I SA/Gd 240/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPPr w dniu 3 kwietnia 2014 r., strona skarżąca "A" Sp. z o.o. [...] wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach, złożonym w dniu 3 kwietnia 2014 r. a datowanym na dzień 14 marca 2013 r., spółka podała, że wysokość jej kapitału podstawowego wynosi 50.000 zł, nie posiada ona środków trwałych, na dwóch rachunkach bankowych prowadzonych przez [...] i [...] nie zgromadziła środków pieniężnych, bilans za ostatni rok obrotowy, tj. za 2012 r. jest w trakcie sporządzania, w związku z czym nie wykazała wartości zysku lub straty, jednocześnie wskazała, że na koniec 2012 r. należności spółki wynosiły około 4.970.000 zł, zaś jej zobowiązania – około 3.386.000 zł. Wyjaśniła także, że praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś dochód zadeklarowany w roku 2013 r. to dochód ze sprzedaży samochodu. Do przedmiotowego wniosku dołączono odpisy: rachunku zysków i strat sporządzonego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r., bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2012 r., wypowiedzenia z dnia 31 maja 2013 r. umowy rachunku bankowego spółki prowadzonego przez [...], umowy sprzedaży udziałów z dnia 11 kwietnia 2013 r., deklaracji VAT-7 za luty i marzec 2013 r., zeznania podatkowego CIT-8 za rok podatkowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. z uzasadnieniem przyczyn korekty deklaracji (ORD-ZU). Z uwagi na fakt, że zarówno dane zawarte w oświadczeniu złożonym przez spółkę na druku PPPr jak i przedłożone przez nią dokumenty źródłowe obrazowały kondycję finansową spółki w latach ubiegłych, referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych spółki i na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwał spółkę (przez pełnomocnika) do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej aktualnego stanu majątkowego i dochodów. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 16 kwietnia 2014 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 25 kwietnia 2014 r.) zobowiązano pełnomocnika skarżącej do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: 1/ odpisu zeznania podatkowego spółki za ostatni rok podatkowy (2013), jeżeli zostało złożone; 2/ odpisu sprawozdania finansowego spółki za rok 2013 (bilansu, rachunków zysków i strat wraz z informacją dodatkową), jeżeli zostało sporządzone; 3/ dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, a także kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy; 4/ zestawienia środków trwałych i wyposażenia; 5/ odpisów deklaracji VAT-7 z ostatnich trzech miesięcy; 6/ wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na nich (wpłat, wypłat, przelewów) i stanem sald; w przypadku likwidacji rachunku prowadzonego przez [...] – zaświadczenia z banku potwierdzającego, że konto to zostało zamknięte; 7/ dokumentów potwierdzających aktualny stan zadłużenia spółki wobec Skarbu Państwa, ZUS, banków oraz stan wymagalnych zobowiązań spółki wobec kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów; 8/ oświadczenia, czy z majątku spółki prowadzona jest egzekucja; jeśli tak – przedłożenia dowodów potwierdzających tę okoliczność; 9/ dowodów potwierdzających, że spółka podjęła działania zmierzające do wyegzekwowania posiadanych należności, które na koniec roku 2012 wynosiły 4.970.000 zł, bądź dokumentów, że należności te zostały przez spółkę wyegzekwowane; 10/ oświadczenia, czy spółka zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej, bądź też, czy zostało wszczęte postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne; jeżeli tak – przedłożenia dokumentów potwierdzających tę okoliczność; 11/ w przypadku zawieszenia przez spółkę działalności gospodarczej – oświadczenia, czy po dacie zawieszenia spółka uzyskała przychody finansowe (w tym z działalności prowadzonej przed zawieszeniem) oraz czy uzyskała przychody tego rodzaju w okresie ostatnich trzech miesięcy; jeżeli tak – przedłożenia dokumentów księgowych potwierdzających te okoliczności. Poinformowano przy tym stronę, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Skarżąca spółka w piśmie z dnia 2 maja 2014 r. wyjaśniła, że wszystkie dokumenty (w których posiadaniu jest) zostały już przez nią przedłożone i znajdują się w aktach sprawy. Zwróciła przy tym uwagę, że w wezwaniu skierowanym do spółki w dniu 16 kwietnia 2014 r. wskazano, że przedmiotowy wniosek zostanie rozpoznany w oparciu o posiadane dokumenty; ani spółka ani jej pełnomocnik nie przedłożyła żadnego z wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na ocenę jej aktualnej kondycji finansowej. Natomiast dalsza część pisma zawiera polemikę ze stanowiskiem referendarza sądowego przedstawionym w postanowieniu z dnia 24 maja 2013 r. i wyjaśnienia do dokonanych przez orzekającego ustaleń. Podkreślić przy tym należy, że wniesiony przez spółkę sprzeciw został rozpoznany negatywnie przez Sąd, który postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. odmówił spółce przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że wbrew twierdzeniu spółki ocena zasadności przedmiotowego wniosku nie mogła zostać dokonana na podstawie dokumentów znajdujących się już w aktach sprawy. Na podstawie danych w nich ujawnionych można bowiem jedynie ustalić sytuację finansową skarżącej w latach poprzednich, nie zaś aktualną. Co więcej, dokumenty te były już przedmiotem oceny przez Sąd w związku ze złożonym przez spółkę w dniu 14 marca 2013 r. żądaniem o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, która była niekorzystna dla spółki, na co już zwrócono uwagę powyżej. Skoro zatem spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów źródłowych i oświadczeń, które pozwoliłyby na dokonanie oceny aktualnych jej możliwości płatniczych oraz ustaleń w zakresie obecnie posiadanego majątku, to tym samym brak jest podstaw, aby przyjąć, że skarżąca nie posiada środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 20.481 zł. Wskazać należy, że jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 i § 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 128/05, niepubl.). W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe uznano, że skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.