I SA/Gd 24/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2008 r. (data stempla pocztowego), złożonym na formularzu PPF, S. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ewentualnie częściowe zwolnienie od tych kosztów. Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonego przez wnioskodawcę oraz dodatkowych oświadczeń i dowodów źródłowych (rachunku zysków i strat za 2008 r., odpisów NIP-1 oraz wyciągów z rachunku bankowego) złożonych na wezwanie referendarza sądowego ustalono, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującą i nieuzyskującą żadnych dochodów małżonką, z którą ma na utrzymaniu dwoje dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę, z której łączny zysk netto za 2008 r. wyniósł 1.974.815,94 zł. Na wnioskodawcę zarejestrowanych jest pięć pojazdów mechanicznych [...], których łączna aktualna wartość wynosi według oświadczenia wnioskodawcy 80.000 zł, na jego rachunku bankowym na dzień 31 grudnia 2008 r. znajdowały się środki pieniężne w wysokości 346.632,46 zł. Wnioskodawca, jak podał, nie posiada zadłużenia w bankach, urzędach skarbowych ani w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, jego zobowiązania wobec kontrahentów wynoszą 60.800 zł, względem niego jak i jego małżonki nie toczą się żadne postępowania egzekucyjne. Majątek małżonków stanowi dom o powierzchni 120 m2, którego miesięczny koszt utrzymania (opłaty za energię, gaz, ogrzewanie, inne) wynosi 1.000 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a.. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.). Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. co do zasady nie ma więc zastosowania do osób osiągających dochody z własnej pracy i posiadających jakikolwiek majątek, nawet jeśli koszty sądowe stanowią poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1099/04, niepubl.). Tymczasem wnioskodawca z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej uzyskuje znaczne dochody wielokrotnie przekraczające średnie wynagrodzenie w kraju, jest właścicielem pięciu samochodów (w tym trzech wyprodukowanych w 2007 r.), wraz z małżonką jest współwłaścicielem domu, nie posiada żadnych zobowiązań z tytułu kredytów ani pożyczek, a nadto dysponuje zdeponowanymi na rachunku bankowym środkami pieniężnymi w kwocie wielokrotnie przewyższającej wysokość kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi. Tym samym obiektywnie nie jest człowiekiem ubogim, pozbawionym majątku i środków do życia. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.