej decyzje organu I instancji, zarówno w dniu 31 sierpnia 2009 r. jak i w drugim terminie awizacji. Kopię decyzji otrzyma natomiast w dniu 10 listopada 2009 r. W ocenie Spółki okolicznością dowodzącą tego, że nie otrzymała decyzji jest fakt jej przesłania oprze organ podatkowy wraz z pismem z dnia 27 października 2009 r. Ponadto Spółka wskazała, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym w sposób nie budzący wątpliwości wykazała brak winy w nieterminowym wniesieniu odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zajęte w niniejszej sprawie w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. pełnomocnik strony wskazał, że nieprawidłowości leżące po stronie poczty w zakresie awizowania, nie pozwalają na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia. Zdaniem skarżącego, zapisy zawarte na kopercie nie są wystarczające do stwierdzenia prawidłowości doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego z dnia 27 sierpnia 2009 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przypadku skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, kontrolą sądu objęte są jedynie ustalenia organu co do tego, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, a zatem czy organ podatkowy miał podstawy do uznania naruszenia terminu. Art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.) nakłada na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania i stwierdzenia w formie postanowienia uchybienie temu terminowi. Samo stwierdzenie uchybienia terminowi nie stoi przy tym na przeszkodzie rozpoznania ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazuje, że wśród ustawowych terminów, których zachowanie jest koniecznym warunkiem skutecznego dokonania określonych czynności procesowych, Ordynacja podatkowa wymienia m.in. termin do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Zważyć należy, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania następuje z urzędu, a w postępowaniu w tym przedmiocie, organ podatkowy zobowiązany jest określić dwie daty, datę doręczenia postanowienia i datę upływu terminu do złożenia odwołania. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia postanowienia i upływ tego terminu. Dla stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu konieczne jest uprzednie prawidłowe doręczenie przesyłki zawierającej decyzję organu. Zasadą w postępowaniu podatkowym jest, że osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji; pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego (art. 151 Ordynacji podatkowej). W art. 150 Ordynacji podatkowej przewidziany został wyjątek od bezpośredniego doręczenia pism adresatowi. Przepis ten reguluje tryb tzw. doręczenia awizowanego, polegającego na pisemnym powiadomieniu adresata o nadejściu przesyłki i miejscu jej przechowywania. W odniesieniu do osób prawnych znajduje on zastosowanie wówczas, gdy brak było możliwości doręczenia pisma w sposób opisany w art. 151 Ordynacji podatkowej tj. w lokalu siedziby tego podmiotu lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Oznacza to, że skorzystanie z art. 150 Ordynacji podatkowej winna poprzedzić próba doręczenia pisma w sposób określony w art. 151 tegoż aktu. Dodać przy tym należy, że podmiot doręczający przesyłkę ma możliwość wyboru jednego ze sposobów doręczenia; może to uczynić w lokalu siedziby osoby prawnej lub w miejscu prowadzonej przez nią działalności. Brak możliwości doręczenia przesyłki w jednym z wymienionych miejsc, nie obliguje podmiotu doręczającego do podjęcia próby doręczenia w drugim miejscu. W treści art. 150 Ordynacji podatkowej zostały określone odrębne reguły doręczenia pisma w zależności od tego, kto je doręcza. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma jedynie sposób doręczenia stosowany przez operatora pocztowego. W przypadku doręczania przez pocztę, podmiot ten ma obowiązek przechowywania pisma przez okres 14 dni w swojej placówce. Jeżeli zatem osoba doręczająca nie miała możliwości doręczenia przesyłki np. w siedzibie lokalu, pismo winno być przechowywane przez kolejnych 14 dni w placówce pocztowej. Adresat musi być zawiadomiony o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej, przy czym zawiadomienia należy dokonać 2-krotnie. Pierwsze zawiadomienie następuje w dacie pierwszej próby doręczenia pisma, a powtórne w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni od dnia jego złożenia w placówce pocztowej. Jeżeli w tym terminie adresat odbierze pismo, procedura doręczenia zostaje zakończona. W sytuacji, gdy w terminie 7 dni nie nastąpi podjęcie pisma, należy dokonać powtórnego zawiadomienia; powinno to nastąpić nie wcześniej niż po upływie 7 dni przechowywania pisma na poczcie. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma na poczcie osoba doręczająca umieszcza w pierwszej kolejności w oddawczej skrzynce pocztowej. Jeżeli natomiast nie jest to możliwe, zawiadomienie umieszcza się na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Jeżeli pismo nie zostanie w ogóle podjęte z placówki pocztowej, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli 14 dni, przez który to okres pismo przechowywano w placówce pocztowej. Nieodebrane (faktycznie) pismo zwracane jest organowi podatkowemu, który pozostawia je w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 150 § 2 ordynacji podatkowej). Skutkiem nieodebrania pisma przez adresata we wskazanym terminie 14 dni jest wprowadzenie fikcji prawnej doręczenia tj. uznania, że przesyłka została doręczona w sposób skuteczny. Konsekwencją przyjęcia tej fikcji jest brak możliwości obalenia skutku doręczenia płynącego z treści tego przepisu. Adresat może zatem nie tyle podważyć sam skutek doręczenia, co ma możliwość wykazania, że przepis ten w ogóle nie mógł być zastosowany albo też został zastosowany wadliwie. W rozpoznawanej sprawie wobec skarżącej Spółki zastosowano tryb doręczenia awizowanego, z uwagi na uprzedni brak możliwości doręczenia pisma w sposób o jakim mowa w art. 151 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, przy doręczeniu Spółce decyzji organu I instancji nie uchybiono przepisom postępowania, a tym samym uznać je należy za skuteczne. Jak wynika bowiem z dokonanych w sprawie ustaleń, na zwrotnym poświadczeniu odbioru oraz kopercie, podmiot doręczający umieścił adnotacje o przyczynie niemożności doręczenia przesyłki oraz informację o jej awizowaniu i wskazaniu placówki pocztowej, w której została pozostawiona do dyspozycji adresata. Zwrotne potwierdzenie odbioru wskazuje również na datę powtórnego awizowania w dniu 8 września 2009 r. Ponadto z koperty zawierającej przesyłkę wynika, że przesyłkę skierowano do nadawcy jako nieodebraną przez adresata oraz, że Urząd Skarbowy pieczęcią z dnia 23 września 2009 r. pokwitował zwrotny wpływ przesyłki. Tym samym zdaniem Sądu, przy doręczaniu Spółce przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji zostały zachowane wszelkie wymogi formalne o jakich mowa w art. 151 i 150 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji słusznie uznane zostało, że doręczenie stało się skuteczne z upływem 14 dni liczonych od daty pierwszego awizowania przesyłki tj. z dniem 14 września 2009 r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 28 września 2009 r., a skoro strona uczyniła to 18 listopada 2009 r. nadając w Urzędzie Pocztowym przesyłkę zawierającą odwołanie, to uchybiła terminowi wskazanemu w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji organ podatkowy był zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Należy przy tym dodać, że strona skarżąca nie wykazała, aby przy doręczaniu przesyłki dopuszczono się jakichkolwiek nieprawidłowości. W szczególności nie było do tego wystarczające powołanie się na pismo dokumentujące złożoną reklamację w przedmiocie nieprawidłowości w doręczaniu przesyłek na adres Spółki. Po pierwsze z odpowiedzi Urzędu Pocztowego nie sposób wywieść, aby doręczenia przesyłek były dokonywane w sposób nieprawidłowy, a po wtóre wyjaśnienia odnoszą się do doręczeń dokonywanych przed datą doręczenia decyzji organu I instancji. Nie dotyczą tym samym przesyłki zawierającej decyzję. Dodatkowo zauważyć trzeba, że okoliczności związane z nieprawidłowościami przy próbie doręczenia mogły ewentualnie zostać uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 sierpnia 2009 r. Na marginesie tylko można dodać, że Spółka próbowała wykazać, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn związanych z nieprawidłowościami przy doręczaniu korespondencji, składając wniosek o jego przywrócenie. Wniosek ten nie został jednak uwzględniony, albowiem Spółka nie dochowała terminu do jego wniesienia. Skarga Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 15 września 2010 r. w sprawie o sygn. akt I [...]. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.