I SA/Gd 236/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za styczeń 2012 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Prawomocnym postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 4 kwietnia 2013 r. przyznano skarżącej A. G. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 23 września 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca ww. postanowieniem została już zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowodaministracyjnego. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącej w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wskazać zaś należy, że okoliczność, iż korzysta ona ze zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez stronę żądania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W kontekście powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie radcy prawnego dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 19 września 2013 r. oraz dokumentów przedłożonych na wcześniejszym etapie postępowania (dodatkowego oświadczenia z dnia 21 marca 2013 r., zaświadczenia z dnia [...] marca 2013 r. z urzędu pracy, odpisów: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2012 r., decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. przyznającej pomoc w postaci zasiłku stałego i decyzji z dnia [...] października 2012 r. zmieniającej wysokość ww. świadczenia, zestawienia rachunków klienta z dnia 18 marca 2013 r., wyciągu z rachunku bankowego, odpisu faktury za zakup węgla z dnia 19 lutego 2013 r., dowodów zapłaty za gaz, energię elektryczną, wodę i odprowadzanie ścieków, usługi kominiarskie, pokwitowania wpłaty I raty podatku od nieruchomości, tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2013 r.) ustalono, że wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, od dnia [...] maja 2009 r. jest zarejestrowana jako osoba poszukująca pracy, prowadzi sama gospodarstwo domowe, utrzymując się z zasiłku stałego z pomocy społecznej w wysokości 529 zł, który jest jej jedynym źródłem dochodu, nie jest właścicielką żadnej nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, pojazdów mechanicznych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni zamieszkuje lokal, niebędący jej własnością, uiszczając (co wynika z historii operacji księgowanych na jej rachunku bankowym) opłaty za media (za gaz, prąd, wodę i odprowadzanie ścieków) w średniej miesięcznej wysokości 177,63 zł. Nadto dokonuje zakupów węgla w celach grzewczych – z tego tytułu w lutym 2013 r. poniosła wydatek w kwocie 602,70 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawczyni wykazała, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu oraz brak zasobów finansowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.