I SA/Gd 234/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. I SA/Gd 234/12 UZASADNIENIE Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z 7 marca 2012 r. skarżący wezwany został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 5 stycznia 2012 r. w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie wobec niemożności jego doręczenia skarżącemu zostało złożone w placówce pocztowej w dniu 15 marca 2012 r., a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone zostało w drzwiach adresata. Powtórne awizowanie miało miejsce w dniu 23 marca 2012 r. Skarżący wezwania nie podjął. W myśl przepisu art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270, dalej p.p.s.a.), doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, na który złożono pismo w placówce pocztowej. Wobec powyższego termin zakreślony do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 5 kwietnia 2012 r. W dniu 22 maja 2012 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, w którym wskazał, że uchybił terminowi z powodu nieprawidłowego działania pocztu, tj. wadliwego awizowania przesyłki przez nowego listonosza. Podniósł, że z wyjaśnień, jakich uzyskał w Urzędzie Pocztowym w S. wynika, że awizo zostało umieszczone "między sztachetami furtki", a nie w drzwiach domu i prawdopodobnie zostało wywiane przez wiatr, bądź zabrane przez osobę trzecią. Dołączył oświadczenie Naczelnika Urzędu Pocztowego w S. z 21 maja 2012 r., w którym wskazano, że z powodu nieobecności adresata awizo pozostawiono w drzwiach pod wskazanym adresem, prawdopodobnie na skutek złych warunków atmosferycznych zostało ono wywiane; ponowne awizo również nie zostało odebrane przez skarżącego z powodu niefortunnego przypadku. Nadto wyjaśniono, że listonosz będący na zastępstwie nie zauważył skrzynki pocztowej. W ocenie skarżącego powołane okoliczności uprawdopodobniają brak jego winy w niezachowaniu terminu. Jednocześnie uiścił wpis, dokonując wpłaty w urzędzie pocztowym w dniu 22 maja 2012 r. (potwierdzenie wpłaty – k. 31 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270, dalej P.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Warunki przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej regulują przepisy art. 86 i art. 87 P.p.s.a. Aby przywrócić termin do dokonania spóźnionej czynności łącznie muszą wystąpić przesłanki określone w powołanych przepisach: (1) musi zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu, (2) termin na złożenie wniosku wynosi 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, (3) spóźnienie musi negatywnie rzutować na sytuację prawną strony, (4) we wniosku należy uprawdopodobnić, że spóźnienie nie było zawinione, (5) równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Rozważając przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu należy stwierdzić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 P.p.s.a. stanowiąc o tej przesłance nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023). Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, w tym pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 329). Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt FZ 13/04 (niepubl.), w którym Sąd ten stwierdził, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd uznał przywołaną przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku okoliczność za mało prawdopodobną i nieprzekonywującą. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że listonosz pozostawił awizo w drzwiach skarżącego (k. 17 akt), a nie jak podpis skarżący "między sztachetami furtki". W ocenie Sądu również podnoszone przez skarżącego okoliczności o niesprzyjających warunkach atmosferycznych, niefortunnym przypadku, czy też niezauważeniu przez listonosza skrzynki pocztowej nie mogą obiektywnie usprawiedliwiać uchybienie terminowi. Zostały one bowiem sformułowane w sposób ogólnikowy, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia. Warto przy tym wskazać, że przesyłka zawierająca postanowienie Sądu z 24 kwietnia 2012 r. o odrzuceniu skargi również była awizowana, a zawiadomienie o pozostawieniu jej w placówce pocztowej zostało także umieszczone w drzwiach skarżącego (k. 27 akt), a mimo to skarżący w tym przypadku nie podnosi nieprawidłowości w działaniu poczty. Z tych względów Sąd uznał, że skarżący nie dołożył wymaganej w zaistniałych okolicznościach staranności, co wyłącza przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.