I SA/Gd 2343/00
WyrokWSA w Gdańsku2004-01-14
Skład orzekający: Bogusław Szumacher, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Małgorzata Gorzeń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy zakupiony za granicą przez osobę krajową przebywającą czasowo za granicą, który nie był zarejestrowany na tę osobę za granicą i został sprowadzony do kraju na lawecie, może być uznany za mienie służące do użytku osobistego lub domowego w rozumieniu art. 190 § 1 pkt 6 lit. a Kodeksu celnego, uprawniające do zwolnienia od cła?Ratio decidendi
Samochód osobowy zakupiony za granicą przez osobę krajową przebywającą czasowo za granicą, który nie był na nią zarejestrowany za granicą i został sprowadzony do kraju na lawecie, nie może być uznany za mienie służące do użytku osobistego lub domowego w rozumieniu art. 190 § 1 pkt 6 lit. a Kodeksu celnego. Kluczowe jest, aby przedmiotowy samochód służył osobie do użytku osobistego lub domowego w czasie pobytu za granicą lub do celów osobistych związanych z przesiedleniem się do kraju, co wymaga jego wcześniejszej rejestracji i użytkowania przez tę osobę za granicą.Stan faktyczny
Skarżący B. P. wniósł o zwolnienie od cła samochodu osobowego Volvo 440, zakupionego za granicą. Organy celne odmówiły zwolnienia, uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe, ponieważ samochód nie był zarejestrowany na skarżącego za granicą i nie udowodniono jego użytkowania przez skarżącego w czasie pobytu za granicą. Ponadto zakwestionowano wiarygodność rachunku zakupu i ustalono nową wartość celną. Skarżący argumentował, że przebywał długo za granicą, ale samochód zakupił w Belgii po powrocie do Europy, ponieważ poprzedni samochód był dostosowany do ruchu lewostronnego. Wskazywał na uszkodzenia samochodu, które nie zostały odnotowane przez celników. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 6 października 2000 r. nr [...] w przedmiocie należności celnych oddala skargę.
3 I SA/Gd 2343/00
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 października 2000 r. Prezes Głównego Urzędu Cel utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 2 sierpnia 2000 r. w przedmiocie należności celnych B. P. z tytułu uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu skargi Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że w dniu 21 lipca 1999 r. B. P. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu, z zastosowaniem zwolnienia od cła z mocy art. 190 § 1 pkt 6 lit.a Kodeksu celnego samochodu osobowego marki Volvo 440. W dniu 2 sierpnia 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego wydał decyzję, którą uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej oraz trybu i warunków umożliwiających zastosowanie zwolnienia od cła z mocy art. 190 § 1 pkt 6a Kodeksu celnego i określił kwotę wynikającą z długu celnego, ponieważ nie został spełniony warunek użytkowania samochodu określony w art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego oraz zakwestionowano wiarygodność rachunku zakupu samochodu i zaniżenie ceny.
Od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego B. P. wniósł odwołanie.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes Głównego Urzędu Ceł podniósł, że art. 190 § 1 pkt 6 lit.a Kodeksu celnego stanowi, iż przywóz towarów ż zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony jest od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są rzeczy stanowiące mienie osoby fizycznej będącej w rozumieniu przepisów prawa dewizowego osobą krajową przebywającej czasowo za granicą za zgodą władz kraju pobytu przez co najmniej 1 rok, które służyły tej osobie do użytku osobistego lub domowego, z zastrzeżeniem ich nieodstępowania przez okres 2 lat, licząc od dnia dopuszczenia do obrotu. Warunkiem uznania samochodu za wolny od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 6 lit.a Kodeksu celnego jest nie tylko fakt, iż samochód stanowi własność osoby krajowej, lecz również użytkowanie go w czasie pobytu za granicą przez tę osobę.
Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych w drodze rozporządzenia z dn. 12.12.1997 r. (Dz.U. Nr 156, poz. 1023) określił tryb, warunki, okres zwolnienia od cła, normy ilościowe oraz dokumenty wymagane do stwierdzenia podstawy stosowania zwolnienia od cła. Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia w wypadku przywozu środków transportu podlegających rejestracji, osoby o których mowa w art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego są obowiązane do przedłożenia dowodów rejestracyjnych, wystawionych na nazwisko tych osób. Jednoznaczne brzmienie tego przepisu określa wyraźny obowiązek zarejestrowania pojazdu w czasie pobytu za granicą na nazwisko osoby, która chce uzyskać zwolnienie celne na podstawie art. 190 § 1 pkt 6 Kodeksu celnego.
Ponadto zgodnie z orzecznictwem NSA do korzystania z samochodu w każdym kraju potrzebny jest akt rejestracji, niezależnie od jego ubezpieczenia.
Z zaświadczenia Konsulatu Generalnego RP w Sydney Nr [...] z dn. 01.03.2000 r. wynika, iż B. P. przebywał w Australii czasowo od dnia 10.07.1999 r. do dnia 11.07.2000 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy rachunku zakupu samochodu wynika, iż został on zakupiony w dn. 10.07.2000 r., a więc w czasie pobytu za granicą.
Z przedłożonego do odprawy celnej belgijskiego dokumentu rejestracyjnego wynika, iż przedmiotowy samochód był zarejestrowany na [...].
W związku z tym, iż nie przedłożył B. P. organom celnym zagranicznego dokumentu rejestracyjnego wystawionego na jego nazwisko, który potwierdzałby użytkowanie przedmiotowego samochodu podczas pobytu za granicą nie spełnił B. P. warunku, o którym mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12.12.1997 r. w sprawie trybu, warunków, okresu zwolnienia od cła. norm ilościowych oraz dokumentów wymaganych do stwierdzenia podstawy stosowania zwolnienia od cła rzeczy stanowiących mienie niektórych osób fizycznych. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do uznania przedmiotowego samochodu za wolny od cła z mocy art. 190 §1 pkt 6 lit.a Kodeksu celnego. Ponadto należy stwierdzić, iż stosownie do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego, wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną o której mowa w § 1 (art. 23 Kodeksu celnego), w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.
W niniejszej sprawie Urząd Celny w G. zakwestionował w oparciu o posiadane materiały (katalog INFO-EKSPERTVII A/2000) wiarygodność przedłożonego przez Pana rachunku zakupu samochodu z dn. 10.07.2000 r., opiewającego na kwotę 56.000 BEF, jako nieodzwierciedlającego rzeczywistej wartości samochodu.
Następnie ustalono nową wartość celną samochodu metodą zastępczą określoną w art. 29 §1 Kodeksu celnego. Ze względu na to, że importowany pojazd był samochodem używanym, ale jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nieuszkodzonym (informacji tej nie kwestionował B. P., aż do chwili złożenia odwołania) nie było zasadnym przeprowadzanie badania technicznego oraz dokonywanie korekty wartości rynkowej z tytułu stopnia uszkodzeń pojazdu. Natomiast uwzględniona korekta z tytułu 1 miesiąca rejestracji, wpłynęła na obniżenie wartości celnej pojazdu. Kalkulacja przeprowadzona w przedmiotowej sprawie, w celu ustalenia wartości celnej samochodu została dokonana prawidłowo. Należy też stwierdzić, iż ustalenie wartości celnej na podstawie art. 29 Kodeksu celnego, nie miało znaczenia dla wymiaru wysokości cła, które zostało ustalone na poziomie cła minimalnego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł B. P., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wskazał w skardze, że przez ostatnie 19 lat przebywał poza granicami kraju, z czego w Australii od 23.03.1983 r. To, że z zaświadczenia Konsulatu Generalnego RP w Sydney z dn. 01.03.2000 r. wynika, że przebywał w Australii czasowo od dnia 10.07.1999 r. do 11.07.2000 r. wiąże się z faktem, iż przebywał w Polsce na urlopie od dnia 26.05.1999 r. do 09.07.1999 r. Opuszczając Australię całe mienie przesłał Kontenerem do Polski do portu w G. i mienie to zostało zwolnione od opłat celnych. Nie mógł przesłać swojego samochodu z Australii, gdyż był on dostosowany do lewostronnego kierunku ruchu i nie zostałby dopuszczony do użytku na drogach w Polsce. W związku z tym, zakupu samochodu dokonał w Belgii zaraz po przybyciu do Europy. Samochód marki Volvo 440 rok prod. [...], zakupił w [...], za 56 tys. BEF co jest poświadczone dokumentem zakupu wystawionym na nazwisko skarżącego. Ww. Komis samochodowy zajmuje się tylko i wyłącznie sprzedażą aut powypadkowych.
Zgłaszając auto do odprawy celnej w G., poinformował Urząd Celny o licznych uszkodzeniach: rozbity zderzak, prawy kierunkowskaz, liczne wgniecenia na karoserii, brak wielu części z oporządzenia samochodu, wyrwane radio i głośniki. Została sporządzona dokładna wycena zniszczeń na łączną sumę 8.260 zł, której kopię dołącza. W kwocie tej nie została ujęta wartość radia i głośników. Wymienione uszkodzenia zostały stwierdzone przez celnika w czasie odprawy, ale nie zostały odnotowane w żadnych dokumentach co jest jawnym niedopełnieniem obowiązków przez Urząd Celny w G.
Podniósł również skarżący, że organy celne bezpodstawnie zakwestionowały wiarygodność rachunku zakupu samochodu.
Dodatkowo na rozprawie skarżący wyjaśnił do protokołu, że samochód został sprowadzony drogą lądową na lawecie i przekroczył granicę na przejściu granicznym w K.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznanej sprawie w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazana, że zgodnie z treścią art. 190 § 1 pkt 6 lit.a ustawy - Kodeks celny, aby skorzystać ze zwolnienia od cła rzeczy stanowiących mienie należy spełnić następujące przesłanki:
1. być osobą fizyczną będącą w rozumieniu przepisów prawa dewizowego osobą krajową.
2. przebywającą za granicą za zgodą władz kraju pobytu przez co najmniej 1 rok,
3. przedmioty przewozu służyły podmiotowi, starającemu się o zwolnienie, do użytku osobistego lub domowego.
Bezspornym jest spełnienie przez skarżącego pierwszej i drugiej przesłanki, zaś sedno sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy została spełniona trzecia przesłanka tj. czy przedmiotowy samochód służył skarżącemu do użytku osobistego lub domowego w czasie pobytu za granicą.
Podnieść należy, że treść omawianego przepisu nie określa innych kryteriów niż wskazane wyżej, wobec tego brak byłoby podstaw dla rozszerzenia tych warunków, które decydują o uznaniu zasadności zwolnienia od cła. Nacisk w tym przypadku winien być położony na okoliczność, czy przedmiotowy samochód służył tej osobie do użytku osobistego lub domowego.
W uchwale z dnia 25.11.1993 r.. nr III ARN 65/93, Sąd Najwyższy stwierdził, że ...wolne od cła przywozowego są rzeczy stanowiące mienie osoby przesiedlającej się, jeżeli służyły jej do użytku osobistego, domowego w miejscu stałego pobytu za granicą łub zostały nabyte w czasie podróży za granicą do użytku osobistego przed przekroczeniem granicy państwowej w celu realizacji przesiedlenia się do kraju. Przepis art. 190 ust. 1 pkt 6 lit.a nie określa okresu, przez który sprowadzony samochód miałby być użytkowany przed sprowadzeniem do kraju. Jak przyjmowało dotąd orzecznictwo NSA oraz treść przytoczonej uchwały Sądu Najwyższego dotyczących interpretacji art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo celne, samochód mógł służyć również do celów osobistych związanych z przesiedleniem się do kraju.
Z akt sprawy oraz z oświadczenia złożonego przez skarżącego do protokołu z rozprawy wynika, że przedmiotowy samochód został zakupiony przez skarżącego w Belgii w dniu 10.07.2000 r., nie był zarejestrowany na skarżącego i był sprowadzony na lawecie drogą lądową - przekroczył granicę w K., podczas gdy reszta mienia została przesłana kontenerem.
Powyższe okoliczności niewątpliwie świadczą o tym. że samochód ten nie służył skarżącemu do użytku osobistego lub domowego w czasie pobytu za granicą ani do celów osobistych związanych z przesiedleniem się do kraju.
Również kwestionując wiarygodność przedłożonego rachunku - w oparciu o posiadane materiały i ustalając wartość celną na podstawie art. 29 ustawy - Kodeks celny, co skutkowało ustaleniem wysokości cła na poziomie cła minimalnego, organy celne nie naruszyły przepisów prawa.
Skarżący nie wykazał bowiem, aby przedmiotowy samochód w dniu zgłoszenia celnego nie był sprawny technicznie i posiadał widoczne uszkodzenia. Nie zmienia tego stanu rzeczy dołączona do skargi kalkulacja naprawy, albowiem dotyczy ona samochodu z czasu już po dokonaniu zgłoszenia celnego i posługuje się cenami z dnia 28.07.2000 r.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 cyt. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło