I SA/Gd 24/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. S. S. wnioskiem z dnia 12 grudnia 2008 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ewentualnie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 marca 2009 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Tymczasem wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochody wielokrotnie przekraczające średnie wynagrodzenie w kraju, jest właścicielem pięciu pojazdów mechanicznych (w tym trzech wyprodukowanych w 2007 r.) wraz z małżonką jest współwłaścicielem domu, nie posiada żadnych zobowiązań z tytułu kredytów ani pożyczek, a nadto dysponuje zdeponowanymi na rachunku bankowym środkami pieniężnymi w kwocie wielokrotnie przewyższającej wysokość kosztów postępowania w niniejszej sprawie z tytułu wpisu od skargi. Tym samym obiektywnie nie jest człowiekiem ubogim, pozbawionym majątku i środków do życia. W konsekwencji uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. S. S. złożył sprzeciw od opisanego wyżej postanowienia Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Uzasadniając sprzeciw podniósł, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił swoją trudną sytuację materialna i fakt, że obecnie prowadzona przez niego działalność dotknięta jest powszechnie panującym dotkliwym kryzysem gospodarczym. W kwestionowanym postanowieniu nie wzięto pod uwagę opisanego kryzysu oraz strat z jakimi boryka się obecnie skarżący. Referendarz sądowy nie uwzględnił również, że skarżący kryzysu tego nie był w stanie przewidzieć oraz okoliczności, iż najbliższa rodzina skarżącego pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu. W konsekwencji skarżący stwierdził, iż nie powinno budzić wątpliwości jego prawo do co najmniej częściowego zwolnienie z kosztów sądowych, gdyż nie jest w stanie ich ponieść. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 wymienionej wyżej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy musi być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Jak wynika z przedłożonych dowodów skarżący na koniec 2008 r. wykazał dochody w łącznej wysokości brutto [...] zł. Ponadto jest właścicielem pięciu samochodów (w tym trzech wyprodukowanych w 2007 r.) wraz małżonką jest współwłaścicielem domu, nie posiada żadnych zobowiązań z tytułu kredytów ani pożyczek, a nadto dysponuje zdeponowanymi na rachunku bankowym środkami pieniężnymi wielokrotnie przewyższającymi koszty postępowania w niniejszej sprawie, w tym wpis od skargi. Rodzina skarżącego pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcie, iż uiszczenie przez skarżącego pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny a tylko wówczas możliwe byłoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ogólne wskazanie na kryzys gospodarczy bez wykazania, iż spowodował on w przedsiębiorstwie skarżącego znaczące i trwałe obniżenie dochodów, a w konsekwencji znaczące obniżenie możliwości koniecznego utrzymania siebie i rodziny nie jest, w ocenie Sądu, wystarczającą przesłanką przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wprawdzie skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał za ostatni miesiąc stratę w wysokości [...] zł nie mniej jednak, w kontekście ustalonego stanu faktycznego, nie jest to okoliczność, która dowodziłaby, iż skarżący nie jest w stanie, w chwili obecnej, ponieść kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy, i dlatego jego wniosek uznał za nieuzasadniony.